ибигирэт диэнтэн хай. аата. Массажтааһыҥҥа араас суол ньымалары туттуохха сөп: имэрийии, ньиккэйии, убахтааһын, бобута тутуу, ибигирэтии

ньиккэй диэнтэн хай
аата. Массаастааһыҥҥа араас суол ньымалары туттуохха сөп: имэрийии, ньиккэйии, убахтааһын, охсуолааһын, бобута тутуу, ибигирэтии, ньирэй үҥүлүйэринии өрүтэ анньыалааһын. ГНИ СҮөТ

ык диэнтэн бэй
туһ. Таҥаспытын ыктан, уларыттан кирээккэлэргэ ыйаталаатыбыт. С. Маисов
Мин уу-чоккурас таҥаспын онон-манан бобута тутан, ыгыммыта буоллум. «ХС»

тэлэкэлээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Икки аҥыы тэлэкэлэммит ырбаахытын элээмэтин сөрүү тутунна. Амма Аччыгыйа
Оҕолор оонньоон-көрүлээн, «сэриигэ» быстыбыт сиэхтэри, тэлэкэлэммит эҥээрдэри бобута абырахтаан баран, оронноругар кэккэлэһэ сыттылар. «ХС»

саҥа алл., фольк. «Олус куттанным, салынным!» — диэн ис хоһоонноох саҥа аллайыы. ☉ Междометие, выражающее ужас, страх
Арах-ара-а-ах! Кыраҕыйа-чаҕыйыкы-ыа! Тоҕо эрэ бу Куһаҕан буомнарым Бобута тутар буоллахтара үһү. Өксөкүлээх Өлөксөй
[Ойуун:] Оо,-оо,-оо! Кыраҕыйа-чаҕыйыкы эминэ-туомуй! Туман дьоно тумаҥҥа туойтараарыҥытый, Күдэн дьоно күдэҥҥэ этитээригитий! Р. Кулаковскай

туохт. Ыгыта, бобута туппахтаа, кууспаҕалаа. ☉ Сжимать, сдавливать, душить кого-л. в объятиях
Быып пастар Былатыан Күүстээх Уйбааны кытта тутуһуон санаталыыр. То ҕоос тоох түбэлтэ көһүннэҕинэ, үрдүгэр түһэн муомалаабытынан барар. И. Бочкарёв
Кэтирииһи …… дьиэтиттэн күүс тэ ринэн муомалаан, и л д ь э б а рбытта ра. «ХС»
Били баҕайы, киһитин ыһыктан ба ран, аны миигин муомалаата. «Кыым»
ср. др.-тюрк. боҕ ‘душить, сдавливать’

даҕ.
1. Үлүннэриллибит, дарбатыллыбыт. ☉ Преувеличенный
Олоҥхо олоҥхо курдук, Омуннаах соҕус буолла. Бу оҕолоро үс хонон Үстээх оҕо саҕа Өҥүрсүйэн үүннүлэр. П. Ядрихинскай
Сымыйалыырын сымыйалыы иликкин. Ол эрээри Амаанай туһунан кэпсиириҥ омуннаахха дылы. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. Уохтаах-төлөннөөх, ыгым, быыппастыгас. ☉ Горячий, пылкий, живой
Адыгея омуннаах уола мин диэки ытыһын нэлэҥнэтэн кэбиһэ-кэбиһэ, салгыны бобута туппахтыыр. Амма Аччыгыйа
Олус да үргэҥнээн, Омуннаах ыччаккын! С. Тимофеев

туохт., кэпс. Ким-туох эмэ үрдүгэр түс, сабырҕаҕыттан харбаан ыл. ☉ Наброситься на кого-л., схватить кого-л. за загривок, схватить за длинную шерсть возле ушей (у зверей)
Былыр ордуум таһыгар табабын тута сырыттахпына, эһэ сабырҕахтаабыта. Тииспин көтүрү аспыта, куйахабын тиэрэ тардан кэбиспитэ. С. Руфов
[Бухатыыр] Саҥата суох сабырҕахтаан ылла, Бокуойа суох Бобута харбаата. С. Васильев

санньыар II диэн курдук
Убайын туһунан санаатаҕына, Иннокентий Петрович сүрэҕин туох эрэ …… бобута тутарга дылы гынар. Этигэр-хааныгар улугурдар санньылҕан нүөлүйэн киирэр. М. Ефимов
Сирдьит уол ыллыыр биир кэм энэлгэн Сахалыы санньылҕан ырыатын, Манна да көҥүл буурҕата дэбилийэн Уларытыа хамначчыт дьылҕатын. «ХС»

быһ. суох солб. аат. Төһө эмэ, аҕыйаҕа суох (хом. суолт.). ☉ Некоторое количество, немало, сколько-нибудь (собир.)
[Көмүстээх Бодойбо] Үгүс ыраахтааҕы Үлэһитэ түмүлүннэ, Хас эмэ омук Хамаандата хамылынна. Өксөкүүлээх Өлөксөй. Хас эмэ хос борубулуоханан бобута баайталаабыттар. Амма Аччыгыйа
Ананий хас эмэ хонукка буруону сиэбититтэн ыалдьыбыта. М. Доҕордуурап