Якутские буквы:

Якутский → Русский

баһырҕас

1) уст. короткая летняя обувь; 2) белые ноги, "белые чулки" (у скота собак).

Якутский → Якутский

баһырҕас

I
баһырҕаа диэнтэн холб. туһ. Саалар эстэн баһырҕаһалларын салгыы истэ-истэ Сүөдэр аргыый аллара киирдэ. Д. Кустуров
II
аат., эргэр.
1. Кылгас сотолоох сайыҥҥы туллака этэрбэс. ☉ Короткая летняя обувь
Түксүлээбит түнэ баһырҕас. Өксөкүлээх Өлөксөй
2. Сүөһү уонна ыт атаҕын үрүҥэ, элэмэһэ. ☉ Белые ноги, «белые чулки» (у скота, собак)
Бар, баһырҕастаах бургунаһы хотонтон сиэтэн таһаар эрэ. А. Софронов
Түөрт харахтаах, баһырҕастаах атахтаах …… булчут ыттаах этибит. Болот Боотур

Еще переводы:

баһырҕаа=

баһырҕаа= (Якутский → Английский)

v. to buzz; баһырҕас a. buzzing

сэксэрэҥнээ

сэксэрэҥнээ (Якутский → Якутский)

сэксэрий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Баһырҕас сыарҕа кэнниттэн сэксэрэҥнээн иһэр. КИИ СТ-2

ньалымахтан

ньалымахтан (Якутский → Якутский)

көр ньалымахтаа
[Баһырҕас] Толик түөһүгэр үктэнэ-үктэнэ, уу-хаар буолбут сирэйин салаамахтаан, кыһыл тыла ньалымахтанна. П. Тобуруокап

көтөт

көтөт (Якутский → Якутский)

аат. Бэдик, көкөт. ☉ Шалун, глупец, шалопай
Мааҕын били Баһырҕас көтөт орон анныгар киллэрэн тугу эрэ салбаан эрэрэ. Н. Заболоцкай
Миигин кэлэн сиэбэккэ, Мэнэгэйин мөлтөппөккө, Тоҕо тылын салана Токурулла сыттаҕай? Көтөтүм кэлэрэ буоллар, Көрдөөбүтүн ылыах этэ... И. Эртюков

мөкүрүҥнэт

мөкүрүҥнэт (Якутский → Якутский)

мөкүрүҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. [Ваня] кыра оҕо эрдэ ҕинэ, отоннуу сырыттаҕына, эһэ хам бат таан баран, баппаҕайынан мөкүрүҥнэтэн оонньообута. И. Федосеев
[ Моойторук уонна Баһырҕас] үрэн баргыйабаргыйа, икки хара тыс хааһах курдуктары сиирэ-халты харбаһан, эккирэтэн мөкүрүҥнэтэ турдулар. В. Протодьяконов

уолаҕас

уолаҕас (Якутский → Якутский)

кэтэх уолаҕаһа көр кэтэх
Кучук …… чохороонун аһыытынан тыа адьырҕайын хаста да маҕыйа-маҕыйа кэтэҕин уолаҕаһыгар саайар... П. Степанов
Саһыл былтас гынарын кытта Баһырҕас кэтээн туран кэтэҕин уолаҕаһыгар түстэ. Н. Босиков

хойбоҥноо

хойбоҥноо (Якутский → Якутский)

хойбой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Байбал …… биир ойуччу улахан уомулу Баһырҕаска ууммутун анарааҥҥыта оргууй аҕай туора уобан, оннун диэки хааман, кутуруга хойбоҥнуу турда. Н. Лугинов
Ыалын дьиэтин таһыгар үүт-үкчү Лэсси курдук ыт сири тиҥсирийэн хойбоҥнуу сылдьарын көрбүтэ. ЭКС ТБТ

күөнэ

күөнэ (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Өлбөөркөй. ☉ Тусклый, неяркий
Аал уот иччитэ Күөнэ көҕөччөр, Көмүс ураанньык, Хахай саҕынньах, Хатан Тэмиэрийэ, Алтан баһырҕас, Аан-Уххан тойону …… Амарахсытар астара [арыгы] буолла. Өксөкүлээх Өлөксөй
«Сындалҕаннаах сырыыбыт сатаныа буоллаҕына, күөнэ маҥан түөрэхпит тэхтиргэ тэптэримэ», — диэт, [Дыгыйа удаҕан] хамыйаҕы күөрэччи быраҕан кыыратта. Болот Боотур

ньылбырыс гын

ньылбырыс гын (Якутский → Якутский)

ньылбырый диэнтэн көстө түһүү. [Хаппар] атыттан ньылбырыс гынаат, модьу титириккэ көнтөһүн туомтуу тарта. П. Тобуруокап
Баһырҕас [ыт аата] муҥнаах ыҥырыллыбычча сүүрэн кэлэн иһэн, сыпсынан охсуллан хаптас гынаат, орон анныгар ньылбырыс гынан хаалла. Н. Заболоцкай
Таисия Захаровна өрүтэ үллэҥниир долгуннар быыстарыттан ньылбырыс гынан курданарыгар диэри уу үрдүгэр быкта. Л. Попов

удьара

удьара (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ.
1. Кыыл суола. ☉ Звериный след
Киис олугун удьарата бэйэтин такымыгар кээмэйдэнэр баттааһыннаах буолар. «ХС»
2. Ким эмэ эбэтэр кыыл тэпсибит, сыппыт сирэ. ☉ След лежавшего на земле зверя или место укрытия охотника
— Түмэппий, били быйыл эмиэ Баһырҕаскар сытаҕын дуу? — Ээ, онно. Оттон эн? — Мин да урукку удьарабар. Н. Лугинов