Якутские буквы:

Якутский → Русский

ача

I горная осока.
II диал. нутряной жир, нутряное сало # ачатын ылларбыт он выбился из сил ; он побеждён.

Якутский → Английский

ача

n. mountain sedge

Якутский → Якутский

ача

I
аат. Бурдук соломотугар маарынныыр, уһун аҕыйах сэбирдэхтээх, бөҕө силистээх кытаанах от. ☉ Пырей
[Кыра Уйбаан] балтараа арсыыннаах хотуурунан от охсон тэлэкэчийдэҕинэ, кэлимсэлэһэ сыппыт ачаны эһэ тэллэх курдук илгитэлээн ааһар. Амма Аччыгыйа
Ол хонууларыгар күрдьүгэс күрүөтүн, ача курдук үчүгэй оттор үүнэр эбиттэр. М. Доҕордуурап
Кыһыны быһа тоҥ талаҕы, хахыйаҕы кытта хадьыктаһан тахсыбыт буур тайах күөх ача быгарын кэтэһэр. И. Федосеев
II
аат., түөлбэ. Таба, тайах оһоҕоһун сыата, оһоҕос арда. ☉ Внутренний жир, внутренное сало.
♦ Ачатын ылларбыт — сэниэтэ эстибит; кыайтарбыт. ☉ Он выбился из сил; потерял последние силы.

Еще переводы:

отава

отава (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет)
ача

нэлэһийбэхтээ

нэлэһийбэхтээ (Якутский → Якутский)

нэлэһий диэнтэн тиэт
көрүҥ. Толооннор, алаастар күөх ачаларынан хараҕы саатырда нэлэһийбэхтээтилэр. П. Аввакумов

иһээкитий

иһээкитий (Якутский → Якутский)

туохт., түөлбэ. Дьиэгир, моһуогур. ☉ Получать изъян, повреждение
Аҕалара, били, уокка түрүтэ сиэппитинэн иһээкитийэн, уһуннук эрэйдэнэн өлүүтүгэр Ача иккилээҕэ эрэ эбитэ үһү. Н. Босиков

кыбылыктас

кыбылыктас (Якутский → Якутский)

кыбылыктан диэн курдук
Сэттэ кыталык кыргыттар сырсан кыбылыктаһан тахсаннар …… Аҕыс салаалаах ача күөх оту Мадьалыччы көтөҕөн киллэрэннэр, Тэлгэтэ охсон кэбистилэр. П. Ядрихинскай

аҥаарыт

аҥаарыт (Якутский → Якутский)

аҥаарый диэнтэн дьаһ
туһ. Астаан аҥаарыппытынан бардылар. ПЭК СЯЯ
Кини [Ленскэй] Туорахтаах дороххой отунан Арбахтаах араҕас ачанан Алар арҕаһын аҥаарыппыт, Уйгу-быйаҥ олохтоох Урааҥхай ууһа диэн Утумнааҕа. С. Васильев
Аҥааттан, аҥаарытан, Суол уһуна ньии, уһунун! П. Тобуруокап

баһырхайдык

баһырхайдык (Якутский → Якутский)

сыһ. Олус элбэхтик, хойуутук, улаханнык. ☉ Очень много, обильно, сильно
Франц Францевич эмиэ үгэһинэн баһырхайдык күлэн кэбиһэр. И. Егоров
Биһиги оройуоммутугар кылыһа суох сыыпар уонна ача курдук баһырхайдык үүнэр оттор сиэмэлэрин ыһар табыгастааҕын быраактыка көрдөрөр. «ХС»

күрүлгэннии

күрүлгэннии (Якутский → Якутский)

сыһ. Күрүлгэн курдук, күрүлгэҥҥэ маарынныырдык. ☉ Подобно водопаду, как водопад
Ыраас уулаах үрэх Бүлүү, күрүлгэннии күрүлүү кэҥии, уста нэлэһийиий. И. Федосеев
Күн уота күрүлгэннии тохтор, күөх ача хамсыы-хамсыы тахсар. В. Миронов

сииктэ

сииктэ (Якутский → Якутский)

көр сиики
Ол уйгулары барытын куруҥ кучута, тыа-хонуу чыыбаайыта, алар ачата, сииктэ сирэмэ, киэҥ сыһыы кэнчээритэ — мэччирэҥ биэрэр. С. Васильев
[Эбээн омук] Баайым диирэ ол бары Баараҕайкаан очуостары, Күрүлгэннээх үрэхтэри, Күлүмүрдэс сииктэлэри. П. Ламутскай (тылб.)

тарыыһа

тарыыһа (Якутский → Якутский)

көр торучча
Сиэмэни …… лүөн ыраастыыр массыынаҕа кутан сыыс оттор (туох ханнык иннинэ тарыыһа) сиэмэлэриттэн ыраастанар. СОТ
Ордук ытырыык от, тарыыһа, ача от, уулаах эрбэһин, хатыы от үүнэллэр. ВДИ ҮөКОБҮ

утумнан

утумнан (Якутский → Якутский)

утумнаа диэнтэн бэй
туһ. Өбүгэбит кэскиллээх үгэһэ утумнанна Көлүөнэттэн көлүөнэҕэ өрүү бэриллэн. М. Ефимов
Кинилэр үрдүк, үтүө дьулуурдара, сырдык, кэскиллээх баҕалара утумнаммытынан дууһаҥ дуоһуйар, бөҕөхсүйэр. ФЕВ УТУ
Ача. Эргэ саҥанан солбуллан, олох утумнанан иһэрин көрдөрөр айылҕа барахсан кэрэ көстүүтэ. «Кыым»