Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бороон

  1. аат. Кыһыҥҥыга тиийбит торбос; борооску. ☉ Теленок в первую зиму (в период стойлового содержания)
    Бары эдэр эрчимнээх, көхтөөхнэмнээх буоланнар, икки сүүс биэс бороону сыл таһаарбыттара. «ЭК»
    Ырыганнаабыт борооҥҥо балык миинэ «өлбөт мэҥэ уута» буоларын саха дьоно бэрт өрдөөҕүттэн билэллэр. БИ УЛАа
  2. даҕ. суолт. Бороон буолбут (торбос); бороон тириитинэн оҥоһуллубут. ☉ Достигший стойлового периода содержания (о теленке); сделанный из шкуры теленка этого возраста
    Хаардаах бугул саҕа Халадыйар хатан хататтаах, Бороон торбос саҕа Боҕуйа охсор чокуурдаах [Хатан Тэмиэрийэ]. П. Ойуунускай
    Кугас бороон суумкаттан Кумааҕытын хостоото. Күннүк Уурастыырап. Тэҥн. торбос
    ◊ Бороон көрөөччү — борооннору көрөр, аһатар сүөсүһүт. ☉ Скотник, ухаживающий за телятами, достигшими стойлового периода содержания
    «Атамай» сопхуос Маҕанытааҕы отделениетыгар биэс отделение бороон көрөөччүлэрин уонна сүөһү иитиитин специалистарын научнай-практическай конференциялара буолла. «Кыым»

Еще переводы:

аттат

аттат (Якутский → Якутский)

аттаа диэнтэн дьаһ. туһ. Оҕус борооннору бэтэринээргэ аттаттылар

күкүрдэн

күкүрдэн (Якутский → Якутский)

күкүрдээ диэнтэн бэй. туһ. Бороон туспа күкүрдэннэ — Уйбаан күкүр оҥордо

күөйээччи

күөйээччи (Якутский → Якутский)

күөй диэнтэн х-ччы аата. Кыра уол борооннору күөйээччи буолла

күөйүс

күөйүс (Якутский → Якутский)

күөй диэнтэн холб. туһ. Үөр сылгыны күөйүс
Борооннору күөйүс. — Күнү кытта күөйсэ оонньуох курдук сананна. Амма Аччыгыйа

аттааһын

аттааһын (Якутский → Якутский)

аат. Сүөһүнү ууһатар быччархайдарын ылан кэбиһии, төрүөҕэ суох оҥоруу. ☉ Холощение, кастрация животных. Атыыр борооннору аттааһын саҕаланна
□ Атыыр табалары аттааһыҥҥа араас суол ньымалар бааллар. СДН ТИиВСНь

симитэлээ

симитэлээ (Якутский → Якутский)

сим I диэнтэн төхт
көрүҥ. Анна Андреевна кэмпиэти …… былаачыйам сиэптэригэр симитэлээтэ. Софр. Данилов
Миша сүүрэн тахсан борооннорун «ыйдаан-хайдаан» хотоҥҥо симитэлээбитэ. А. Сыромятникова

көрөөччү

көрөөччү (Якутский → Якутский)

аат.
1. Тугу эмэ (хол., киинэни, испэктээги) көрөр киһи. ☉ Зритель
Афины тыйаатырыгар уон сэттэ тыһыынча көрөөччү киирэрэ. КФП БАаДИ
Ити пьесалар иккиэн аан маҥнайгыттан көрөөччүлэр үрдүк сыанабылларын ылбыттара. АҮ
Көрөөччү улахан болҕомтотун Мирнэй, Нерюнгри, Ленинскэй, Сунтаар оскуолаларын уран тарбахтаахтарын үлэлэрэ ыллылар. «Кыым»
2. Тугу эмэ көрөр-харайар киһи. ☉ Тот, кто ухаживает за кем-чем-л., смотритель
Ааллыыр уоту көрөөччү Аастыыр маҥан чанчыктаах …… Сүллүрүттүбүт сүүстэрдээх Аҕам дьахтар киһикэм. С. Зверев
◊ Бороон көрөөччү көр бороон
Бастыҥ бороон көрөөччүлэр …… биирдии бороон сууккатааҕы эбиллиитин олунньуга биэс сүүс отут — биэс сүүс алта уон тоҕус кыраамҥа тиэртилэр. «Кыым»
Бороон көрөөччүлэр бороон ыйааһынын сүүс киилэҕэ тиэрдэргэ соруктаммыттара. «ЭК». Дьаам көрөөччү истор. — дьаамы көрөн-харайан олорор киһи. ☉ Смотритель почтовой станции, станционного дома, ямщицкой
Дьаам көрөөччү ол «сирэйгэ тыаһатыы этэ» диэни умнубатах быһыылаах этэ. В. Короленко (тылб.). Дьиэ көрөөччү — дьиэни хомуйар, көрөр дьахтар. ☉ Домработница, горничная
Ася миэхэ …… дьиэ көрөөччүгэ эрэ маарыннаабат буолан көстүбүтэ. И. Тургенев (тылб.)
Бүтүн замокка кини биир эрэ …… дьиэ көрөөччү доҕордооҕо. Дж. Родари (тылб.). Кыыл көрөөччү (иитээччи) — күндү түүлээх кыыллары үөскэтэр, иитэр пиэрмэҕэ үлэлиир киһи. ☉ Зверовод
Кыыл көрөөччүлэр саһылга аһылыгы харах холооһунунан биэрэллэр. БЗИ СА. Ньирэй (торбос) көрөөччү — ньирэйдэри аһатар, көрөр киһи. ☉ Телятник, телятница
Ньирэй көрөөччүлэрдиин кэпсэттэ. М. Доҕордуурап
Ньирэйдэрин торбос көрөөччүгэ туттаран истэ. «ХС». Сад көрөөччү — сады көрөр-харайар киһи. ☉ Садовник
Тыый да, хатыҥ үүт-үкчү хаанынан ытыы турар курдук. Нуучча сиригэр эбитэ буоллар, сад көрөөччү маны саба баайбыт, эмтээбит буолуох этэ. Суорун Омоллоон. Сибиинньэ көрөөччү — сибиинньэлэри аһатар, көрөр киһи. ☉ Свинарь, свинарка
Эбээһинэһим — сибиинньэ көрөөччү. В. Ойуурускай
Сибиинньэ көрөөччүлэр кыттыһан үлэлииллэр, хамнастара уопсайдарыгар көрүллэр. АВН КХАТО. Сүөһү көрөөччү — сүөһүнү аһатар, көрөр киһи. ☉ Скотник
Мин эйигин онно сүөһү көрөөччүнэн ыытаары ыҥыртарбытым. Н. Заболоцкай. Онно сүөһү көрөөччүнэн Михаил Прокопьевич Тарабукин кэлсэр. И. Бочкарев

астан

астан (Якутский → Якутский)

астаа диэнтэн атын., бэй. туһ. Ас астанна. Уон бороон, икки ынах астанна. Баһаам элбэх үүт астанна
□ Бараак ортотугар турар билиитэ оһоххо үлэһиттэр астарын астаналлар, чэйдэрин оргутуналлар. Н. Якутскай
Оттон биһиги саас-үйэ тухары астанан аһаан олорбут аспыт дии. Ыл, Коля, ол-бу буолума, үүппүн кут. С. Ефремов

борооску

борооску (Якутский → Якутский)

көр бороон
Эбии аһылык элбэтиллэн борооскулар эбиллиилэрэ хайа да сыллааҕар үрдээбитэ. «Кыым»
Кырдьыга даҕаны, уонча ыйдаах борооску уон сэттэ, уон аҕыс буут ыйааһыннанара кырдьаҕастары соһутуон соһутар. «ХС»
Ынах сүөһү төрөөтөҕүнэ, оҕотун ньирэй дэнэр. Бороохтуйбут ньирэй — торбуйах. Торбуйах кыһыныгар тиийдэҕинэ — борооску. ДьСИи. Тардыы көмүс курдук Талахтаах эбит, Эрийии көмүс курдук Иирэлээх эбит, Борооску торбуйах саҕа Моонньоҕонноох эбит. Саха фольк.

мүччүркэй

мүччүркэй (Якутский → Якутский)

даҕ. Хамсыы турар, түөрэккэй. ☉ Шаткий, валкий, неустойчивый, скользкий
Уонча бороон үрэх кэтириир өттүгэр киирэн туралларыгар …… чороох маһы тайахтанан, мүччүркэй дулҕа үрдүгэр сыыһа-халты үкт э н э н - - и н н и м д и э к и х а р б ы а ла с пы т ы м. П. Аввакумов