1) воен. амбразура; чуолҕанынан ыт = стрелять из амбразуры; 2) щёлка, дырочка; чуолҕанынан көр = смотреть в щёлку-

1. воен. амбразура, ытар чуолҕан; 2. (окна) аан көҥдөйө, түннүк көҥдөйө.

чорой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Боссоойдор хара маҥаас борооскулара ойбоҥҥо түһэн хаалбыт, төбөтө эрэ чороҥнуур. И. Сосин
Тааҥка бууската, амбразураны туһаайан, киһи сөмүйэтин курдук, үөһэ-аллара чороҥноото. К. Симонов (тылб.)

аат.
1. Кыра хайаҕас, түннүк. ☉ Маленькое окошко
Дьону үлэҕэ ылар хонтуора кыракый чуолҕан түннүгэ аһыллар. Н. Якутскай
Сорох ларыактар чуолҕаннара сабылыннылар. Болот Боотур
Ас биэрэр чуолҕаҥҥа тиийэн уочаракка турбута. ДФС КК
2. Чараас тимири үүттүүргэ аналлаах араас кээмэйдээх кыра хайаҕастардаах уһун ньолбуһах тимир. ☉ Железный инструмент овальной формы с дырками различного диаметра, используемый для пробивания железных пластин
Былыргы эһэм бокуонньук уһанар сэбин тобоҕо: биир күөрт, кыстык, чуолҕан, ыһыы кэлтэгэйэ ордо сылдьыбыттарын ылла. Күннүк Уурастыырап
3. байыан. Сэрии уотуттан хорҕойор ханнык эмэ тутууга (хол., кириэппэскэ) өстөөҕү ытыалыырга анаан оҥоһуллубут кыра хайаҕастар. ☉ Отверстие для стрельбы изнутри чего-л., амбразура
Генерал ытааччылара хайыы үйэ оннуларын булан, чуолҕаннарынан дьэбиннээх саа уостара хороҥнуур этилэр. Эрилик Эристиин
Ол кириэппэстэрэ …… хас да башнялааҕа, олор бары ытыалыырга анаммыт чуолҕаннардаахтара. БИГ ӨҮөС
ср. п.-монг. чолҕун ‘прорубь’, бур. соолган, суулган, монг. чоҕулҕа, чолҕун ‘прорубь’

1. даҕ.
2. Туруору буолбакка сыыйа үрдүүр эбэтэр намтыыр (сыыр, хайа тэллэҕэ, түһүү, тахсыы туһунан). ☉ Пологий, отлогий, покатый, не крутой (о подножии горы, склоне, небольшом подъёме)
   Биһиги сырыынньа сиринэн оргууй мыраан тэллэҕин устун өрө тахсабыт. Н. Заболоцкай
   Итиэннэ иккис этээс кирилиэһэ наһаа сырыынньа. С. Дадаскинов
   △ Хаптаҕай, үрдүгэ суох (мурун туһунан). ☉ Небольшой, аккуратный (о носе)
   Сырыынньа, хаптаҕай муруннаах, бэрт ис киирбэх сэбэрэлээх, сааһын ситэн эрэр хороччу улааппыт кыыс оҕо дьахтар этэ. Эрилик Эристиин
3. көсп. Сымнаҕас, намыын-намчы, көрсүө-сэмэй (хол., майгы). ☉ Мягкий, нежный (о лице), кроткий (о характере человека)
   Сырайдаах гиэнэ сырыынньата эбит, уҥуохтаах гиэнэ туруорута [эбит], Суһуохтаах гиэнэ субугура эбит — бу дьахтар. ПЭК ОНЛЯ III
   Оттон Өрүүҥкэ туһунан сахсаан «эмиэ да иистэнньэҥ, хоһуун, эмиэ да киэргэмсэх, эмиэ да сытыары-сырыынньа, эмиэ да үөрэхтээх» диэн этэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
4. сыһ. суолт.
5. Сыыйа, сытыары соҕустук. ☉ Постепенно, плавно, с небольшим наклоном (спускаться, снижаться)
   Мантан ыла суоллара биллэбиллибэт сырыынньа аллара түһэр эбит. «ХС»
   Амбразура иннигэр тубустуруору сыыр, сороҕо кыайан көстүбэт, онтон дьэ сырыынньа түһэн хотоол буолар. К. Симонов (тылб.)
6. Туох эмэ көстүүнү сырса, кырсынан. ☉ Вдоль чего-л., в направлении чего-л. «Оол арыыны сырыынньа көр эрэ
   Буруота көстөр», — диэтэ оҕонньор. А. Сыромятникова
   [Миитэрэй] тааһынан уу кырсынан сырыынньа элээрдэн кэбиспитэ тоҕуста тэйэн баран тимирбитэ. ФЕВ УТУ
   [Князь Андрей] киирэн эрэр күн уотугар килбэҥниир өрүс сүнньүн сырыынньа одуулаһан турда. Л. Толстой (тылб.)
7. көсп. Сыыйа, улам, биир тэҥник, туох да утарсыыны көрсүбэккэ. ☉ Ровно, гладко, без шероховатостей. Күндэ пьесалара социальнай конфликтара …… тыҥаан, сайдан испэт этилэр, сюжеттара олус судургутук, сырыынньа тэнийэллэрэ. ССЛИО
   Каутскай …… революция баран иһэр устаабын сырыынньа, уурбут-туппут курдук гына оҥорон биэрэллэригэр эрэ баҕалаах. В. Ленин (тылб.)
   ср. тюрк. йар ‘крутой (высокий) берег’