аат. Бэчимэнэн муҥханы тардар киһи; бэчимэнэн баарсаны, аалы тардар киһи. ☉ Бечевщик; бурлак
«Аргыый, аргыый, бултата соҕус тардыҥ!» — диэн Никифор, эбэ хотун иччитигэр үтүө буола сатаабыттыы, бэчимэһиттэригэр сэрэтэн этэр. Д. Таас
Кини капитанныы тула одуулаамахтыыр, хараҕынан эрдииһиттэри, бэчимэһити батарыта көрүтэлиир. Н. Габышев
Биирдии бэчимэһиккэ икки сүүс буут таһаҕас буолар эбит. Саха сэһ. II
Үтүө эр бэрдэ киһи, Чернышев Захар Григорьевич, уу таһаҕаһын бэчимэһиттэрин — бурлактары уонна көҥүлбосхо сылдьар күрүөйэх дьону — бэйэтигэр ыҥырар. В. Короленко (тылб.)

туохт.
1. Тугу эмэ (хол., барар хайысхаҕын) быһа холуйан, сэрэйэн быһаар. ☉ Определять предположительно направление чего-л. (напр., движения)
«Дойдум туһа бу буолуо эбээт!» — диэн баран, тус соҕуруу диэки куолутунан атарах-сатарах бара турда тосхойон. ПЭК ОНЛЯ I
Хоту диэки бардаҕа диэн тосхойон хааман истэ. Н. Түгүнүүрэп. Ыт оҕотун бултата үөрэтиигэ ирдии үөрэнэригэр, булт суолун быһыта тосхойор буоларыгар улахан болҕомто ууруллуохтаах. ОЕВ ССТБ
2. Тугу эмэ туһаай, сыаллаа-соруктаа, анаан түбэс. ☉ Направлять к цели, сообразовать с целью, уготовить, послать
[Аналлаах айыыһыппытыгар] Дуулаҕа кыыс оҕото Тосхойон кулу! — диэн, …… Үҥэн-сүгүрүйэн эрэбин. П. Ядрихинскай
Кини дьолугар, сиртэн ыла мутуктаах мас тосхойдо. Тииҥ курдук онно хатана түстэ. Т. Сметанин
Сэрэбиэй тосхойбутунан Ууну Сурутарга [сир аата] хонор буоллум. Ф. Постников
ср. калм. тосха

1. даҕ.
2. Киһи, сүөһү сылдьарыгар олус кыараҕас, кыбыллаҕас. ☉ Очень узкий, тесный (напр., об улице)
   Эргэрэн хараарбыт дьиэлэр тулалыы турбут тэлгэһэлэригэр кыбычыын уулуссанан киирдибит. С. Тарасов
   Икки улахан тумулаттар икки ардыларынан ааһар кыбычыын аартыкка, Даҕанча көрдөҕүнэ, тайах суола хааннаммыт этэ. Далан. Сылгы сүрүн кээмэйдэрин көнө муосталаах, аналлаах кыбычыын хааччахха киллэрэн туран ылыллар. Сылгыһыт с.
3. көсп. Ыарахан, эрэйдээх, тиийиммэт-түгэммэт, кырыымчык. ☉ Тяжелый, трудный (период), характеризующийся материальными затруднениями
   Олохтоох эргиэн тэрилтэтэ киниэхэ бултатан, эт, ас кыбычыын кэмигэр дьону бэркэ абырыыр буолара. Сэмээр Баһылай
   Олус кытаанах кыбычыын кыстык кэлиэхтээҕэ. СМН ТС. Аҕата, бэйэтэ да мөлтөх эрэйдээх, ол кыбычыын сылларга, ас мөлтөх сылларыгар ас барбат буолан, олох сытан хаалбыта. Түһүлгэҕэ т.
4. көсп. Сэрэхтээх, эндиэ, сиэрин табан быһаарыыны эрэйэр. ☉ Затруднительный, требующий чуткого, тактичного отношения, щепетильный (напр., о каком-л. вопросе)
   Рабочком ити кыбычыын боппуруоһу быһаарыыга өйдөтөр, быһаччы тэрийсэр үлэлэри таба дьүөрэлииргэ кыһанара. ЯАМ ҮүСС
5. аат суолт.
6. Кыараҕас, синньигэс сир. ☉ Узкий проход, теснота
   Арыт муҥурданан хаалар холлорооннор, кыбычыыннар устун баран төннөрө. Болот Боотур
   Сороҕор, ордук эдэр биэ, кычыгыланан оҕотун эмнэрбэккэ быһыта тэбиэлээн өлөрөр. Ону эмиэ көрөн туран кыбычыыҥҥа киллэрэн атаҕын бакаайылаан эмнэриллиэхтээх. НПИ ССЫа
7. көсп. Мэһэй, харгыс, ыарахаттар, күчүмэҕэйдэр. ☉ Трудность, проблема, тяжелое, трудное положение
   Биһиги эн дьаһалгын соруйан амырыын сурахтаансадьыктаан туран оҥордубут эрээри, кыбычыынтан аҕыйах сүтүктээх кылбардык таҕыстыбыт. Н. Лугинов
   Кэргэттэргин илдьэ бу кыбычыынтан көстөххүнэ табыллыыһы. П. Аввакумов
   Ол түмүгэр матырыйаалынан уонна техниканан хааччыйыыга кыбычыыннар үөскүүллэр. «Кыым»