сыһыан т., кэпс. Саҥарааччы күлэн-сиилээн этэр сыһыанын көрдөрөр. ☉ Выражает насмешливо-ироническое отношение говорящего. Барахсаны, хата хаһыат аахпыт үһү. Барахсаны, кэллэ да сытынан кээспит дуу

I
аат. Киһи тугу-кими эмэни аһынан, кэрэхсээн этэр тыла: киһи аһыныах, кэрэчээн. ☉ Бедняга, бедняжка, милый, милок
Биһиги урут хотойу, көтөр кынаттаах бииһин барытын даҕаны ордугургуурбут, барахсаттар күөх халлааҥҥа көҥүл дайан эрдэхтэрэ кэрэтин! Н. Габышев
Барахсаным [күн] көмүс аалыытын курдук күрүлгэн кыыма үйэлэр тухары саккырыы тохтор да, көҕүрүүр, мөлтүүр быһыыта биллибэт. Суорун Омоллоон
Сынньана түстүннэр барахсаттар, Ыраах айан табалара. И. Эртюков
II
аат эб.
1. Саҥарааччы этиллэр предмеккэ таптыыр, уйаҕас сыһыанын көрдөрөр. ☉ Выражает любовное, ласковое отношение говорящего к предмету речи
Ыы, оҕом барахсан. Н. Якутскай
Күөрэгэй барахсан, ыллаама. П. Тобуруокап
Кырдьаҕас ынаҕым барахсан, Кыһыннары-сайыннары ыатарыҥ, Кылбар тыыным эн буоларыҥ! С. Васильев
Оҕолор барахсаттар оонньоотуннар-көрүлээтиннэр эбээт! Амма Аччыгыйа
△ Арыт убаастабыл, ытыктабыл дэгэттэнэр. ☉ Иногда приобретает оттенок уважительного, почтительного отношения
Оскуола! Оскуола барахсан! Оскуолам барахсан уруйдан! П. Тобуруокап
Кыһыл былаах барахсан Кыыһар былыты кытта кыттыс! С. Зверев
2. Саҥарааччы сөҕө былаастаан хайгыырын көрдөрөр. ☉ Выражает хвалу говорящего с оттенком восторга и почтительности
Кириэмил кириэппэс барахсан Килбиэннээх киин буолан килэдийбит. С. Зверев
Саҥа былаас барахсан үчүгэйэ, бу биһигинньик, урукку өттүгэр баттыгаска олорбут дьоҥҥо, үтүө былаас. Г. Колесов
Оо, аан дойду барахсан холкутун, киэҥин, кэрэтин! М. Доҕордуурап
Бэһиэлэй бэйэтэ Мичээрдээн, айхаллаан Үчүгэй да этэ Өлөөнчүк барахсан. Эллэй

частица модальная, выражает любовь, ласку, уважение иногда с оттенком жалости: кэрэ кыыс барахсан милая красивая девушка; оҕолорум барахсаттар мой милые детки; Сахам сирэ барахсан родная моя Якутия; ыарыһах барахсан ынчыктыыр больной, бедняжка, стонет.