Якутские буквы:

Якутский → Русский

баҕастаах

частица модальная, выражает презрительно-раздражённое отношение говорящего к кому-чему-л.: ырыалаах баҕастаах ! ещё и поёт!; тапталлаахтар баҕастаахтар ! ишь какие, ещё влюбляются!; ыттаах баҕастаах ! ещё и с собакой!

Якутский → Якутский

баҕастаах

сыһыан т. Саҥарааччы этиллэр санааҕа олох солуута суох, сириллэр-сэнэниллэр диэн сыһыаннаһарын көрдөрөр. ☉ Выражает отношение говорящего к высказываемой мысли как к недостойной и заслуживающей осуждения, пренебрежения
Онньойо сытыйан, киһи күлүүлээххин баҕастааххын! Эн да олбуоруҥ холоон! Амма Аччыгыйа
Кыайан ыабаккын диэбиттээххин баҕастааххын. Бэрт киһи эн ыа ээ. А. Федоров. Арр-дьаалы! Барры-баррыта! Бэл маҥайкаан аллаах Сүбэлээх баҕастаах! Эһигини истээри Эһэ буолбут үһүбүөн! Киэрр!.. П. Тобуруокап
△ Өссө диэн сыһыан тылы кытта туттулуннаҕына, ордук күүскэ кыбдьырыныы-кыыһырыы дэгэттэнэр. ☉ Употребляясь с модальным словом өссө, приобретает оттенок еще более сильного раздражения говорящего
Өссө ханнык эрэ үрдүкү инженернэй психология туһунан куолулаахтар баҕастаахтар! Н. Лугинов
Көр эрэ маны! Охсуһууну, күлүгээннээһини тэрийэ-тэрийэ, өссө манна кэлэн саҥалаах баҕастаах. «ХС»
Өссө гостиницалаах баҕастаах! Н. Габышев
△ Ээ диэн эбиискэни кытта сэниир суолтата ордук күүһүрдүллэр. ☉ С частицей ээ более усиливается пренебрежительное значение
Ити дьүһүннээх бэйэтэ эмиэ өһүргэстээх баҕастаах ээ! Амма Аччыгыйа
Өссө уордайардаах баҕастаах ээ! Амма Аччыгыйа

Еще переводы:

быраак

быраак (Якутский → Якутский)

аат. Ханнык эмэ дьиэктээх, итэҕэстээх оҥоһуллубут табаар, оҥоһук. ☉ Брак (производства)
«Өссө нуормалаах баҕастаах», — агроном бу сырыыга, көрөн туран быраагы оҥорор киһиттэн абаран, кэлэйбиттии саҥарда. П. Егоров
Үлэлиир эбээһинэстэригэр үтүө суобастаахтык сыһыаннаспат дьон: луодурдар, борогуулсуктар, быраагы оҥорооччулар биһиэхэ өссө да көрсөллөр. «Кыым»

лыкыт

лыкыт (Якутский → Якутский)

туохт. Төбөҕүн аллара ныкыччы тутун. ☉ Втянуть голову в плечи (о человеке), вобрать шею в себя (о п т и ц е)
Эрдэлиир сөҕөн саҥа аллайбытынан …… төбөтүн лыкытта, уоһун ньи миччи тутунна. Амма Аччыгыйа
Ар баҕастаах киһи моонньун лыкыппыта, өлөрдүү куттанан Дагдаҕар Баатыр иннигэр тобуктуу түспүтэ. Далан
Күүтэр этэ күөх түүҥҥэ Туман түһэн суулуурун, Чыычаах моонньун лыкытан Сэбирдэххэ нуктуурун. Д. Васильев

кыаһай

кыаһай (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Көнтөрүктүк, көһүүннүк бар, сүүр (ахтата аллараа түһэ сылдьар киэҥ ыстааннаах киһи эбэтэр кэлин атахтарын соһон хаамар, бытаан сүөһү, кыыл). ☉ Идти, бежать неуклюже (о человеке со слегка спущенными широкими штанами или о крупном животном, тяжело, медленно переставляющем ноги). Кустук ылла да, саабылатынан далайда
Дьэрээ өлөр саҥатын саҥарда, ол да буоллар ытыҥ охтубата, сүүрэн кыаһайда. В. Протодьяконов
Ээ, бу баҕайы, кыаһайа сытыйан, эн эмээхсиниҥ мин дуо? «Эмээхсиннээх» баҕастаах. А. Сыромятникова

үргүт

үргүт (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кими, тугу эмэ куттаан, соһутан, тэскилэт, куоттар. ☉ Заставить кого-что-л. удалиться, убежать (напр., в испуге), распугать
[Тайаҕы] үргүтэҕин уонна ол үргүбүт суолугар киирэҕин. Ол гынан баран ынахтыы кэнниттэн батыспаккын. Далан
Ородобуой дьиэҕэ икки кыыс, биэс уол тугу эмэ үргүппэтэрбит диэбит курдук, хамнаабакка даҕаны, уу-чуумпутук олороллор. Болот Боотур
Оҕо, дьахтар өттө нырыылаан балыгы үргүтэргэ күөл уҥуоргу өттүгэр хаамыстылар. Уустаах Избеков
2. көсп. Кими эмэ улаханнык аймаа, уйгуурт. ☉ Нарушать чей-л. покой, будоражить кого-л.
Дьон санаатын таһыырынан, муустаах боппуолдьанан, уоруйах тутуурунан, саа уоһугар туруоруунан кыыллаан үргүтэн кэбистилэр. П. Ойуунускай
Борохуот үс төгүл төхтүрүйэн хаһыытаан бытарытта, өйүсанааны үргүтэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа. Бэдэр Харах, ыгым муҥнаах, бардьыгынаабыта: «Утуйа сытардаах баҕастаах! Утуйар уугун үргүтэ кэллибит, аһа тарт!» И. Гоголев
ср. др.-тюрк., тюрк. үркүт ‘пугать, запутать’

өссө

өссө (Якутский → Якутский)

I
сыһ.
1. Эмиэ, эбии, эбиитин, аһара түһэн. ☉ Ещё, в добавление, вдобавок к чему-л.
Бурхалей сүүрдэҕин аайы өссө кэҥээн, орловскай сүүрүк муҥутуур ойуутунан аргыстаһан бара турдулар. Эрилик Эристиин
[Маайыс:] Эн буоллаххына өссө холкуос харчытын уордараары гынаҕын. С. Ефремов
Олоруохпут өссө ордук Урудуйан, чэрдийэн, Ыччаттанан, баайдык-тоттук, Ыалдьон буолан ньиргийэн. Дьуон Дьаҥылы
2. Хайыы-үйэ, урут, ааспыт кэмҥэ. ☉ Ещё, уже в прошлом
Кини өссө өрөбөлүүссүйэ иннинэ олус баай көмүстээх үрүйэни булбута. Суорун Омоллоон
Адам Мицкевич айар үлэтин эдэр эрдэҕиттэн, өссө университекка үөрэнэ сылдьан саҕалаабыта. Софр. Данилов
3. Аныаха диэри, билигин да, билиҥҥэ диэри. ☉ До сих пор, до настоящего времени
[Семёнов:] Бу билигин хаайыыга сытар бассабыыктарга донуостар, оттон бу өссө хаайылла илик бассабыыктарга донуостар. С. Ефремов
Дьыбар өссө тахса илик, Чэҥ муус ирдэ – диэбэккин. Эллэй
4. Бэл, бэл диэтэр. ☉ Даже
Урут аспирантураҕа сылдьан ВУЗ-тар күрэхтэһиилэригэр кыттара, биир бириэмэҕэ өссө өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэһиигэ бириистээх миэстэлэнэ сылдьыбыта. В. Яковлев
II
сыһ. сыһыан т.
1. Саҥарааччы кыбдьырынар, уордайар, абаккарар, сэниир, сиилиир сыһыанын көрдөрөр. ☉ Выражает раздражение, возмущение, гнев, презрение, осуждение, неодобрительное отношение говорящего (смотри-ка, ишь какой, ещё и)
Эн өссө барардааххын-барбаттааххын. Н. Неустроев
Өссө түөкүнүҥ үөҕэрдээх. Суорун Омоллоон
«Өссө нуормалаах баҕастаах», — огурунуом бу сырыыга кэлэйбиттии саҥарда. П. Егоров
2. Саҥарааччы этэр санаатын күүһүрдэрин, чопчулуурун, чуолкайдыырын көрдөрөр. ☉ Выражает усиление, выделение, уточнение высказываемой мысли говорящим (к тому же; ещё и)
Най туран көмүскэһэн көөртүн, өссө бэлиэтээтилэр быһыылаах. Суорун Омоллоон
Өссө ити аҥаар уһуга суоҕа. Амма Аччыгыйа
Ол эрээри, Украина норуота тыыннаах этэ, кини өссө бэриммэт этэ. «ХС»
русск. ещё