тарбан диэнтэн дьаһ
туһ. Оо, бу олордоҕуна биир эмэ үөр анды кэлэн түһэн бирдьигинээн кэбиспэт ээ. Ити аймана олорор дьаабаллары төһө эрэ тарбаннарар этэ. В. Яковлев

бирдьигинээ диэнтэн холб. туһ. Өтөр-өтөр хара лааҕынан килбэчийэр, чоху көхсүнүү быһыылаах-таһаалаах, массыыналар бирдьигинэһэн ааһаллар. Е. Неймохов
Таһырдьа тахсан хаама сылдьар киһитинээҕэр массыыната үгүс, субу-субу, суол алдьанаары ыксатан, кэлии-барыы тэтимнэммитин биллэрэрдии тиэтэйэн, бирдьигинэһэн ааһаллар. «ХС»

бирдьигинээ диэнтэн дьаһ
туһ. Массыына куһаҕан суолга ханньарык-инньэрик айаннаан, ыаллар тастарыгар бу бирдьигинэтэн кэллэ. П. Аввакумов
Иккис испит массыына түспүт массыынаны торуоһунан холбонор, тардан бирдьигинэтэр. А. Федоров. Киэһэ күн киириэн аҕай иннинэ бөһүөлэк күөлүн илин баһыгар бирдьигинэтэн киирдилэр. «ББ»

сыһ. Убаҕас буолан сахсаччы, тэҥэ суохтук (үүн). ☉ Неровно, в разные стороны (разрастаться)
Сэмэҥкэ көрдөҕүнэ, Кубарыйбыт сирэйигэр сэрбэччи үүммүт убаҕас бытыгын, суларын кыһамар көрдөххө, харахтара эбии кэҥээн тимирбиккэ дылылар. Н. Борисов
Тыа иһиттэн улуу күтүр соҕотохто субу кытарыс гына түстэ да, сабыс-саҥа сэрбэччи улаатан эрэр күөх чэчири үнтү сынан бирдьигинээн кэлэн, били талах чыычааҕын уйатын үрдүнэн ааста. Р. Кулаковскай

аат.
1. Эниэргийэ күүһүнэн үлэлиир дьоҕус тиэхиньикэ, массыына. ☉ Двигатель, мотор
Муора диэки ыраах сөмөлүөт мотуорун тыаһа куугунуур. Н. Якутскай
Баанча салҕалас илиитинэн мотуорун собуоттуу сатыыр. Л. Попов
Күөх буруонан уһуутаан кэбиһэ-кэбиһэ, салгыы айаннаан [оптуобус] мотуорун тыаһа бирдьигиниир. Н. Лугинов
2
мотуорка диэн курдук. Саҥа мотуордарын «айааһыы» таарыйа эбэ ыраах арыытыгар барбыттара. И. Г оголев. Икки киһи олорбут мотуора тумул кэтэҕиттэн сулбу көтөн таҕыс та. Л. Попов

туохт.
1. Уһуннук, ыарахан-ыараханнык өрүтэ тыын (хол., олус ыгылыйан, ыгыллан). ☉ Тяжело дышать, протяжно вздыхать, вскрикивать (напр., от резкого напряжения)
Тохтуу түһэн өрө дьигиһийтэлээтэ, уһуутуу тыыммахтаата, көмүрүө хаары ытыһан ылан, айаҕар толору симиннэ. Амма Аччыгыйа
Бачыгыратар уһуутаабытынан уҥа ороҥҥо баран, чип-чиҥник лик гына олоро түстэ. Эрилик Эристиин
Кэмниэ-кэнэҕэс тэйиччи соҕус, киһи тугун да араарбат, уһуутуур аҥаардаах харда хаһыыта иһилиннэ. С. Никифоров
△ Улаханнык, уһуутуур курдук саҥар (хол., көтөрү этэргэ). ☉ Производить похожий на тяжёлый вздох звук, ухать (напр., о птицах)
Күһүҥҥү хараҥа түүҥҥэ, ырыых-ыраах модьугулар куобах үүрэн уһуутуулларын истэрэ. М. Попов
Ханна эрэ куобах кыырда, Хаһааҥҥыттан эрэ муна сылдьар Сору көрбүт соҕотох киһилии, Уһуутуур, һуулуур. Эрчимэн
2. көсп. Тыастаахтык өрө уһуур (хол., буруолаа). ☉ С резким шумом выпускать пар (напр., о самоваре)
Кыракый борохуот үрүҥ паарынан уһуутуу олорор. Н. Якутскай
Оптуобус күөх буруонан уһуутаан кэбиһэ-кэбиһэ, салгыы айаннаан мотуорун тыаһа бирдьигиниир. Н. Лугинов
Улахан алтан сылабаар, үрүҥ паарынан тыынан, үөһэ уһуутаан, күллүгүрээн, холкуостаахтары кэтэһэр. Дьүөгэ Ааныстыырап
3. көсп. Уһуурар курдук, уһуура тыаһаа (хол., тыал). ☉ Бушевать, гудеть (напр., о ветре)
Кыһын обургу кыскыйар тыалынан уһуутаан, хатан дьыбарынан хабырынан, кэллэр кэлэн иһэр. М. Доҕордуурап
Быйыл сааһыары халыҥ хаар түспүтэ, онуоха эбии модун буурҕа уһуутаан ааспыта. С. Дадаскинов
Муус устар чалбах уута Сааһы айхаллаан оонньуур дуу, Кыһыҥҥы дьыбар уһуутуура, Күһүҥҥү тыал тыаһа дуу? Эҕэрдэ СС
◊ Өрө (өрүтэ) уһуутаа (уһуутаамахтаа) — 1) тыыныҥ хаайтарар курдук буол, ыксаабыттыы үөһэ тыыныталаа. ☉ Издавать глубокий протяжный стон
Көөстөөн хаһыытыах курдук гынан иһэн уһуктан кэллэ, өрө уһуутаан кэбистэ. Уустаах Избеков
Сэниэтэ суох аттыгар нукус гына олордо уонна хас да төгүл өрүтэ уһуутаамахтаата. И. Гоголев
Өлөксөй оҕонньор иһин түгэҕиттэн мэҥийэн өрүтэ уһуутаата. П. Аввакумов; 2) үөһэ өрө көтөн күлүбүрэйэн таҕыс (хол., кутааны этэргэ). ☉ Взметнуться ввысь, полыхая пламенем (напр., о костре)
Холлоҕос быһаҕаһын саҕа кутаа уотунан кини диэки өрө уһуутаан кэбистэ. Ньургун Боотур
Оһох төлөнө өрүтэ уһуутаамахтыы турар эбит. П. Ойуунускай
Тугун дьиктитэй, тус арҕаа ойуур түгэҕэр хап-хара өһөх буруо халлааҥҥа өрө уһуутаан эрэр. И. Гоголев. Уотунан уһуутаа — кутаалана уһуур. ☉ С громким шумом выпускать струю пламени, обдавать огнём
Бандьыыттар элэҥнии сыталлар. Саалара уотунан уһуутаан, Биһиги дьоммутун ыталлар. Эрилик Эристиин
Аҕыйах мүнүүтэ буолаат, үрдэл кэтэҕиттэн уотунан уһуутуу-уһуутуу, тааҥкалар тахсан кэлбиттэрэ. ССС
Биһиги артиллериябыт уотунан куһуйда, сир ньирилиир, титирэстиир, халлаан уотунан уһуутуур. «ХС»