аат.
1. Уһуктаах синньигэс мас эбэтэр тимир (үөрбэнэн, хол., тыал ыспатын диэн бугулу батары анньаллар). ☉ Заострённый кол, шест, рожон (тонким заострённым колом, напр., протыкают копну, чтобы ветер не раскидал сено)
Онтон эйиэхэ тугуттан сулуйан ылан уокка сырайан баран, үс кырбас эти үөрбэ уһугар иилэн биэриэхтэрэ. Саха фольк. Ыалым бугул үөрбэтин уоран ылан баран балыйан кээспитэ — ону баттал диирим. Н. Павлов
Эмиэ мас үөрбэнэн балыктары атаралаата. И. Данилов
2. эргэр. Үҥүү көрүҥэ (хас да кырыылаах буолар). ☉ Род копья: с удлинённоузким наконечником, который имеет несколько граней
Бары үөгүлэспитинэн үөрбэнэн сыыһа-халты анньан хаалаллар. Саха фольк. Көхсүн хараҕын үүтүнэн, көбүөхтүүр сүрэҕинэн Үөрбэ тайан эрдэҕинэ Аһара охсон биэрдэ. П. Ойуунускай
Өстөөхтөртөн мүччү туттаран ылыллыбыт үөрбэлэр көй салгыны көҥүтэ кэйбитинэн көһөн истилэр. Эрилик Эристиин
♦ Үөрбэ тыл — өтөрү-батары этэн кэбиһэр сытыы, хотоойу тыл-өс. ☉ Острое, обличительное слово
Бу бааллар дии …… [Күн Дьирибинэ] уоруйахтары, түөкүттэри үөрбэ тылынан хараҕалыыр, сытыы чыпчаххайынан куһурҕатар үгэлэрэ, фельетоннара. Софр. Данилов
Өбүгэлэр — бөлүһүөктэр Үөрэҕэ суохпут дэммэттэр — Үгүһү өтө көрбүттэр, Үөрбэ тылынан эппиттэр. Ф. Софронов
Хара бастакыттан кырыылаах хараҕынан, үөрбэ тылынан көрсүбүтэ. «ХС»
Үөрбэ үрдүгэр түһэр көр түһэр. Буулаҕа бурсуйу Буруйдаан сэмэлээн Үлэһит, бааһынай Үөрбэҕэ түһэрдэ. П. Ойуунускай
Ону [фашист саллааттарын, эписиэрдэрин] биһиги дьоммут үөрбэҕэ түһэрэн ылбыттар. И. Никифоров
Дьиэтигэр кэлбитэ, эмээхсинэ үөрбэ үрдүгэр түһэрдэ. В. Ойуурускай
ср. др.-тюрк. сүрвэ ‘острый, остроконечный’