Якутские буквы:

Якутский → Русский

сытыылыыр

разг. брусок; хотуур сытыылыыр брусок для правки косы.

сытыылаа=

точить, оттачивать; хотууру сытыылаа = отбить косу # тиискин (или тылгын ) сытыылаа = точить зубы на кого-л.

Якутский → Якутский

сытыылаа

туохт.
1. Сытыыта тахсарын курдук аал, буруустаа (хол., быһаҕы). Точить, затачивать (напр., нож)
Хотуур сытыылыыр тыас иҥсэлээхтик чыыбыргыыр. М. Доҕордуурап
Сэргэй мас мастаабыта, сүгэтин, быһаҕын сытыылаабыта. «ХС»
Хадьымалын саҕатыгар тиийэн хотуурун «кыыр-кыыр», «хаар-хаар» сытыылаата. «Чолбон»
2. көсп. Тугу эмэ чорботон, суолта биэрэн болҕомтоҕун хатаа. Подчёркивать значение чего-л., заострять внимание на чём-л.
Мин ити боппуруоһу уот ааныттан сытыылаан — буруустаан, тууһаан-тумалаан — туруорарга сананным. Г. Нынныров
Ханнык эрэ проблеманы аҥаардас публицистическайдык сытыылаан туруоруу уочаркаҕа кылаабынайа буолбатах. «ХС»
Тиискин сытыылаа — тохтообокко үөх, саҥар, хомуруй. соотв. точить зуб на кого-л.
Мин уолум биһиэхэ тииһин сытыылаан ахан сылдьар. Амма Аччыгыйа
Кэнники наар миэхэ тииһин сытыылыыр буолла. НАГ ЯРФС II


Еще переводы:

точильный

точильный (Русский → Якутский)

прил
сытыылыыр, сытыылааччы. Точильный камень

точит

точит (Русский → Якутский)

гл
1. Сытыылыыр. 2. Чочуйар

чочу

чочу (Якутский → Якутский)

аат. Уһанар тимир тэриллэри сытыылыырга аналлаах диискэлээх үстүрүмүөн, сытыылыыр ыстаныак. Точило (дисковое)
Бөҕө-таҕа көрүҥнээх, кэтит сарыннаах Николай Бубликов уоттаах чочуга эрбиилэрин сытыылаан бүтэн, аргыстаһан дьонугар кэлэбит. БГП ДьТ-СК
русск. точу

игииһит

игииһит (Якутский → Якутский)

аат. Игиинэн үчүгэйдик, сатабыллаахтык сытыылыыр киһи. Тот, кто искусно работает напильником. Бүөччээн - игииһит бэрдэ. Игииһиккэ сытыылатан ыл

брусок

брусок (Русский → Якутский)

м. в разн. знач. буруус; точильный брусок сытыылыыр буруус, чочу; брусок мыла буруус мыыла, биир хоһуок мыыла.

чочуһут

чочуһут (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эмэ кытаанаҕы (хол., тимир үнүстүрүмүөннэри) чочунан сытыылыыр киһи. Тот, кто умеет точить (напр., инструменты), пользуясь дисковым точилом, точильщик. Аҕам — үчүгэй чочуһут

аҕаан

аҕаан (Якутский → Якутский)

аат. Биилээх сэби сытыылаан кылаан таһаарар таас; хотууру сытыылыырга бэйэ оҥорбут бурууһа. Оселочный, точильный камень; брусок для направления лезвия косы
Ааттаах алаастарга, үтүө үрэхтэргэ саха дьадаҥытын аҕаанын тыаһа дьырылаата. Суорун Омоллоон
Отчуттар бука бары хотуурдарын ылан, сорохтор саҥа тоҥуулаах игиинэн, сорохтор аҕаанынан сытыылаан, хотуур биитин икки өттүнэн хатыйа сотон, кыыкырдатан бардылар. А. Бэрияк
Хаппытыан кулгааҕар урут хаһан да истибэтэх дьикти тойуга иһиллэргэ дылы: ол бастыҥ аатырбыт охсооччулар хотуурдарын аҕаанынан аалар, игиинэн сытыылыыр тыастара. А. Сыромятникова

оһоллонуу

оһоллонуу (Якутский → Якутский)

аат. Оһолго түбэһии, эчэйии. Несчастный случай, травма, увечье
Арыгыттан тэптэрэн өлүүсүтүү, оһоллонуу, кэргэнниилэр арахсыылара, этиһии, охсуһуу үгүс буолара. ПДИ КК
Ук төбөтө уһуктаах, сытыылыырга сиргэ батары анньан тирэниллэр, оччоҕо оһоллонуу тахсыбат. ПАЕ ОС
Оһоллонуу да баар курдук үһү. «ХС»

игии

игии (Якутский → Якутский)

аат. Сытыылыырга, ааларга аналлаах, ыстаалтан оҥоһуллубут, тоҥуулаах туттар сэп. Напильник
Игии быһаҕаһынан Эрбии тииһин аалан Ирэхоро олорор. С. Васильев
Игии, хатат тыаһа харылаан, күөх хотуурдар күлүмнэстилэр. Дьуон Дьаҥылы
Тоҥуута бараммыт игиитинэн Өр да өр сухатын сытыылыыра... Н. Босиков
Игии аалыыта - игии аалыытыттан үөскүүр тимир кыырпахтара. Металлические опилки (появляющиеся при обработке железа напильником). Игии тоҥуута - сытыылыырга, ааларга үчүгэй буоллун диэн игиигэ оҥоһуллубут кэрдиис, хатыы. Насечки напильника
Игии тоҥуутун курдук быдьыгынаан, көҕөрөн турбут муус сарсыардаттан ыла улам туртайан барбыта. П. Филиппов. Мас игиитэ - туттар сэби уктуурга, остуол атаҕын эҥин оҥорорго мас модороонун көннөрөргө, араас быһыылаах гынарга туттуллар бөлтөҕөр тиистэрдээх уһун синньигэс тимир. Стальной напильник для обработки дерева, терпуг. Мас игиитэ уларыста
ср. тюрк. игев, игеу, иге 'точить напильником'

сундулу

сундулу (Якутский → Якутский)

даҕ., үрд. Сытыы уһуктаах (көтөр тумсун эбэтэр онно маарынныыры этэргэ). Острый, заострённый (о клюве птицы или о чём-л., схожем с ним)
[Сөмөлүөт] Сундулу маҥан тумсун Сургуччу тутта Дорҕоон салгыны Тохтообокко, чугуйбакка Тоҕохайа дьулуйда. Саха нар. ыр. III
Дьөрөҕөр сотолоох, Уһун моойдоох, сундулу тумустаах …… Туруйалыыр кыылларым. П. Ядрихинскай
Кини [хотой] арыт уһун сундулу тумустарын Оһох икки чанчыгар сытыылыыр. «ХС»