уст. оселок, брусок; ср. буруус .

разг. брусок; хотуур сытыылыыр брусок для правки косы.

брусок (для точки инструментов); ср. аҕаан .

точить что-л. на бруске.

ж. 1. (доска, брусок) буруус мас, хаптаһын кырыыта; 2. (для промеров) кэмниир мас; снегомерная рейка хаары кэмниир мас.

1) возвр. от буруустаа = точить что-л. на бруске (для себя); быһаҕын буруустанар он точит свой нож; 2) страд. от буруустаа = быть наточенным, точиться на бруске; буруустаммыт сүгэ наточенный на бруске топор.

аат. Мас чараастык уһун синньигэс гына быһыллыбыта. ☉ Тонкий брусок, узкая полоса древесины, рейка
Дьухха [киһи аата] көтүрэ-көтүрэ, балай эмэ өр эриэйкэ оҥоһунна. Болот Боотур
Кутуругун тириитин синньигэс эриэйкэлэри уһаты тоһоҕонон киэпкэ хам саайар. ИПС ЭКИи
Араамалары эриэйкэлэртэн оҥоһуллар, икки өттүнэн халыҥ салапаанынан бүрүйүллэр. ФНС ОАҮүС

аат. Биилээх сэби сытыылаан кылаан таһаарар таас; хотууру сытыылыырга бэйэ оҥорбут бурууһа. ☉ Оселочный, точильный камень; брусок для направления лезвия косы
Ааттаах алаастарга, үтүө үрэхтэргэ саха дьадаҥытын аҕаанын тыаһа дьырылаата. Суорун Омоллоон
Отчуттар бука бары хотуурдарын ылан, сорохтор саҥа тоҥуулаах игиинэн, сорохтор аҕаанынан сытыылаан, хотуур биитин икки өттүнэн хатыйа сотон, кыыкырдатан бардылар. А. Бэрияк
Хаппытыан кулгааҕар урут хаһан да истибэтэх дьикти тойуга иһиллэргэ дылы: ол бастыҥ аатырбыт охсооччулар хотуурдарын аҕаанынан аалар, игиинэн сытыылыыр тыастара. А. Сыромятникова

тереть; бурууһунан аал = точить что-л. на бруске; быһа аал = перетереть; ааллахха оннооҕор тимиртэн арыы тахсар погов. если (усердно) тереть, то даже и на железе появляется масло.

аат.
1. Туттар сэби-сэбиргэли (хол., хотууру, быһаҕы, сүгэни о. д. а.) сытыылыыр кумах таас, аҕаан. ☉ Брусок (шлифовальный, точильный камень), осело ´к
«Тааһыҥ ити сытар эбит буолбат дуо?» — муоста курдук сыппыт от биир сиринэн хоппойбутун хотуур сытыылыыр бурууһунан ыйда. Амма Аччыгыйа
Тордоохоп, тобугар диэри ууну кэһэн уҥуоргу хадьымалга тиийэн, төттөрү эргиллэн хотуурун өрө тутан туран, биитин бурууһунан соппохтоото. С. Никифоров
Оҕонньорум хап-сабар бэргэһэтин, үтүлүгүн устан, олоро түстэ. Төҥкөйөн, орон анныттан, мүлтүччү элэйбит чохороону кытта буруус ылла. Далан
2. Түөрт кырыылаах гына эрбэтиллибит бэрэбинэ. ☉ Брус (четырехгранное бревно)
Хортуоппуйу оҥкучахха күкүр оҥорон эбэтэр дьааһыктарга кутан өрө кыстаан харайыллар. Аллараа дьааһыгы буруус сыттыкка ууруллар, оччоҕо аллараттан салгын үрэрэ тупсар. ФНС ОАҮүС
Буруустар муннук олуктара эрдэ оҥоһуллубут буолан, эркини дөбөҥнүк бүтэрбиттэрэ. ДФС КК
[Иванов:] Мин тутуу матырыйаалын иһин төһөлөөх сырабын биэрдим? Күн туратура кирпииччэ, буруус, хаптаһын мас, сиэмэн, гравий айдаана буолан тахсар. В. Протодьяконов
3. Испиискэ маһын уматарга аналлаах испиискэ хаатын ойоҕоһугар сотуллубут сиэрэлээх састаап. ☉ Боковая часть спичечного коробка, о которую зажигают спички
Биир испиискэни ылан эргимургум тутан көрөн баран аны бурууһун сыыһа охсон ороскуот буолуо диэбиттии, испиискэ туппут илиитин ыараҥнатан-ыараҥнатан баран «сыр» гына охсон уматан, табаҕын тарта. А. Софронов
Дьаакып эмиэ төһө эмэ испиискэ сиэрэтин мунньан, испиискэ бурууһугар суулаабыт, баар эрэ эстиэ диэн эрэммит бөстүөнэ эстибэккэ хаалбытыттан хомолтотун кэпсээтэ. Эрилик Эристиин
4. Көлө уонна тыраахтар охсор хотуура. ☉ Коса (тракторной сенокосилки)
Мастаах, куһаҕан ньуурдаах ходуһаларга үлэҕэ оһол тахсыытын туоратар наадаттан — икки-үс бурууһунан үлэлииллэр. ОҮМ
1958 сылга биһиэхэ үстүү буруустаах тыраахтар сенокосилката үлэлээбитэ. «Ленин с.». — Тоҕо бу биир эрэ буруустааҕа буолла, кини икки бурууһунан үлэлиэхтээх ээ. «Кыым»