Якутские буквы:

Якутский → Якутский

буоста

аат. Суругу, хаһыаты, кыра таһаҕаһы тутар, аадырыһыгар тиэрдэр тэрилтэ; ол тэрилтэ дьиэтэ. Почта. Буостаҕа сырыттым. Буостанан ыыт

буос

даҕ. Уулаах, иһигэр (киэлитигэр) оҕолоох (үксүгэр кыыл, сүөһү туһунан). Стельная (о корове), жеребая (о кобыле), беременная (о самках нек-рых животных)
Уолларыллыбыт буос ынаҕы минеральнай туустардаах, битэмииннээх эбиискэлэринэн толору, былааннаммыт рационунан аһатыллар. ТВН ФБНь
Саас хаар халыҥыыр, буос сылгы күөлэһийээри көлөттүөн да сөп. ДьСИи
Буос тайах лаглаҕар талах синньигэс лабаатын ылҕаан сиэн уоһа обугулдьуйар. И. Гоголев
Үүтүнэн иитээччилэртэн барыларыттан индийскэй слоннар саамай уһуннук, ортотунан 21–23 ый устатыгар буос сылдьаллар. ДьДьДь
тюрк. боос, боҕаз
Буос ырҕай кэпс., үөхс. — буос бээгэй. Толстопузый, толстобрюхий (о богачах)
[Маарыйа:] Ол буос ырҕай [Чоочо] баарына өтөх төҥүргэстэнэр, уот кыымнанар үһүө. В. Протодьяконов
Халлаан да хабырыта ыстаннын, сир да сиҥнэри бардын, Салҕаластыа этэ дуо маннык буос ырҕай [Америка полицейскайа]? Эрчимэн
Аҥала тойон буос ырҕай Адьас ыххай да ыххай. Тойорҕоон ыкта-түүрдэ, Тута таһырдьа үүрдэ. П. Дмитриев

Якутский → Русский

буос

стельная (о корове); жерёбая (о кобыле); беременная (о самках нек-рых животных) # буос чаадай бран. толстопузый коротышка.

Якутский → Английский

буос

a. pregnant (of animals)


Еще переводы:

email

email (Английский → Якутский)

эл. почта (буоста)

таһааччы

таһааччы (Якутский → Якутский)

тас I диэнтэн х-ччы аата
Ханнык эмэ балбаах таһааччы моролуйбут уолга эргэ тахсаахтыаҥ. М. Доҕордуурап
Ас таһааччы Бүөтүр оҕонньор биһигини бөһүөлэги кытары сибээстиир. В. Гаврильева
Сурук (буоста) таһааччы — аадырыстарынан буостаны таһар буоста үлэһитэ. Почтальон
Буоста таһааччы кыра уҥуохтаах кырдьаҕас дьахтар. В. Яковлев
Улахан баҕайы таҥас суумкалаах сурук таһааччы тиэтэйэн-саарайан иһэр. Д. Таас
Сурук таһааччы эмиэ элбэх бакыаты аҕалан туттаран кэбистэ. «ЭК»

нараҕар

нараҕар (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Модьута, үрдүгэ суох, иһэ иннигэр үтэ сылдьар. Сред него телосложения, невысокого роста, с выпяченным вперёд животом
Таняҕа буоста начаалынньыга, кыһыл нараҕар киһи кэлэн барааччы. Н. Габышев

ньылаҥалаа

ньылаҥалаа (Якутский → Якутский)

ньылаҥнаа диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Буоста хонтуоратыгар лаппаҕар кэтит сарыннаах ньылаҥалаабыт, хабыгыраабыт, барыга бары үтүөмсүк буола сатаабыт Дараҕар Суруксут начаалынньыгынан үлэлиир. И. Никифоров

талан

талан (Якутский → Якутский)

талаа диэнтэн атын. туһ. Маҕаһыын таламмытын саҥа иһиттибит
Дэриэбинэттэн кырдьаҕас бааһынай оҕонньоро …… кэлэн кэпсэттэ
Онуоха сиһилии кэпсээн биэрдибит, кэпсэтии уурайбытын, борокуот таламмытын, буоста тутуллубутун. П. Ойуунускай

кэмбиэрдээ

кэмбиэрдээ (Якутский → Якутский)

туохт. Кэмбиэргэ ук. Вложить в конверт
Сэмэн буостаҕа тиийэн суругун кэмбиэрдээтэ уонна аадырыһын суруйан туттарда. Н. Якутскай
[Семенов] суругун эмиэ хаттаан аахта, кэмбиэрдээтэ. «ХС»

харабыллас

харабыллас (Якутский → Якутский)

харабыллаа диэнтэн холб. туһ. Кылабыыһа харабыла оҕонньору булан, айаҕым иһин киһи уҥуоҕун харабылласпытым. Эрилик Эристиин
Эмиэ кини дьаһалынан Василий Витимтэн Өлүөхүмэҕэ дылы аны буостаны харабыллаһан барсыбыта. Ойуку

дьааһык

дьааһык (Якутский → Якутский)

I
аат. Түөрт муннуктуу быһыылаах ону-маны угарга аналлаах холбуйа. Четырехугольный короб для хранения чего-л., ящик
Оҕобутугар биэриэҕи дьааһыктан били харчыны ылан аҕал эрэ. А. Софронов
«Бу саахар», - Губин кыра фанера дьааһыгы тарбаҕынан тоҥсуйбахтаан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Дьааһык муҥунан арыыны, алаадьыны симнэ. Суорун Омоллоон
Кумааҕыны остуол дьааһыгыттан ылаар. Н. Габышев
Буоста дьааһыга - хаһыаты, сурунаалы, суругу о. д. а. угарга, түһэрэргэ аналлаах ыйанар дьоҕус дьааһык. Небольшой навесной ящик для писем и т. д., почтовый ящик
Суругун сүүрэн тахсан, чугаһынааҕы буоста дьааһыгар түһэрэн кэбистэ. Тириппитин, сылайбытын билинэр санаа киниэхэ дьиэтигэр кэлбитин эрэ кэннэ биирдэ охсуллан ааспыта, ону даҕаны ыраахтан иһэн, кураанах кубарыйан турар буоста дьааһыгын көрөөтүн кытары. В. Яковлев
Ленька биһикки, сурукпутун килиэйдээн баран, буоста дьааһыгар сырыстыбыт. ПН ДЫ. Умайбат дьааһык - харчыны, сыаналаах докумуоннары харайарга аналлаах уот сиэбэт дьааһыга, сиэйпэ. Несгораемый шкаф, ящик для хранения чего-л. ценного, сейф
Хаһыаты хастыы тардан ылан, умайбат дьааһыкка угаат, хачыгыраччы хатаан кэбистэ. М. Доҕордуурап
II
дьааһык киэһэ (түүн) - киһи өлбүтүн кэнниттэн үүнэр суукка хараҥа кэмнэрэ (киэһэ, түүн - былыргы итэҕэлинэн, бу кэмнэргэ өлбүт киһи үөрэ сылдьар диэн улаханнык айдаарбаттар, кэлбэттэр-барбаттар). Вечер и ночь, наступающие после смерти человека (по якутскому поверью, в это темное время суток появляются злые духи, поэтому стараются не выходить на улицу, не шуметь)
Дьааһык түүн айанныыр куһаҕан диэннэр, бары хоно хаалбыттар. Болот Боотур
Дьааһык киэһэлэргэ таһырдьа тахсарым сатаммат этэ. И. Гоголев
Абааһы туһунан кэпсэтэр, Ахтыһар куттуур этилэр, Арыт өлбүт үөрүн кэритэр Дьааһык киэһэлэр кэлэллэр. Дьуон Дьаҥылы
ср. тюрк. йазык, йазух, жазык 'грех, вина' (от йаз 'ошибаться')

кэлии-барыы

кэлии-барыы (Якутский → Якутский)

аат. Хойуутук төттөрү-таары, быыстала суох хаамсыы, айан, сырыы. Оживленное движение, постоянная езда, ходьба в разных направлениях
Уулуссаҕа киһи көбүөхтэс. Төттөрү-таары аалсыы, кэлии-барыы баһаамнаабыт. А. Софронов
Буоста суола икки киин уулуссаларбыт икки силлиһэ бараллар, онон, кэлии-барыы барыта биир сүлбэнэн устуоҕа. П. Ойуунускай
Дьураа нэһилиэгэ ыраах үрэх баһын курдук, кэлиитэ-барыыта суох, кэнэн дьоннордоох, ситэ сайда, үөрэхтэнэ илик ыччаттардаах дойду. И. Никифоров

муҥхааллаа

муҥхааллаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Охсуһан-этиһэн айдааны тарт, бурайсыс. Буя нить, скандалить
Саша бэрт өр муҥ хааллаан, айдаан бөҕөнү тардан баран, түүн хойут утуйбута. Н. Якутскай
2. кэпс. Туһата суоҕу лэбэйдээ, лахсый. Надоедать разговорами, болтать, пустомелить. [Ася] мин оҕо эрдэхпитин кэпсээн күллэртээн …… бэркэ тапсан олордохпутуна кыра Лэкиэс муҥхааллаан, онтон буоста таһааччы кыыс хаһыат, сурунаал аҕалан, аралдьытаннар, хаһыат үрдүгэр түһүстүм. Н. Г абышев