I
туохт.
1.
аҥаардаа диэнтэн холб. туһ. Икки ини-бии Баайдарын барытын бадахтаан, Аҥаардаһан бараннар, Аҥыы-аҥыы айхал тардыһа Арахсан хааллылар. А. Софронов
Ийэни, аҕаны былдьаспыт Эдьиийтэн, балыстан, бырааттартан, Хамса табаҕы аҥаардаспыт Хаарыан даҕаны атастартан Кистээн сүрэхпэр муспуппун, Кэһиим-кэпсэлим оҥостоммун, Киирдим эйиэхэ — кэргэммэр. П. Тобуруокап
2. Тугу эмэ оҥоруохтааххын, толоруохтааххын аҥаарын эрэ оҥор. ☉ Сделать, проделать только половину того, что намечено
Сиэҥкэ, кирилиэс биир сүһүөҕүн нэһиилэ дабайан, сирин аҥаардаста эрэ. У. Нуолур
Аттыбар биир биэдэрэ дуомнааҕым, онтукам арааһа аҥаардаһан барда быһыылаах. Н. Заболоцкай
II
даҕ.
1. Былааһыга суох, наар биир. ☉ Целиком, без исключения
Ол буор үрдэ аҥаардас кыһыл пион сибэкки этэ. Суорун Омоллоон
Сыыһардаах чараҥа аҥаардас хатыҥ мастаах, уоҕа суох уонна түһүмтүө, дьөлөрүйүмтүө кэбирэх сирдээх. М. Доҕордуурап
2. Кэргэнэ өлөн эбэтэр арахсан соҕотох хаалбыт. ☉ Одинокий (одинокая), оставшийся один (оставшаяся одна) в результате смерти или ухода жены (мужа)
Манчаары ийэтэ, аҥаардас дьахтар быһыытынан, быстара-быстара олорбута. МНН
Аҥаардас, тулаайах дьахтар [Мотуоһа] тойонун ааҕы кытта сыл кэриҥэ сылдьан баран, аҕатыгар көһөн кэлбитэ. Болот Боотур
△ Кэргэнэ да, оҕото да суох. ☉ Не имеющий (не имеющая) ни жены (ни мужа), ни детей
Бу дьиэҕэ аҥаардас киһи олороро өтө көстөн биллэрэ. Н. Якутскай
III
аат сыһыан т. Этиллэр санааны саҥарааччы соҕотохтуу чорботуутун, атыттартан араарыытын көрдөрөр (эрэ). ☉ Выражает субъективное выделение, ограничение говорящим предмета высказываемой мысли (только, лишь, лишь только)
Оттон Чүөчээски аҥаардас уон үһэ. Суорун Омоллоон
Аҥаардас хайгыыр эрэ идэлээххин. С. Ефремов
Аҥаардас икки күҥҥэ атым итиччэ холунна. «ХС»
Ол аҥаардас ынах үүтүнэн эрэ олоруохпут дуо? Күндэ
Маска дьуккурута түспүтүттэн ураты, аҥаардас сынньыллыбытыттан сэттэ баастаах. Эрилик Эристиин