Якутские буквы:

Якутский → Якутский

байбара

аат. Дьахтар былаачыйатын тэллэҕэр иҥээһиннии тигиллибит лиэнтэлии таҥас, куруһуба. Оборка (напр., кружевная) на подоле женского платья
Соҕурууттан кэлбит кыыс ырбаахыта байбара да байбара үһү (тааб.: хаппыыста). «Бэрт дьахтар кыыскын ырбаахыҥ байбаратын анныгар саба баттаан олорор инигин», – диэн оҕонньор [Харатаайап кулуба] Ылдьаанаҕа кыыһыран сирбиэтэнэ турара. Н. Якутскай
Дьахталлар наардаан олороннор, Халадаай, байбара, судааска Хайдаҕа бэрдин, ким бу чааска Хас хос ырбаахыны кэппитин Кытары арыйсан тахсаллар. Дьуон Дьаҥылы
Быыстала суох экипаж сыарҕалар кэлитэлээн истилэр, сибэккилээх дьахталлар сиринэн соһуллар байбараларын өндөтүнэн таҥара дьиэтигэр кииртэлээн истилэр. Л. Толстой (тылб.). Тэҥн. иҥээһин
ср. русск. устар. фалбора´ ‘бористая оборка (у кровати, по подолу платья)’
Байбара маҥан – үрүҥ өҥү ойуулуур халбаҥнаабат эпиитэт. Постоянный эпитет, описывающий белизну чего-л. (напр., березы)
Кыламана бараммыт кырдьаҕас киһи байбара маҥан хатыҥы имэрийэ турар. М. Доҕордуурап
[Айыыһыт] Сабыйа Баай Хотуну Бабыа көмүс ытыһынан Байбара маҥан курбуһаҕын Алҕаабытынан арыйа баттаата. П. Ойуунускай
Хоолдьуктаах төбөбүн хоҥкутабын Алтан хатырыктаах аарыма бэстэргэ, Адаархай лабаалаах чаллах тииттэргэ, Байбара маҥан хатыҥнарга. П. Тулааһынап


Еще переводы:

баччах

баччах (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Сүөһү, кыыл кэлин атахтара. Задние ноги скотины, зверя
Байтаһын оҕус Баччаҕын саҕа Байбара маҥан сутурук. П. Ойуунускай
Тириини сүлэргэ баччаҕын ис өттүнэн хайыталлар. ТИиС

судааска

судааска (Якутский → Якутский)

көр сутаас
Дьахталлар наардаан олороннор, Халадаай, байбара, судааска Хайдаҕа бэрдин …… аахсаллар. Дьуон Дьаҥылы
Олус кэрэ ол тыа бүгүн: Иччилэрэ — кыыл-сүөл, көтөр, Судааската — сугун күөҕэ Хаймыыта — кыһыл отон. С. Данилов
[Жозефина:] хара судааскалаах кыһыл былааччыйалаахпын эбээт. В. Чичков (тылб.)

байбаралаа

байбаралаа (Якутский → Якутский)

туохт. Байбаралаах гын, байбарата тик (хол., былаачыйа тэллэҕэр). Пришивать оборки на подоле платья
Дьокуускайтан быйыл кыһын Ымыы ыыппыт таҥаһынан Дьогдьуурдаан, байбаралаан Ырбаахы тиктэн баран, Ыраах уура сылдьыбытын Ылан кэттэ, киэргэннэ. Күннүк Уурастыырап
Сэттэ үүс тириитинэн Байбаралаан оҥорбут Саҕынньах таҥаһын Нэлбэгэйдии иилинэн, Тоҕус киис тириитинэн Намыччылаан, дьарҕаалаан оҥорбут Дьабака бэргэһэтин Төбөтүн оройугар Туорайдыы ууруммут. Саха нар. ыр. II

байбаралаах

байбаралаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Байбара тигиилээх (хол., былаачыйа). Имеющий оборки на подоле платья
Күтүөт уол кэтэҕэриин уһукка олорбутун кэннэ кийиит кыыһы байбаралаах кытаайка ырбаахылаан, таастаах хара харсыаттаан аҕаллылар. С. Зверев
Быйаҥнаах Аммаҕа күһүн обургу күөйэ көтөн кэллэ. Хатыҥнар-чараҥнар солотуу хаарыс байбаралаах ырбаахыларын намылыччы кэттилэр. «ХС»
Аллараа өттүнэн байбаралаах дьууппалары билигин үгүс дьахтар кэтэр. «Кыым»

халадаай

халадаай (Якутский → Якутский)

аат. Саха дьахтарын таҥаһа: түөһүттэн ыла туспа быһыллан, кэҥээн түһэр гына тигиллибит былаачыйа. Род широкого женского национального платья на пелеринке, с рукавами на кокетке, халадай
Дьахталлар наардаан олороннор, …… Халадаай, байбара, судааска Хайдаҕа бэрдин [аахсаллар]. Дьуон Дьаҥылы
Күн сардаҥатын утаҕа холумтаҥҥа түһүүтүгэр дьахтар халадаайын аннынан эргиччи күүстээх сардаҥаны ылынар. ПНИ ЭД
Халадаайдаах хомурдуос – көнньүнэн өлбүт сүөһү, кыыл тириитигэр, собулҕаҕа үөскүүр хара дьүһүннээх улахан хомурдуос. Трупоед чёрный (вид жуков семейства мертвоедов и могильщиков)
Уйбаан Уйбаанабыс биир саҥатык соҕус тирии сытарын күрүө тоһоҕотунан арыйа аспыта, халадаайдаах хомурдуос бөҕө. Р. Кулаковскай
Халадаай ырбаахы — халадаай диэн курдук. Огдуос саҥа халадаай ырбаахы кэппит. Софр. Данилов
Харытыана эмээхсин халадаай ырбаахытын сиэбиттэн күлүүс тылын ылан Маайаҕа уунар. Н. Якутскай
Көөстөөн сырдык халадаай ырбаахылаах, уп-уһун суһуохтаах кыыһы көрөөт, сүрэҕэ бүллүгүрэччи тэптэ. Уустаах Избеков