Якутские буквы:

Якутский → Русский

үөрбэ

  1. заострённый кол, шест, рожон; 2. перен. острый, остроконечный (о колющем оружии) # үөрбэ тыл острое слово.

Якутский → Якутский

үөрбэ

аат.
1. Уһуктаах синньигэс мас эбэтэр тимир (үөрбэнэн, хол., тыал ыспатын диэн бугулу батары анньаллар). Заострённый кол, шест, рожон (тонким заострённым колом, напр., протыкают копну, чтобы ветер не раскидал сено)
Онтон эйиэхэ тугуттан сулуйан ылан уокка сырайан баран, үс кырбас эти үөрбэ уһугар иилэн биэриэхтэрэ. Саха фольк. Ыалым бугул үөрбэтин уоран ылан баран балыйан кээспитэ — ону баттал диирим. Н. Павлов
Эмиэ мас үөрбэнэн балыктары атаралаата. И. Данилов
2. эргэр. Үҥүү көрүҥэ (хас да кырыылаах буолар). Род копья: с удлинённоузким наконечником, который имеет несколько граней
Бары үөгүлэспитинэн үөрбэнэн сыыһа-халты анньан хаалаллар. Саха фольк. Көхсүн хараҕын үүтүнэн, көбүөхтүүр сүрэҕинэн Үөрбэ тайан эрдэҕинэ Аһара охсон биэрдэ. П. Ойуунускай
Өстөөхтөртөн мүччү туттаран ылыллыбыт үөрбэлэр көй салгыны көҥүтэ кэйбитинэн көһөн истилэр. Эрилик Эристиин
Үөрбэ тыл — өтөрү-батары этэн кэбиһэр сытыы, хотоойу тыл-өс. Острое, обличительное слово
Бу бааллар дии …… [Күн Дьирибинэ] уоруйахтары, түөкүттэри үөрбэ тылынан хараҕалыыр, сытыы чыпчаххайынан куһурҕатар үгэлэрэ, фельетоннара. Софр. Данилов
Өбүгэлэр — бөлүһүөктэр Үөрэҕэ суохпут дэммэттэр — Үгүһү өтө көрбүттэр, Үөрбэ тылынан эппиттэр. Ф. Софронов
Хара бастакыттан кырыылаах хараҕынан, үөрбэ тылынан көрсүбүтэ. «ХС»
Үөрбэ үрдүгэр түһэр көр түһэр. Буулаҕа бурсуйу Буруйдаан сэмэлээн Үлэһит, бааһынай Үөрбэҕэ түһэрдэ. П. Ойуунускай
Ону [фашист саллааттарын, эписиэрдэрин] биһиги дьоммут үөрбэҕэ түһэрэн ылбыттар. И. Никифоров
Дьиэтигэр кэлбитэ, эмээхсинэ үөрбэ үрдүгэр түһэрдэ. В. Ойуурускай
ср. др.-тюрк. сүрвэ ‘острый, остроконечный’


Еще переводы:

кол

кол (Русский → Якутский)

м. (мас) тоһоҕо; үөрбэ; # хоть кол на голове теши разг. эт да этимэ син биир.

долоҕодоһун

долоҕодоһун (Якутский → Якутский)

үөрбэ долоҕодоһун - уһун, улахан быһах (боотур кырсыһыыга туттар тэрилэ). Большой длинный нож (богатырское боевое оружие)
Баай киһи үөрбэ долоҕодоһун үрдүгэр утуйар (өс ном.). [Уол] суон үөрбэ долоҕодоһун олуурун тосту үктээн баран тус илин сүүрэ турбут. ПЭК ОНЛЯ I
Маны таһынан олоҥхоҕо үөрбэ долоҕодоһун ахтыллар. НСА ПШЯП

атыҥырастык

атыҥырастык (Якутский → Якутский)

көр атыҥыраабыттыы
Суох, суон хотун Миша курдук үөрбэтэ-көппөтө, туран эрэн Мишаны атыҥырастык, атаҕыттан өрө көрөн таһаарда. Н. Габышев

курдаттан

курдаттан (Якутский → Якутский)

курдаттаа 2 диэнтэн бэй., атын
туһ. Ити кэмҥэ уордаах Зевс, уотунан кымньыыланан, Сааллар этиҥ үөрбэтинэн харааппытын дьөлбүтэ... Курдаттаммыт хараап эргичийэ түспүтэ. КФП БАаДИ

сулустаа

сулустаа (Якутский → Якутский)

туохт. Сулуста оҥор, сулустаах гын. Установить на чём-л., прикрепить к чему-л. звезду
Үс кырыылаах үөрбэ баҕананы үрдүгэр сулустаан туруорбуттар. С. Окоёмов

үөрбэлэн

үөрбэлэн (Якутский → Якутский)

туохт. Үөрбэни (сэби-сэбиргэли) тут, сэптэн-сэбиргэллэн. Вооружаться
Өргөс кылааны өрө тутуҥ! Үрэллибэт үлэһит кэккэнэн, Үллэн-түллэн, үөрбэлэнэн, Өстөөх былааһын үлтүрүтүҥ! Эллэй

үөрбэлээ

үөрбэлээ (Якутский → Якутский)

туохт. Үөрбэнэн батары ас (хол., бугулу). Вонзать, втыкать что-л. куда-л. (напр., заострённый тонкий кол в копну). Бу бугуллары үөрбэлээ

ханаҥнас

ханаҥнас (Якутский → Якутский)

ханаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Сүөдэр атыыһыт тиэргэнэ, Сүөһүлээх титиигэ
Хара ынахтар ханаҥнаһаллар, Үөрбэ муостаахтар үмүөрүһэллэр. С. Васильев
Дьэ онтон эт атахтарынан хаамсан ханаҥнаһан истилэр. А-ИМН ОЫЭБЫ

үөгүлэс

үөгүлэс (Якутский → Якутский)

үөгүлээ диэнтэн холб. туһ. Бары үөгүлэспитинэн [уолу] үөрбэнэн сыыһа-халты анньан хаалаллар
Саха фольк. Үйэттэн үйэ тухары Үрдүк сурахтаммыт, Үөтүллүбүт үс биис уустара Үҥүүнэн-үөрбэнэн өтөрүтэ түсүһэннэр, Үөгүлэһэ-үөгүлэһэ үөлсэ оонньооннор …… Аан алдьархай буолла. П. Ойуунускай
Ыһыах дьоно бары үөрэ түстүлэр: «Уруй! Уруй!» — диэн үөгүлэстилэр. И. Гоголев

үөрбэлии

үөрбэлии (Якутский → Якутский)

сыһ. Үөрбэ курдук, өрө тутуллубут үөрбэҕэ маарынныырдык. Подобно пике, поднятой вверх
Тула, чугаһынан, хайа арҕастара үөрбэлии чочоруспуттар. А. Фёдоров
Афоня иннигэр уһулу ойон тахсан, өндөл халлааны харбаһа үөрбэлии өрө үүнэн турар чочумаас тааһы одуулаһа истэ. «ХС»
Үөрбэлии хоройбут Үтүмэх төбөтө Үтүмэн Үйэлэр Күөннэрин үрдүнэн Күөрэйэн көһүннэ. В. Лебедев (тылб.)