Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бирилэс

I
бирилээ диэнтэн холб. туһ. Массыыналар утуу-субуу собуоттанан, көҕүспүттүү бирилэһэ түстүлэр, харахтарын уоттара тула саба барыйан турар хараҥаны силэйбиттии сандаарыҥнастылар. «ХС»
«Москвич», «Волга» массыыналар Бирилэһэн ааспахтыыллар, — Сыһылла сылайбыт атахтар Сайыһа эрэ хаалаахтыыллар. М. Тимофеев
II
даҕ. Биир күдьүс «бирр» диэн эрэр курдук тыастаах. Издающий равномерный глухой звук
Син бултуйуох курдук эбиттэр да, биһиги дьоммут уулара бэрт — утуйдахтарына муннуларын тыаһа, тыраахтар айаннаан иһэрин курдук, бап-барылас, бип-бирилэс, ньип-ньирилэс. «ХС»


Еще переводы:

ньип-

ньип- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, ньил-, ньир-, ньич- диэн саҕаланар олохторго сыстар: ньип-ньиллиргэс, ньип-ньирилэс, ньип-ньиччэҕэй. Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на ньил-, ньир-, ньич-: ньип-ньиллиргэс ‘сильно хлюпающий’, ньип-ньирилэс ‘сильно гудящий’, ньипньиччэҕэй ‘совершенно мокрый’
Тыаһа диэн бэйэкээннээх биир кэм күп-күүгүнэс, бап-бааҕынас, ньип-ньиллиргэс үлүгэр. Күннүк Уурастыырап
От-мас барыта ньип-ньиччэҕэй. Н. Якутскай
Биһиги дьоммут уулара бэрт, утуйдахтарына муннуларын тыаһа бип-бирилэс, ньип-ньирилэс. В. Тарабукин

собуоттан

собуоттан (Якутский → Якутский)

  1. собуоттаа диэнтэн бэй., атын. туһ. «Бэйи, тыраахтарым сатаан собуоттанымаары гынна», — Петя атын ньыманы тобулаары албаһырда. Сэмээр Баһылай
    Массыыналар утуу-субуу собуоттанан, көҕүспүттүү бирилэһэ түстүлэр. «ХС»
    Фёдор …… сууккаҕа үстэ собуоттанар чаһылаах. СТ С
  2. кэпс. Эбии тэптэн, тэбиэһирэн киирэн бар. Завестись, действовать как заведённый
    «Чэ сөп, эн эппитиҥ курдук буоллун», — Ася Назар собуоттанан барбытын тохтотоору судургутук сөбүлэстэ. Р. Баҕатаайыскай
    Кини куһу хайдах курдук үчүгэйдик күөрэтэн түһэрбитин туһунан эбэн-сабан кэпсээн, тоҥ күөс быстыҥа тохтоло суох собуоттанан барааччы. В. Протодьяконов
    Уугутугар-хааргытыгар киирэн собуоттаннаххытына, сорҕотугар баҕас наһаалыыгыт да быһыылаах. «ХС»