аустенит былааһык (углеродтаах тимир састаабыгар холбуу уһаарыллыбыт булкадаһык — гамма-тимиргэ суураллыбыт (твердый раствор) металл хаачыстыбатын тупсарар (легирующие) элэмиэннэр уонна углерод (2 % тиийэ). Углеродтаах ыстаал уонна чугуун састаабыгар холбуу уһаарыллыбыт А. б. 723 кыраадыстаах итийииттэн хаачыстыбата уларыйбат.)

сиидэлээһин, филь-трдааһын (байытар үлэ кэмигэр пульпаттан мине-ралларын булкадаһыгын танас сиидэнэн (фильтр) сиидэ-лээн ылыы үлэтэ.)

умайар, үлэлиир булкаас (умайар гаас эбэтэр убаҕас уматык паара салгыны кытта булкадаһыга. Силииндир иһигэр умайыыны хааччыйар, хамсатааччыны үлэлэтэр.)

1. аат.
2. Оһох оҥорорго биитэр тутууга туттуллар түөрт муннуктаах тутуу матырыйаала (туой, кумах булкадаһыгын анал халыыпка кутан хатаран, буһаран оҥороллор). ☉ Кирпич (стройматериал)
   Кумахтаах элгээн үрдүгэр кирпииччэ үктээтим. Эрилик Эристиин
   Пуормаҕа кутуллубут кирпииччэни таһыҥ. С. Ефремов
   Оһох үрдүн сорох кирпииччэлэрэ хоҥноруһан түспүт этилэр. М. Доҕордуурап
3. кэпс. Түөрт муннуктаах кыһыл дьүһүннээх, «манан массыына сылдьыбат» диэн бобуу бэлиэтэ. ☉ Дорожный знак в виде кирпича.
4. даҕ. суолт. Кирпииччэнэн тутуллубут. ☉ Кирпичный
   Кирпииччэ истиэнэ. Кирпииччэ оһох. — Манна арай биир кирпииччэ дьиэ баар. И. Гоголев
   ◊ Кирпииччэ чэй ист. — кирпииччэ курдук быһыылаах чиҥ, кытаанах, кыһыллар чэй. ☉ Кирпичный чай
   Кини аҕатыгар биир баайыы чаркааскай табах, кирпииччэ чэй кэһиилээҕэ. Л. Попов
   Куораттан дьэрэкээн ойуулаах таҥаһы, кирпииччэ чэйи таһаарара. Н. Якутскай

сиксийэр массыына (байытар үлэ биир туспа түһүмэҕин толорорго аналлаах массыына. Байытыллар матырыйаалы эбэтэр булкадаһыгы сиксийэн (дьиһигитэн) састаабыгар баар минераллары өлүү ыйааһыннарынан, оттон чоҕу көөрөмөстөрүн кээмэйдэринэн араартаан наардыыр.)

пульпа (уу уонна мээккэтийиэр диэри үлтүрүтүллүбүт минерал вещество сөнө илик булкадаһыга, а. э. суурадаһын, уулаах булкаас. Сорох түбэлтэҕэ будулунньан (суспензия) дэнэр.)

даҕ.
1. Килэйэн көстөр ньуурдаах, кылааккай. ☉ С блестящей гладью, гладкий, ровный
Баксаал иннинээҕи болуоссат килэгир аспааллаах. Н. Якутскай
[Киһи үөгүтэ] күөл килэгир иэниттэн өрө көтөн тахсан, үөттэр үрдүлэринэн сатарыйар. Л. Попов
Ыраах иннибэр кыра килэгир ырааһыйаҕа туох эрэ хараарыс гына түстэ. «ХС»
2. Баттаҕа суох буолан килэрийэн көстөр (төбө туһунан). ☉ Блестящий (о лысой, наголо остриженной голове)
Күн уота тэйэр килэгир төбөтүн имэриммэхтээтэ. С. Тарасов
Килэгир төбөтүгэр кулгааҕа улаатан, даллайан хаалбыт. ИИФ УС
Олороллор …… килэгир төбөлөөх миниистирдэрим. В. Маяковскай (тылб.)
3. көсп. Туох да булкадаһыга суох, аҥаардас. ☉ Без примесей, чистый, неразбавленный
Атыыһыт этэ суох, килэгир миини эрэ испит. Килэгир хааһы эрэ астаахтара. — Хас да хонукка аҥаардас килэгир уунан хонуталаабытым. «ЭК»
4. көсп. Көстөн турар, дьиҥнээх. ☉ Настоящий, истинный
Хабахтар уонна Тураахтар …… килэгир абааһылар. Эрилик Эристиин
♦ Килэгир харах, коҥдой көҕус — акаары, тугу да өйдөөбөт, ылыммат. ☉ Бестолочь, глупец
Килэгир харах, Килиэдэ сирэй …… Ньүдьү балай. Өксөкүлээх Өлөксөй
Килэгир харах, көҥдөй көҕүс. Суорун Омоллоон

концентрация (туһааннаах ми-неральнай булкадаһыкка эбэтэр суурадаһьпгна баар ту-һалаах компонент бырыһыанынан эбэтэр атын даҕаны кээмэйинэн (г/т, г/куб.м) көрдөрүллэр ахсаана. Сорох түбэлтэҕэ бу тиэрмини минераллаах сырье туһалаах компоненнарын байытааһын ньымата диэн өйдөбүлгэ эмиэ тутталлар.)