Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бууталааһын

аат. Миинэр эбэтэр көлүнэр аты киэһэ мэччитэ ыытарга икки илин атаҕын холбуу баайыы. ☉ Запутывание передних ног лошади (перед пуском на пастьбу)
Олох туттарыгаһа суох уонна эдэр соноҕос акка бэркэ, уһаатаҕына үс хонукка ыытыллар буоллаҕына, бууталааһыны туһаныллар. АНП ССХТ

бууталаа

туохт. Миҥэ эбэтэр көлө аты мэччитэ ыытарга ырааппатын диэн илин атахтарын кыаһылыы баай. ☉ Надевать путы на передние ноги лошади перед пуском ее на выпас
Аттары ындыыларын түһэрэн, бууталаан мэччитэ ыыппыппыт. Далан. Аттарбыт сойбуттарын, ол аата айаннаан кэлбиттэрэ 3–4 чаас буолбутун кэнниттэн илин атахтарын бууталаан, үрүйэ сиибиктэтигэр ыыталаабыт. Я. Семенов

Еще переводы:

бууталан

бууталан (Якутский → Якутский)

бууталаа диэнтэн атын
туһ. Кутталыттан атаҕа бууталаммыт курдук, син чэгиэн-чэбдик эрээри кыайан хаампат. Я. Козак (тылб.)

путать

путать (Русский → Якутский)

несов. 1. что иириһиннэр, бутуй; путать нитки сабы иириһиннэр; 2. кого-что (сбивать с толку) булкуй, иирт; 3. кого-что с кем-чем (смешивать) бутуй, булкуй; я всегда их путаю — они похожи друг на друга мин кинилэри өрүү бутуйабын—бэйэ-бэйэ-лэригэр маарыннаһаллара бэрт; 4. кого, разг. (впутывать) серее, булкуй; не путайте меня в это дело миигин ити дьыалаҕа булкуйума; 5. что и без доп. (сбивчиво говорить) булкуй, бутуй; не путайте, отвечайте яснее булкуйума, чуолкайдык эппиэттээ; 6. кого (надевать путы) бууталаа, атаҕын баай, бакаайылаа; путать лошадей аттары бууталаа.

ындыы

ындыы (Якутский → Якутский)

аат.
1. Көлө ыҥыырыгар ууруллар, ыҥыырдыллар таһаҕас уонна ол таһаҕаһы хаалыыр, үксүгэр тирии хаа. ☉ Поклажа, вьюк, перевозимый на спине вьючных животных, а также сума для такой поклажи
Аттары ындыыларын түһэрэн, бууталаан мэччитэ ыыппыппыт. Далан
Маппыр аҕатыттан үс ындыы түүлээҕи ылан, онтун кистии барбыта. Л. Попов
Бу кыракый мусуойга киһи сэҥээрэ көрөрө элбэх: таба ыҥыыра, таба саҥыйах, сайыҥҥы түнэ сон, этэрбэс, түнэттэн тигиллибит ындыы. Болот Боотур
2. Ханна эмэ ханнык баҕарар көлөнөн тиэрдиллэр таһаҕас. ☉ Поклажа, груз, перевозимый на каком-л. транспорте
Артиллерия сэллээтэҕинэ, буомбаһыт сөмөлүөттэр ыар ындыыларын өстөөх төбөтүн оройугар сүөкээбиттэрэ. А. Данилов
Ындыынан саамай наадалааҕы — мээккэ бурдугу, тууһу, кэнсиэрбэлэри эрэ таһаллара, онон ас аччаабыта. В. Ажаев (тылб.)
3. көсп. Ааспат-арахпат ыарык-баттык, сүгэһэр. ☉ Тяжесть, бремя
[Кэргэниэм] Чэпчэтиэҥ дуо хоп ыарыытын, Кырдьар сааһым ыар ындыытын. И. Гоголев
Олох диэн онон түү буолбатах — Ытык, ыар ындыы, сүгэһэр. Эллэй
Эбэтэр сүрэх-быар ындыыта буолбут санаалар суоллара эбитэ дуу? С. Федотов
◊ Ындыы көтөх — таһаҕаһы көтөх диэн курдук (көр көтөх I). Кинээһиттэн уурайан баран, бэдэрээттэһэн, ындыы көтөҕүүтүнэн дьарыктаммыт. Саха сэһ
1977. Тэҥн. ырдыы
ср. др.-тюрк. арчы ‘седельный ранец’; артыҕ ‘одна половина вьюка, противовес’; уйг. артуш ‘навьючивание’