даҕ. Бороҥнуҥу күрэҥ. ☉ Бурый
От буспут килиэп курдук сыттанар, күрүҥ «буурай» өҥнөнөр, онон «буурай» диэн ааттанар, төһө да мөлтөх састааптааҕын иһин, сүөһү хамаҕатык сиир уонна хаһаанарга ордук. ПАЕ ОС
Хатаахыйдаан хаппайбыт Хатырыктыыр сарайдаах Хара буурай ампаар дьиэ Хаҥхаллаахтаан турбута. А. Бэрияк
Буурай хара өҥнөөх Буобуралыыр кыыл курдук, Бухар хара кунаным Торбостуурун ууһатыа, Доҕотторун чохчолуо, Муоһун охсон буор хаһыа. С. Зверев

I
туохт., эргэр. Кимиэхэ эмэ кыйахан, кыыһыр. ☉ Сердиться, гневаться из-за чего-л., на кого-л.. Туохтан толлойдуҥ, кимиэхэ буурдуҥ?
□ «Буур» өссө биир өйдөбүллээх — кыыһыр диэн. Багдарыын Сүлбэ
II
1. аат.
1. Тайах, таба атыыра (биэс сааһыттан үөһэ өттө). ☉ Самец оленя или лося (старше пяти лет)
Кыстык хаар түһүөн иннинэ өссө биир бууру өлөрөн, саҥа булуустарыгар укпуттара — сайыҥҥы кыылларын этин кытта холбуу. Күннүк Уурастыырап
Уйбаанча дьон сээдьэлиир саҥаларын истээт, аатырбыт олох буурун миинэн онно барбыта. Н. Якутскай
Этэрээт наадатыгар диэн, биэс уонча бастыҥ буурдары Сэргэчээҥҥэ туттардылар. Болот Боотур
2. көсп. Киһи, дьон бастыҥа чулуута (үксүгэр тард. ф.). ☉ Лучшие из людей (обычно в ф. принадлежности)
Эдэр киһи салалтаҕа тахсарыгар күөх ыллык төһө да ытыллыбыт охтуу тардылыннар, бу үлэҕэ киһи буура буолан олордоҕо. С. Федотов
Ханнаный хойгуонан хайаны суулларар Эр бэрдэ дьонноргут, бухатыыр буурдара? Л. Попов
Бөҕөс бөҕөтө тустубут, Буурдьут буура буурдаабыт. Эллэй
2. даҕ. суолт. Саамай кырдьаҕас уонна улахан (тайах, таба атыырын туһунан). ☉ Самый старый и большой, матерый (о самце лося или оленя)
Сүүрэр атахтаах сур күүдээҕиттэн буур тайаҕар диэри …… бары кини суолун көрөөрү, уон үрэхтэр улаҕаларыттан үмүөрүһэн кэлэ сылдьыбыт курдуктар. Амма Аччыгыйа
Куруҥ ойуурга үүммүт талах ортотугар сүүнэ буур тайах турар эбит. Н. Якутскай
Арай биирдэ буур табаны сүүрдүүгэ Афанасий Христофоров тыһы табаны сүүрдүүгэ Николай Павлов чөмпүйүөннээтилэр. «ХС»
тюрк. бур, бугра
♦ Буур кэспит уутун испиккэ дылы — амтана суох, амтана биллибэтэх, миинэ барбатах (чэйи, миини этиллэр). ☉ Невкусный (обычно о чае, супе)
Оок-сиэ, бу чэйбит буур кэспит уутун испиккэ дылы буолан. «ХС»
III
аат., спорт. Сүүрэн кэлэн уһуну ыстаныы. ☉ Прыжок в длину (с разбега)
Буурга, куобахха М. Скрябин чөмпүйүөннээтэ. «Кыым»
IV
буур массыына — сири дьөлө үүттүүр массыына. ☉ Бурильная машина
Көмүс көрдөөн Ыстаал сэп чыҥкынаата, Буур массыына чуҥкунаата, Маҕыньыыттаах массыына бачыгыраата. Өксөкүлээх Өлөксөй

1. самец (оленя, лося); буур таба олень-самец; буур тайах лось-самец; 2. перен. наибольший, наилучший; сахаттан саардара , урааҥхайтан буурдара погов. самый главный из якутов, самый лучший из урянхайцев (т. е. лучший из людей).