возвр.-страд. от аҕаа = 1) мазаться, мазать себя, мазать (себе что-л. чем-л. жидким, полужидким); бааскын бу эминэн аҕан намажь свою рану этим снадобьем; 2) быть намазанным, запачканным (чем-л. жидким, полужидким); сүөгэйинэн аҕаммыт слегка выпачканный в сметане.
Якутский → Русский
аҕан=
аҕан
см. аҕам .
ах
I прогорклость (жира, масла); тухлость (мяса, рыбы).
II ах гын = вдруг, внезапно замереть (напр. от страха); ах бар= внезапно, вдруг замолчать.
ах=
переставать, прекращаться (о дожде, кровотечении); самыыр ахта дождь перестал.
Якутский → Якутский
аҕан
- аҕаа диэнтэн атын. туһ. Хааҥҥа аҕаммыт, төлөҥҥө саламмыт Кытыаста кыыһар Знамябыт — Аарсаары аймыы арҕарбыт Биһиги албан ааппыт. М. Ефимов
Ииппит-аһаппыт амарах тайҕам! Мин мэлдьи этинэн толору күөһүм, Мин сыа аҕаммыт үтэһэм — Эн буолаҕын. И. Гоголев
Хас биирдии тыла субу мүнүүтэҕэ кини сүрэҕин итии хааныгар аҕанан тахсарга дылыта. А. Сыромятникова
2
аҕаа диэнтэн бэй. туһ. Аһын памаада арыынан аҕанна, Ньуурун буудара бурдугунан туттатынна. Өксөкүлээх Өлөксөй
Айахтаах арыынан Аҕанан кэбиһэ-кэбиһэ, Былталдьыһабылталдьыһа, Быардара быстыаҕынан Күлүм аллайан Күллэрэстии оонньообуттар. П. Ойуунускай
алыҥ ах
аат. Муҥха кынатын алын ситимэ. ☉ Нижняя бечева невода
Чардаат аллара турар дьоҥҥо тиийэн, салайааччыттан алыҥах тутааччы оҥороругар көрдөстүм. Тумарча
Муҥха ийэтин аа-дьуо Ганнибал алыҥаҕыттан таһаарар. Н. Габышев
ах
I
туохт. Сүүрбэт, тохтубат буол; тохтоо, ханнан хаал (ардах, хаан туһунан). ☉ Переставать (о дожде), прекращаться (о кровотечении). Самыыр ахта
□ Хаанын хаарынан саба туттан аҕа сатаабыт да, тохтооботох. «ХС»
Украинаҕа кыргыс дьыллар Аймаһыйан аастылар. Халааннырар сааскы уулар Аарыгыран ахтылар. Күн Дьирибинэ. Тэҥн. аҕын
◊ Ах бар — эмискэ саҥата суох бар, им-дьим буол. ☉ Внезапно, вдруг замолчать, замолкнуть
Даайа, ойоҕоско астарбыт киһи курдук, соһуйан, ах баран, саҥата суох олорбохтоото. А. Софронов
Саҥа ордук хотуулаах тылы булаары гыммыттыы, иккиэн ах баран турдулар. Амма Аччыгыйа
Бу мунньахха мустубут дьон бука барылара апка ылларбыт курдук ах баран олордулар. П. Ойуунускай
Ырыа, хормуоска тыаһа, быһа тарпыттыы, эмискэ ах барар. М. Доҕордуурап. Ах бэрдэр — наһаа долгуйан саҥаҕыттан мат, саҥата суох буол. ☉ Терять способность говорить (от сильного волнения)
Арсен икки чабырҕайа кэйиэлээтэ. Трибунаҕа кэлэн баран, ах бэрдэрэн турда. А. Федоров. Дьэбдьиэ ах бэрдэрэн олорбохтоото. Болот Боотур
Сэмэнчик, ах бэрдэрэн саҥарбакка, кэнниттэн эрэ көрөн хаалла. Эрилик Эристиин. Ах гын — эмискэ таалан хаал (долгуйан, куттанан). ☉ Внезапно замереть (от волнения, страха)
Ити мичээртэн мин хайдах эрэ ах гына түстүм, сүрэҕим нүөлүйэн ылла. С. Никифоров
Дьон ах гынна. Инникилэр сууллан түстүлэр, сорохторо туруйалаан бардылар. Н. Павлов
II
аат. Аһыйбыт амтан, хос амтан. ☉ Привкус, горечь, прогорклость. Ахтаах арыы. Ахтаах сыа
□ Ахтаах арыытын Аҕатыттан кистээн Аҕалар буолла. Эллэй
III
саҥа алл. Дьиктиргээһини, сөҕүүнү, куттаныыны уо. д. а. көрдөрөр. ☉ Выражает удивление, восхищение, испуг и т. п. [Петя:] Ах, аны өссө биирдэ бы-растыы гын, Манечка! С
Ефремов. Ах, Ирина! Сэгэрим, хантан маннык тиэтэйдиҥ? П. Тобуруокап
[Михаил убайыттан төттөрү ыстанар] Ах, оннук эбит дии! Эн миигин итинник суолунан быыһаары гыммыт эбиккин дии, ону мин өйдөөбөккө үөрэ истибиппин. С. Ефремов
была ах
аат. Маска (ураҕаска) эбэтэр быаҕа иҥиннэриллибит туох эмэ бэлиэтэ, символа буолар араас формалаах уонна өҥнөөх таҥас лоскуйа. ☉ Флаг. Судаарыстыбаннай былаах. Кыһыл былаах
□ Хайа борокуот урут тиэнэ охсон тумсугар кыһыл былааҕа тэлибирээбитинэн Дьокуускайга устан сундулуйа турарыгар куоталаһыы күргүөмнээн баран эрэр быһыылаах. Амма Аччыгыйа
Куорат ортотугар баар таҥара дьиэтиттэн үрүҥ былааҕы туппут сүүрбэ биир ньиэмэс тахсан билиэн бэриннэ. Ф. Софронов
◊ Былаах былдьаһыыта — сүүрүүлээх оонньуу көрүҥэ: площадканы ортотунан аҥардаан, икки хамаандаҕа хайдыһан оонньонор. Площадка кэлин быыһын ортотугар былаах анньыллар, ону утары оонньооччуларга ситтэрбэккэ эрэ бэйэ площадкатыгар аҕалыллыахтаах, оччоҕо кыайыллар. ☉ Вид подвижной игры. Играют две команды. У каждой своя площадка, в середине задней стороны которой ставится флажок. Цель игры — завладеть флажком чужой команды и принести его на свою площадку, при этом успеть увернуться от игроков второй команды. Сайылык оҕолоро мустан, былаах былдьаһа оонньоотулар
дьа ах
аат., түөлбэ. Атахсыт ыарыы. ☉ Копытница (копытянка) (гнойная опухоль на конечностях некоторых животных). Дьаах - олус сыстыганнаах ыарыы
Русский → Якутский
ах
межд
уой! Ах, как красиво! - Уой, тоҕо кэрэтэй!
ах
межд. бок, тууй-сиэ; ах, как красиво! бок, тоҕо баҕас үчүгэйэй!; ах, я забыл! тууй--сиэ, умнан кэбиспиппин!
Якутский → Английский
ах
n. rancidity; ахтаах a. rancid
ах=
v. to stop flowing, to cause to clot
Еще переводы: