атарахсый диэнтэн холб. туһ.

атарахсый диэнтэн хай
аата. Хайа, хааннаах сырыылар кэннилэриттэн, хата, төттөрүтүн, өс-саас эбии үксээрэй, атарахсыйыы алыстаарай? «Чолбон»
Билигин ити хотторуу буолтун кэннэ, кинилэр ортолоругар атарахсыйыы ордук күүһүрдэ: татаардар хардарыта хомуруйсар, түһэн биэрдэҕэ буолуо диэн хардарыта уорбалаһар буоллулар. В. Короленко (тылб.)

м. 1. (отсутствие согласованности) сөп буолумуу, сатарыйыы, атарахсыйыы; разлад в работе үлэҕэ атарахсыйыы; 2. (нелады) иирээн, атаан; семейный разлад дьиэ кэргэн иирээнэ; вносить разлад сатарыйыы- ыы таһаар.

ж. разг. атарахсыйыы, сатамньыта суох быһыы; устранить неувязки в работе үлэҕэ баар атарахсыйыылары туорат.

туохт.
1. Тугу эмэ арахсыспакка, бытарыйбакка бүтүннүү кэлим сылдьар гына оҥор. ☉ Образовывать, создавать что-л. цельное, неразделимое
Халыҥ хаһаны ханыылыы тарта, Суон саалы сомоҕолуу уурда. С. Зверев
[Кээрэкээн] биирдэ хаары таптайан сомоҕолоон баран, муннун тоҕо охсунан, ол хаанынан хаарын тас өттүн кытарда сууйан-сотон, атах эт оҥорбут. Саха ост. II
2. көсп. Хайдыһыыта, ыһыллаҕаһа суох гына ыга түм. ☉ Сплачивать, объединять
Саха дьадаҥылара атарахсыйан турар күүстэрин бииргэ сомоҕолуур кэм кэллэ. Амма Аччыгыйа. Литературнай тыл омугу биир уопсай тыллыыр, сомоҕолуур уонна сайыннарар тылынан буолар. АНК СТБЛ
♦ Устар ууну сомоҕолуур — үчүгэйдик сааһылаан, ыпсаран, уустаан-ураннаан саҥарар (киһи). ☉ Отличающийся красноречием
Ханна баҕарар устар ууну сомоҕолуур, дьону дьоллуур даҕаны, дьону үөрдэр-өрүкүтэр даҕаны кэпсээннээх дьон баар буолааччылар. Н. Босиков
Айаал даҕаны хорсунун-хоодуотун тэҥэ устар ууну сомоҕолуур уус тыллаах, сүрдээх поэтическай нотууралаах киһи. Эрчимэн
Ол кырдьаҕас устар ууну сомоҕолуур уус тыллаах, үтүө остуоруйаһыт этэ. «ХС»
ср. бур. сомохо ‘скучить (собрать в кучу), сложить (положить вместе)’