Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ампаалыктан

туохт. Бэрээдэгэ суох айдаар-куйдаар; сүүрэн-көтөн, солуута суох түбүгүрэн таҕыс. ☉ Устраивать шум-гам, гвалт; быть суматошным, суетливым
«Хайаҕа тахсан, уотта оттуохха, хаһыытыахха, ытыалыахха», — диэн ампаалыктанан эрдэхпитинэ, киһибит дьэ тиийэн кэллэ. Амма Аччыгыйа
Ол оннук ампаалыктанаат, тайахтарын этин бүтүннүү тимир көтөр идэмэрдээх иһигэр хаалыыллар, бэйэлэрэ эмиэ онно симиллэллэр. И. Гоголев
Аҕабыыт [ууга түһэн баран] биэрэктэн ырааҕа суох ампаалыктана сылдьара. ҮҮА

ампаалык

аат. Элбэх саҥа-иҥэ, күүгээн, тыас-уус бииргэ холбоспута. ☉ Шум-гам, гомон, гвалт
Айдаан-куйдаан Айманан барда, Ампаалык буолла. П. Ойуунускай
Ол [оонньуу] сырыттахтарына туохтан саҕаламмыта буолла, соҕотохто айдаан, ампаалык буола түстэ. В. Яковлев
Дьиэ иһигэр киһи саҥата-иҥэтэ ампаалык бөҕө. Р. Кулаковскай
△ Бэрээдэгэ суох быһыы, араллаан, аймалҕан. ☉ Суматоха, неразбериха
Бу Александр Борисович эмиэ киирэн, ампаалыгы таһаарар киһи буоллуҥ. В. Яковлев
«Бэйэм чааһым ол ампаалыкка киириэ суохпун!» — Өлөксөй туора хаамта. А. Сыромятникова

Якутский → Русский

ампаалык

гомон, шум, гам, гвалт; суматоха; туох да иһиллибэт ампаалыга такой гомон, что ничего нельзя разобрать.

Еще переводы:

ампаалыктас

ампаалыктас (Якутский → Якутский)

көр ампаалыктан
Аһаан-сиэн, үрүүмкэ көтөҕөн, ампаалыктаһан, алҕаһан хайаан баран, утуйуу буолла. В. Яковлев
Мөссүйүөн дьоно сарсыарда ампаалыктаһан тимир куруусканан итии ууну сомсон иһэллэр. Амма Аччыгыйа
Аймалҕан буолан, утуйа сытар дьон оронноруттан тураннар, баһаарынайы ыҥыран ампаалыктаһыахтарыгар диэри, уот элбэҕи сиэбитэ. П. Аввакумов

өҕүргээһин

өҕүргээһин (Якутский → Якутский)

аат. Киһи көхсүн этитэригэр тахсар тыаска маарынныырдык көҥдөй саҥаны таһаарыы (таба туһунан). ☉ Трубные звуки, похожие на кашель, издаваемые оленями
Көс дьон ампаалыктара, табалар, тугуттар өҕүргээһиннэрэ хайаттан хайаҕа дуораһыйарга дылыта. Н. Абыйчанин

айдаан-куйдаан

айдаан-куйдаан (Якутский → Якутский)

аат. Иирсээн, этиһии; элбэх саҥа-иҥэ, сүпсүлгэн. ☉ Большой шум, ссора, скандал
Айдаанкуйдаан Айманан барда, Ампаалык буолла. П. Ойуунускай
[Солко:] Биһиги куһаҕана суох олохтоох холкуоспут. Мэнээк элбэх айдаан-куйдаан диэни билбэппит. С. Ефремов
Айдаан-куйдаан, суор кыланыыта, кыырт, мохсоҕол чаҥырҕааһына илин сиэҥ үрдүн диэки сыҕарыйбыта. Далан

ньим

ньим (Якутский → Якутский)

ньим бааччы — саҥата-иҥэтэ суох, уу чуумпутук; нус-хас. ☉ Молча, тихо; спокойно
Эргим-ургум көрбөхтөөбүтэ, дьон ньим бааччы утуйа сыталлара. Күннүк Уурастыырап
[Сэргэй] сиригэр-дойдутугар бэйэтин таптыыр идэтинэн ньим бааччы үлэлии-хамсыы сылдьыбакка, бачча үлүгэр аймалҕаннаах дойдуга кэлэн араас быһылааҥҥа, охсуһууга-этиһиигэ түбэһэ сырыттаҕай? В. Яковлев
Борис айахха киирбиччэ мээнэ хаһыытаан быһа сытыйбакка эрэ, ньим бааччы дьиэлии турбута быдан сүүйүүлээх буолуо этэ. «ХС»; ньим бар — иһийэн хаал, чуумпур. ☉ Притихнуть, стихнуть, замолчать
Балаҕан иһэ бүтүннүүтэ ньим баран уу чуумпутук лүҥкүрдэ. Болот Боотур
Ньим баран саҥата суох испэхтээтилэр гынан баран, Чооруос [киһи аата] саҥата суох тэһийэн олорбото. В. Протодьяконов
Биһиги бары тыыммакка да кэриэтэ саҥата суох турдубут, бары биир санааҕа ылларан ньим баран турдубут. Г. Колесов; ньим гын кэпс. — тимис гын, көстүбэт буола сүт. ☉ Провалиться во что-л., внезапно исчезнуть из виду
Мастар мутуктара кумаланан бачыгыраабытынан хаарга ньим гына түһэллэр. А. Фёдоров
Сөмөлүөт умайан күлүбүрээбитинэн үрэх уҥуоргу ойуурга тиийэн ньим гынна. С. Никифоров
Кинилэр үрэҕи туораан түбэ иһигэр киирбэккэ, ойуур хараҥа куолайыгар ньим гыннылар. П. Ламутскай (тылб.)
△ Умуллан хаал. ☉ Погаснуть (моментально)
Утуу-субуу элэктэриичэстибэ уота умуллан ньим гынар, төлөпүөн үлэлээбэт буола охсор. Амма Аччыгыйа
Сулус аллара диэки сурулаата, умуллан ньим гынан хаалла. Г. Угаров; ньим курдук — туох да саҥата-иҥэтэ, тыаһаууһа суох. ☉ Глухо, тихо, безмолвно
Уола буоллаҕына биир тылы хардарбат, ньим курдук. Эрилик Эристиин
Чочумча ньим курдук уу чуумпу буолан ылла. В. Яковлев
Сайылык күнүскү ампаалыга суох ньим курдук. А. Сыромятникова
ср. алт. чым ‘тихо, тише’, казах. жым ‘нечто вкрадчивое, скрытое, незаметное’, хак., кирг., куманд., телеут. тым ‘тихий, тихо; безмолвно; молчаливый’