аат. Кими эмэ туохха эмэ буруйдааҕынан ааҕыы, кимиэхэ эмэ туох эмэ буруйу сүктэрии. ☉ Обвинение кого-л. в чем-л.
Алҕас өйдөөн, сыыһа туттан, энчи саҥарбакка, омнуолааҕы оҥорбокко: «Эн алҕаһаабыккын»,— диэн эйэҕэстик этэн биэрии буруйдааһын муҥутуура буолбут. Амма Аччыгыйа. Төһө да кытаанах буруйдааһынынан суоһуур бобуу баарын үрдүнэн биһиги [эдэр бассабыыктар] маасса иннигэр тыл этэр кыаҕы барытын туһанарбыт. «Ленин с.»

туохт.
1. Кими эмэ буруйдааҕынан, буруйу оҥорбутунан аах, сэмэлээ. ☉ Обвинять, винить, порицать кого-л. за совершенные проступки, преступления
[Дьэкиим:] Сууту да буруйдуохха сатаммат, бэйэбит буруйдаахпыт, сүрэхпит куһаҕан, санаабыт сидьиҥ, барсы ордоробут. А. Софронов
Сэбирдэх [киһи аата] маҥкыта тостон, ситэ балыктыа хаалбытыгар Ордьооҕу уонна бэйэтин ойоҕун буруйдуу саныы истэ. Биирдэрэ кыраабыта, биирдэрэ бэҕэһээ куйуур үрдүнэн атыллаабыта. Амма Аччыгыйа
Чыычаахсыт чыычааҕы тутар. Онон, чыычаахсыты буруйдуохха сөп дуо? Суох, буруйдуур сатаммат. Айылҕаттан оннук айылыннаҕа дии. Далан
2. Кими эмэ буруйдааҕынан, буруйу оҥорбутунан ааҕан, сууттаа, дьүүллээ. ☉ Осудить кого-л. за совершенное преступление
Кинини [Манчаарыны] ыарахан буруйдаан, хара остуолбаҕа туруоран баран, уон биэс охсууга уураах таһаарбыттара. МНН
«Мин Лениҥҥэ, Фрунзеҕа бараммын хобуоччулары кытаанахтык буруйдуулларыгар көрдөһүөм», — диэн силлиэрэн ахан сылдьар буолар эбээт кини диэтэх киһи. Амма Аччыгыйа
Илэчиискэ Кууһума ыспыраанньыгы өлөрөөрү сүгэтин туппутунан киирбит тутаары гыммыт эписиэри кырбаабыт, диэн буруйдаан уон сылга Иркутскай куорат таһыгар баар түрмэҕэ хаайарга уурдулар. Н. Павлов
◊ Буруйдуур түмүк суут-сок. — холуобунай эппиэккэ тардыллыбыт киһи (дьон) буруйдарын туһунан силиэдэбэтэл дакаастабыллаах түмүгэ уонна дьыаланы борокуруорга ыытар туһунан быһаарыыта. ☉ Обвинительное заключение
Сорохторун адьас сотору бүтэрэн, буруйдуур түмүгү суруйуохтаах. Атыттар силиэстийэлэрин өссө салгыы ыытыахтаах. М. Попов
Онтон буруйдуур түмүгү ааҕыыга киирии буолар. «ХС»

туохт. Буруйга-сэмэҕэ тарт, буруйга-сэмэҕэ түбэһиннэр. ☉ Порицать, привлекать к ответственности
Уоруккун уоттааннар, Утары турбуккар, Буулаҕа бурсуйдар буруйдаан-сэмэлээн, Үөн курдук өлөртөөн, Үөрбэҕэ үөллүлэр. П. Ойуунускай
Аҕабыыт киҥэ-наара ордук холлон, буруйдуура-сэмэлиирэ ордук күүһүрэн иһэр. Ол аайы оҕолор киниэхэ өстөнөллөрө эмиэ күүһүрэн иһэр. Амма Аччыгыйа

1) обвинять в чём-л., порицать, осуждать за что-л.; уорууга буруйдаа = обвинить в краже; 2) наказывать, карать; кэлбити-барбыты барытын буруйдуу турар уордаах ыраахтааҕы баар үһү загадка есть сердитый царь, карающий каждого проезжающего-проходящего (тигээйи оса).