бревно || бревенчатый; тиит бэрэбинэ лиственничное бревно; тутуу бэрэбинэтэ деловой лес; бэрэбинэ дьиэ бревенчатый дом.

прил. 1. (нарубленный) кырбаммыт, кырбастаммыт; рубленое мясо кырбаммыт эт; 2. (бревенчатый) охсуу; рубленая изба охсуу дьиэ.

аат., эргэр. Туруору кэккэлэтиллибит суон мас эркиннэрдээх, таһынан сир кырса сабыылаах кыһыҥҥы тутуу, буор ураһа. ☉ Зимнее жилище из жердей, составленных конусообразно и обложенных дёрном
Хаһааҥҥыта эрэ дьаахса буорунан сыбаммыт эргэ холомо кубарыччы кууран, даҥ сыбаҕа хайыта баран ардьайан турара. Далан
Маҥнайгы булчут манна кэлэн, Хонор холомотун туттубут, Алгыстаах аал уотун оттубут. Л. Попов
Аллара өрүс хочото көстөр. Холомолор тураллар. В. Титов
◊ Буор холомо — холомо диэн курдук
Күөл соҕуруу тумулугар Дыбдык оҕонньор эмээхсининээн буор холомоҕо балыктаан иитиллэн олороохтууллар. И. Гоголев
Оччотооҕуга үүтээн да, буор холомо да суох сиригэр дьулаан хонуктар буолуохтаахтар — аһаҕас халлаан анныгар хонуу. Хомус Уйбаан
ср. др.-тюрк. халыма ‘помещение в верхней части дома’, эвенк. голомо ‘бревенчатый’, голо ‘бревно’

1. аат.
2. Сири хаһан туруоруллубут бэрэбинэ мас. ☉ Небольшое бревно, забитое стоймя в землю, столб
   Баччыр баҕаната, иринньэх ийэтэ (өс хоһ.). Кыыс оҕо мааныта баҕанатыгар хаалар (өс хоһ.). Түүн үөһүн саҕана Николай Тогойкин ханнык эрэ баҕанаҕа өйөнөн, нухарыйа олордо. Амма Аччыгыйа
   Ол икки ардыгар Костя бэрдээнин оҕуруот баҕанатыгар өйөннөрө охсон кэбистэ, сүүрэн тигинээн кэллэ. Н. Заболоцкай
3. Балаҕан дьиэ холлоҕоһун тутан турар сэбэргэнэлэргэ тирэх буолар остуолба. ☉ Столбы, на которых держится каркас юрты
   Арай онтон-мантан дьиэ кубарыспыт баҕаналара, киирбит киһини атыҥыраабыт курдук, суоһуран тураллар. Н. Заболоцкай
   Ыскылаат дьиэ биир өттө букатын аһаҕас, баҕаналара эрэ хороһон тураллар. С. Никифоров. Дьиэтин бастыҥ баҕанатыгар даллаахтыы олорор курдук хотой эмэгэтэ көхөҕө анньыллыбыт. Саха фольк.
4. көсп. Туох эмэ тирэҕэ, өйөбүлэ. ☉ Опора, основание чего-л.
   Бар дьоҥҥо байааттыбат Баҕана буолаарыҥ. С. Зверев
   Уһун кыһыннаах, кылгас сайыннаах биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр оттооһун тыа хаһаайыстыбатын тирэнэр тирэҕэ, өйөнөр баҕаната буолар. «ХС»
   Гитлер саайкатын Кириэппэһэ кэрдилиннэ, Фашист арҕаҕын Баҕаната барчаланна. С. Васильев
5. даҕ. суолт. Бэрэбинэттэн оҥоһуллубут. ☉ Бревенчатый
   Үс мас баҕана бүтэйдээх, иннигэр күүлэлээх, ойоҕоһугар чуулааннаах саҥатык дьиэҕэ тиийэн кэллибит. Амма Аччыгыйа
   тюрк. бакана, баҕана
   ♦ Барар сирэ (барыахха) баҕана үүтэ, кэлэр сирэ кэлии үүтэ буолла – кыһалҕаттан, иэдээнтэн быыһанар сир суох буолла. ☉ Попадать в совершенно безвыходное положение, заходить в тупик (букв. куда уходить – стало ямой для столба, куда приходить – стало отверстием для ступы)
   Кэлэр сирэ кэлии үүтэ, барар сирэ баҕана үүтэ буолан, санаа бөҕөҕө түһэн [Лөгүөнтэй] түүн үөһүн саҕана саҥардыы нухарыйан эрдэҕинэ, ааны тоҥсуйан дирбийдилэр. Р. Кулаковскай
   Иккиэммитигэр даҕаны барыахха баҕана үүтэ баҕалаах буолла буолбаат. П. Ойуунускай