араҥалаа диэнтэн холб. туһ.

сов. что, прям., перен. араҥалаа, араҥаларга араартаа.

сов. что араҥалаа, араҥанан арааран ыл; араҥанан дьаптай.

араҥалаа диэнтэн хай
аата. Таастары биирдии араҥалааһын — коллектор бастакы эбээһинэһэ. П. Егоров
Ким эмэ саҕалаабыта буоллар, бука, эмиэ уһун политическай араҥалааһын, мөккүөр түһүлгэтигэр биһиги төннүө этибит. Н. Габышев

сов. что, чего 1. (наложить слоями) дьаптай, дьаптайан оҥор; 2. (разделить на слои) араҥалаа, араҥаларга араартаа.

страд. от араҥалаа = 1 быть разделённым, разделяться на слой; быть разрезанным, разрезаться на пластинки.

сов. и несов. что 1. (разграничить) араартаа, араҥалаа (араара көр, тус-туспа наардаа); 2. мат. дифференциалы бул, ааҕан таһаар.

сыһ. Дьапталҕалыы, саас-сааһынан туспа арааран. ☉ Отдельными слоями, пластами
Кырбаммыт соломону дьааһыкка араҥалыы дьапталаан угуллар уонна эрдэттэн бэлэмнэниллибит испиэскэ суурадаһынын кутуллар. КПЫ
Хаптаһыны биитэр бириһиэни тэлгэтэн баран, үрдүгэр сиэмэни, 6–8 сэнтимиэтир халыҥ гына араҥалыы тарҕата куталлар. ХКА

туохт.
1. Саас-сааһынан тус-туспа араар, саралаан ыл. ☉ Разделять на слои, разбирать по тонким слоям
Туос араҥатын араҥалаан, торҕо сиигин сииктээн (өс хоһ.). Тогойкин баайыыны аргыый араҥалаан истэ. Амма Аччыгыйа
△ Хаптаҕай, чараас гына кыс (хол., тоҥ балыгы). ☉ Строгать на тонкие слои (напр., мороженую рыбу)
Харыс уһун быһаҕын Хаар үрдүгэр кылбаҥнатан, Чараас-чараастык араҥалыы Чыыры кыһан кырылатар. А. Бэрияк
2. көсп. Ымпыктаан-чымпыктаан ырытан бил, быһаар. ☉ Тщательно разбирать, выяснять что-л. Бэйэҥ оҥостуммут дьыалаҕар бэйэҥ эппиэттиэҥ, сэбиэскэй суут араҥалыа
С . Ефремов. Б о - лугур оҕонньор манна олорбут эрэйдээх олоҕун барытын эргитэн, араҥалаан көрө сытар. Н. Якутскай. Чэ, бээ, аргыый, Лукерья сордооҕу олус үөҕүмэ, маҥнай хайдах-хайдах этэй, ону араҥалыахха, ону быһаарыахха. В.Гаврильева. Тэҥн. ырыҥалаа

сыһ. Уһулуччу, уратытык. ☉ По-особому, особенным образом
Арай нарын кулгааҕар Аарык тыаһан курдуктук, Алатык киирэринэн Араҥалыы истэн, Биһиги нэтээгэбит Бэркэ диэн биһирээтэ [сүлүһүннээх ырыалааҕы]. И. Чаҕылҕан