Якутские буквы:

Якутский → Русский

бууттаах

пудовый; икки бууттаах киирэ двухпудовая гиря.

Якутский → Якутский

бууттаах

бууттаах сон — дьахтар бииллээх кыһыҥҥы истээх соно, таһа сукуна, эҥээрдэрэ, тэллэҕэ күндү түүлээх тириитэ кэтит хаймыылаах (ХIХ үйэҕэ баара). ☉ Женская зимняя шуба якутки (в ХIХ в
— в талию, верх суконный, полы и подол обшивались широкой меховой полосой). Айыы Нуоралдьын хотун Хап-сабар хатыгынайан туран, Бууттаах сонун, буобуралаах бэргэһэтин Таҥнан-симэнэн Наҥнас гына түстэ. П. Ойуунускай

Еще переводы:

мэрилиир

мэрилиир (Якутский → Якутский)

мэрилиир мээчик фольк. — бухатыырдар быраҕаттаһар тимир мээчиктэрэ. ☉ Железный мяч (богатырское орудие)
Мэрилиир мээчиктэринэн чэчэгэйгэ бэрсэн Чэллиргэтиһэн бардылар. П. Ойуунускай
Биэс уоннуу бууттаах мэрилиир тимир мээчиктэрин сулбу тардан ыланнар, хара быарга бырахсан тиҥиргэтиһэн бараллар. Суорун Омоллоон
[Кулун Куллустуур] тоҕус уон бууттаах тимир чомпо сүллүгэстээх, биэс уон бууттаах тимир мэрилиир мээчиктээх эбитэ үһү. «ХС»

чомпо

чомпо (Якутский → Якутский)

чомпо сүллүгэс көр сүллүгэс
Дуолан оҕус саҕа чомпо сүллүгэстээх эбит. Саха фольк. [Бухатыырдар] Тоҕус уон бууттаах Чомпо тимир сүллүгэстэринэн Дьулайдарын тоҥсуспутунан бардылар. ТТИГ КХКК

ыраҥа

ыраҥа (Якутский → Якутский)

даҕ. Хатыҥыр, этэ-сиинэ суох. ☉ Худой, тощий
Куобахчыт уолбут Куобахтаан куһуйар, Ыраҥа ыстаҥаһыт Ыстаҥалаан ыллаҥнатар. Н. Степанов
Чанта туйахтаах, Быраҥа сотолоох, Ыраҥа бууттаах, Одоҕор кутуруктаах. Дьүлэй Бүөкээн

алаҥахтаа

алаҥахтаа (Якутский → Якутский)

туохт. Нөрүй, төҥкөй, сүгүрүй (сэдэхтик тут-лар). ☉ Гнуть спину в поклоне (употр. редко). Дыгын баай тахсан ыһыаҕар Бэрт Хараны ыҥыран ураһатыгар киллэрэн, үс бууттаах ымыйанан кымыс биэрэр. Онно үөрүктүйбүт атыыр кылын кырбаан кутан айах туттаран, алаҥахтыы тоһуйар. Саха фольк.

бүгүллэҥнэт

бүгүллэҥнэт (Якутский → Якутский)

бүгүллэҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. Ат урут түһэн дуу, бытааран дуу, суолга киириэн баҕарар, иччититтэн кэлэйбит курдук, моонньун бүгүллэҥнэтэр, туора хайыспахтыыр. Амма Аччыгыйа
Бууттаах бил балык кыра балыгы эккирэтэн чычаас уу ньуурун түүрэн бүгүллэҥнэтэн ылара. Далан

долгуччу

долгуччу (Якутский → Якутский)

сыһ. Биир кэм долгулдьута, долгулдьутар курдук. ☉ Подобно волне, волнообразно
Ситэн эрэр оҕуруот астара, от өҥнөөх солкону долгуччу тарпыт курдук, күн уотугар көҕөрө күөгэйэн көстөллөр. А. Федоров. Тайах отут бууттаах ыйааһынын билиммэккэ бэрт чэпчэкитик, долгуччу, сүүрэ турда. В. Бианки (тылб.)

лэҥкэ

лэҥкэ (Якутский → Якутский)

даҕ. Үрдүк, киэҥ-кэтит улахан. ☉ О чен ь б ол ьшой и ш ирок ий (напр., о шапке)
[Абааһы бухатыыра] Биэс уон бууттаах тимир лэҥкэ бэргэһэтин бэскитигэр диэри сэксэччи ууруммут. ТТИГ КХКК
ср. монг. лэнтийх ‘быть грузным, массивным, тучным’

мыйгый

мыйгый (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Уойан, аһары сымнаҕас эттээх-сииннээх буол (улахана суох уҥуохтаах киһини этэргэ). ☉ Оплыть жиром (о человеке небольшого роста)
Салов бэйэтэ мыйгыйбытын иһин, бууттаах киирэ курдук сутуругунан биир-биэс тыла суох [Хабытчаа рабы] сыҥаахха хабылыннарда. «ХС»

силбэһиннэри

силбэһиннэри (Якутский → Якутский)

сыһ. Туох эмэ тугу эмэ кытта силбэһэрин, холбоһорун курдук. ☉ Так, чтобы соединилось что-л. с чем-л.
Сэттэ уон хойгуону Кэккэлэччи тутан, Сирийэ сынньан, Силбэһиннэри сиэтэн оҥорбут сэттэ уон бууттаах Сэһэмээт кур дуомнааҕын Быһыта тыытан ылла. Күннүк Уурастыырап

хатыгынай

хатыгынай (Якутский → Якутский)

хатыгырай диэн курдук
Айыы Нуоралдьын хотун …… Хап-сабар хатыгынайан туран, Бууттаах сонун, буобуралаах бэргэһэтин Таҥнан-симэнэн Наҥнас гына түстэ. П. Ойуунускай
Хараҥатынан уйдаран, Харса суох хатыгынайан, Субу кэллэ угуйуубар Эриэн моҕотой барахсан. Урсун