бачыгырат II диэнтэн холб. туһ. Тэбис-тэҥҥэ хадьыктаһан, үлтү бачыгыратыһа сылдьан, куустуспутунан охтон түстүлэр. Күннүк Уурастыырап
Өйүгэр чэрчи ортотугар тустан бачыгыратыһа сылдьар баабый быччыҥнардаах бөҕөстөр хаалбыттар. НЕ ТАО

даҕ. Былтайа, лоппойо сылдьар (иэдэс туһунан). ☉ Выпирающий, округлый (о щеках)
Кытара буспут былтаҕар иэдэстээх хотун дьахтар оһох чанчыгар курупчаакы бурдугунан алаадьылаан бачыгырата олорор. Суорун Омоллоон

сыһ. Туох эмэ саҕатынан, кытыытынан, тугу эмэни кыйа (барар, көстөр). ☉ Вдоль, по краю чего-л. (тянуться, пролегать, простираться)
Алааһы кэриилии ыраах-ыраах көстөр улахан күрүөлэргэ бэрт элбэх оттору кэбиһэн бачыгыраппыттар. «Кыым»

туохт. Алаадьыта буһар, ыһаар. ☉ Печь, готовить оладьи
Үрүҥ дьиэҕэ ханаҕар диэн бэйэлээх дьахтар алаадьылаан бачыгырата олорор. Суорун Омоллоон
Абыычайы батыһан, Алаадьылаан, кус буһаран, Үлэ бүппүт малааһынын Үөрэ-көтө атаардылар. Күннүк Уурастыырап
Ийэлэрэ …… алаадьылаан тоһуйара. Оо, ол алаадьы барахсан минньигэһин, үчүгэйин эриэхсит! Н. Якутскай

багдай диэнтэн дьаһ
туһ. Суох, кини эмис буолбатах, тот, толуу көрүҥнэммит. Ону истээх соно сабыан кэриэтэ эбии багдаппыт. «ХС»
Сомоҕоллой үлэлээбит үлэтин түмүгүн: охсон килэдиппит хадьымалын, туруоран бачыгыраппыт бугулларын, кэбиһэн багдаппыт отун – өрүү үчүгэйдик көрөөччү. Болот Боотур
Тараҕай хайа эмиэ им-дьим, үрдүк арҕаһын өрө багдатан турар. «ХС»

I
уһаар I диэнтэн төхт. көрүҥ. Саха уустара былыр тимири, ыстаалы уһаарталыыр буолаллара
II
уһаар II диэнтэн төхт
көрүҥ. Мастар аарымаларын талан сууһаран бачыгыратан, болуот оҥортоон уһаарталыыллара. М. Ефимов
Уста сытар мууһун уһаарталаан, күүһүн-уоҕун да көмүөлүн көһөрөр киэҥ Өлүөнэ! Т. Сметанин

балхах иһит эргэр. – дьөлө хаһыллан оҥоһуллубут мас иһит. ☉ Деревянная долбленая посуда
Симиирдээх иһити сириэдиттэ, Сири иһити дэлэттэ, Матаар иһити бааралаата, Балхах иһити бачыгыратта. С. Зверев; балхах чороон аат., эргэр. – үс атахтаах намыһах кыра чороон. ☉ Небольшой низкий чорон на трех ножках. Арааһынай чорооннор тус-туспа ааттаахтар. Саамай улаханнара тойон айах диэн, ол анна кэриэн айах, ол анна бачыгырас ойуулаах балхах чороон. Саха сэһ
1977. Тэҥн. бэлкэй

тыаһы үт. туохт. Бүтэҥитик уонна быстах-быстах саҥар, тыаһаа, тыын. ☉ Говорить или издавать звук отрывисто и глухо
Сиэрин эрэ ситэрэн, үрэн бурдурҕаабытынан, кырдьаҕас ыт кэлэн Тогойкин атаҕын сыллаан көрөн баран ааҥҥа нэмирийэн тиийэн тарбаан тардырҕатта. Амма Аччыгыйа
Биир — кини [Хачыгыр] тойоно Күтүр Көстөкүүн саҥата бурдургуур, оттон биирдэрэ буоллаҕына, Күтүр Көстөкүүн уола Бачыгыратар Баһылай саҥата. Эрилик Эристиин
[Маша] суорҕанын эбии бүрүннэ. Бэрт сотору муннун тыаһа бурдурҕаан барда. М. Доҕордуурап
Бронепоезд субу кэлбит. Сурдургуур, бурдургуур, уотунан уһуурар. Д. Кустуров

биирдэм тыас туохт. Туох эмэ кытаанахха чиҥник анньыллан, сааллан тыаһаа (туох эмэ ыараханы этэргэ). ☉ Ударившись обо что-л. твёрдое, произвести глухой тяжёлый стук (о ком-чём-л. большом, тяжёлом)
Тохороон Сыллайы, икки быччыҥыттан ыбылы харбаан ылан, төлө анньан кэбистэ. Сыллай …… «үөрүү остуолбатыгар» лик гына анньылынна. Амма Аччыгыйа
Бачыгыратар уһуутаабытынан уҥа ороҥҥо баран, чиҥ-чиҥник лик гына олоро түстэ. Эрилик Эристиин
Массыына аана лик гына сабыллыбыта. П. Аввакумов

даҕ.
1. Төбөтүн хантатан, сиһин кэдэччи тутта сылдьар. ☉ С откинутой назад головой и выгнутой спиной
Хат буолан көрбөтөх Ханаҕар хара Хапсыыра куо кыргыттардаах [эбиттэр Аллараа дойдуга]. П. Ойуунускай
Үрүҥ дьиэҕэ ханаҕар диэн бэйэлээх дьахтар алаадьылаан бачыгырата олорор. Суорун Омоллоон
Алаана — алаҕар харахтаах, төгүрүк сирэйдээх, ханаҕар быһыылаах этиргэн кыыс. «ХС»
2. Кэннин диэки иэҕиллибит (ынах сүөһү муоһун этэргэ). ☉ Отогнутый назад (о рогах скота)
Ханаҕар муостаах сүөһү. ЯРС