повивальная бабка.

уст. 1) бабка, альчик; 2) игра в бабки, в альчики.

и. д. л. от көтөх = поднимающий # оҕо көтөҕөөччү повивальная бабка, повитуха.

1) уст. повивальная бабка, повитуха; 2) разг. бабушка (мать отца или матери); 3) разг. бабушка (при почтительном обращении).

1) бабка (надкопытный сустав); ср. бэрбээкэй ; 2) картечь; сүнньүөҕүнэн ыт = стрелять картечью; 3) прясло (жердь изгороди); сунньүөх күрүө столбовая изгородь.

аат. Дьахтары төрөтөр норуот эмчитэ, окусуорка эбээһинэһин толорооччу дьахтар. ☉ Повивальная бабка, повитуха
Оҕо көтөҕөөччү. — Харах Хаан [киһи аата] улахан кийиитэ төрөөн, көтөҕөөччү …… буола сырыттым. Саха ост. I
Үөрэҕэ суох уопуттаах уонча дьахтар көтөҕөөччүлэргэ, отоһуттарга сибидиэтэлистибэ биэрэн, эмтииллэрин көҥүллээбиппит. Болот Боотур
Бу дойду дьоно, өскө кэргэннэрэ ыарахан эрэ буоллар, оҕолонуон хас да ый иннинэ оҕо көтөҕөөччүнү аҕалан олордор үгэстээхтэр. В. Протодьяконов

аат.
1. Сүөһү бэрбээкэйин кылгас алын сүһүөх уҥуоҕа. ☉ Надкопытный сустав у животных, бабка
Сыаҕай саҕа да сыаната биллибэт (тааб.: кыһыл оҕо). Оноҕос тыаһа өрө уһуутаата, сыаҕай тыаһа тас гына түстэ. П. Ойуунускай
Тустууга, мас тардыһыыга, Ыстаҥаҕа, кылыйыыга, Оҕунан сыаҕай ытыыга, Эпчиргэлээн быраҕыыга — Барытыгар бастыҥ буолан, Мүһэ-хары бөҕө ылан, Өссө кэҥиир сурахтара, Бу саха бухатыырдара. И. Эртюков
2. эргэр. Урукку кэмҥэ оҕо оонньуура буолар сүөһү бэрбээкэйин кылгас алын сүһүөх уҥуоҕа. ☉ Нижняя короткая суставная кость лодыжки животного, применявшаяся в прошлом как игрушка для детей. Оҕобут оонньуура диэн — кини бэйэтэ төгүл-төгүл көрдүүрүнэн …… үтүө көмүс ууһугар куттаран, уута суох көмүһүнэн олорор оҕо саҕа көмүс сыаҕайы эҥини оҥорторон биэрэллэр. Саха фольк. Сыыдам Сыҥалаабыт, ийэтэ-аҕата маанылаан иитэн, араас көмүс сыаҕайы, көмүс ынаҕы, симэхтээх таҥаһы, …… түүлээх эгэлгэтин мунньан оонньуур буолара үһү. Саха сэһ
1977
ср. бур. шагай ‘бабка (надкопытная кость)’

аат.
1. эргэр. Оҕо көтөҕөөччү эмээхсин. ☉ Повивальная бабка, повитуха.
русск. устар. бабушка
2. кэпс. Оҕоҕо ийэтин эбэтэр аҕатын ийэтэ. ☉ Мать отца или матери, бабушка. Кинилэр үлэлэригэр баралларыгар оҕолорун баабыскаларыгар хааллараллара
3. кэпс. Кырдьаҕас дьахтарга туһулаан этэргэ туттуллар. ☉ Употребляется при обращении к старой женщине
Бу сайын дьарҕам көбөн тиийбиппэр: «Баабыска да баабыска!» – бөҕө буолла. Бу кыһаммытын – мүһэммитин, сүүрбүтүнкөппүтүн! Далан
[Бокуом:] Бокуоммун. Уус уолабын. Кэпсиэ, баабыска. Суорун Омоллоон

1. аат., эргэр. Дьахтары төрөтөргө, оҕону көтөҕөргө идэтийбит дьахтар. ☉ Женщина, умеющая оказывать помощь при родах; повивальная бабка, повитуха
   Абытай-халахай, Харалаампый, Баайаҕаттан бараҥҥын Баабыскаһытта аҕалтар. Саха нар. ыр.
2. даҕ. суолт. Дьахтары төрөтөр, оҕо көтөҕөр. ☉ Относящийся к акушерству, повивальный
   Баабыскаһыт эмээхсин оҕотун үүс – киис тириитигэр суулаан, ийэтин баһыгар ууран баран, бэйэтэ эмиэ утуйан тоҥхойон барда. ПЭК ОНЛЯ III
   Бу дьиэҕэ, ити хаптаһын соҕуруокка хос иһигэр ийэм баабыскаһыт эмээхсин көмөтүнэн миигин оҕоломмут. «ХС»

ап-чарай быа (ситим) эргэр., миф. — 1) олоҥхоҕо абааһы аймаҕа айыы бухатыырдарын утары туттар илбис (ап) иҥэриллибит быата. ☉ Волшебная веревка, которой пользуется род абаасы против богатырей айыы в героическом эпосе олонхо
Ап-чарай быатын быһа түстэрбин диэн түһүөҕүм — ону сэрэн, бэйэҕин былдьатаайаҥый уот оҕур батаска. Саха фольк. Үс күөс быстыҥа буолан баран, Өйдөнөн-төйдөнөн, Өйдөөн-дьүүллээн көрбүтэ — Ап-чарай быанан Хам эриллэн сытар эбит. П. Ойуунускай
Аҕаһым биэрбит Айыы Куо далбар кымньыыта, Чэй эрэ, Оҕуруктаах уот субуйа батас буолаҥҥын Бу ап-чарай быатын быһа охсон көр эрэ! Ньургун Боотур; 2) оҕунан ытан күрэхтэһиигэ сыал гынар оҕус бэрбээкэйин ыйыыр, халлаан илин өттүгэр турар, аптаах быа. ☉ Волшебная веревка, на которой висит на восточном небе бычья бабка, служащая мишенью в состязании в стрельбе из лука
Туйаарыма-Куо кутун-сүрүн Илбискэ этиллибит Ап-Чарай ситимэр иилэннэр, Аҕыс хаттыгастаах халлаан Арҕаһын аллараа өттүгэр Ыйатан кээспиттэр. П. Ойуунускай