Якутские буквы:

Якутский → Якутский

быардаа

туохт. Туохха эмэ түөскүнэн өйөнөн тур эбэтэр олор; туохха эмэ (хол., олбуорга) биллэҕэ түһэн эбэтэр хаптаччы сыт (хол., сиргэ). ☉ Стоять или сидеть, навалившись на что-л. грудью; виснуть животом на чем-л. или лежать плашмя
Биһиги ырбыт ат тэлиэгэтигэр тулуйан-тэһийэн олорбокко, түһэн, төһө эмэ куота баран, томтор үрдүнээҕи күөх окко быардаан сытан арааһы сэһэргэһэбит. Амма Аччыгыйа
Чуумпура түстэҕинэ, Нуһараҥ кэллэҕинэ — Үрүҥ эһэлэр быгыалыыллар, Үнэр ньиэрпэлэр быардыыллар. Күннүк Уурастыырап
Быардаан иһэн маспын сыыйа үөһэ көтөхтүм. Көппөтө. Урут үксүгэр кус маһы көтөҕөртөн көтөр этэ. Т. Сметанин
Оҕобун утутан бараммын, Остуолбар иккиһин быардаатым. М. Тимофеев

Якутский → Русский

быардаа=

стоять или сидеть, навалившись на что-л. грудью; оҕолор олбуорга быардыы түһэн баран, саҥата суох биһигини одууласпыттара ребятишки, навалившись на забор, молча смотрели на нас.

Еще переводы:

тоторус

тоторус (Якутский → Якутский)

тоторуй диэнтэн холб. туһ. Суолу туора охтубут мастары быардаан, нөҥүө түһэ-түһэ, хаамсан тоторустубут. Н. Якутскай

быардыйалаа

быардыйалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тоҕоноххо тайанан умса хаптаччы сыт. ☉ Лежать, опираясь на локти
Үкэр окко быардыйалаан, Үөлээннээхтэр сыламныахпыт, Үрүҥ көмүс сымыыттанан Үөрүүбүтүн үллэстиэхпит. С. Васильев
Мэхээчээн эмискэ хаар быстан, халыҥ хомурахха хонноҕун анныгар диэри ньим гына түстэ. Нэһиилэ оронон быардыйалаан таҕыста. В. Протодьяконов
◊ Быррдыы түс көр быардаа
Эрдэлиир сыарҕаҕа тиийэн быардыы түһээт, карабинын өндөтөн титирэппитинэн барда. Амма Аччыгыйа
Дьахтар быардыы түһээт, бэрт чэпчэкитик оҕус самыытыгар ойон тахсан, олорон кэбистэ. Н. Заболоцкай
Арай, субу аҕай улахан суоллаах бөрө сылдьыбыт, тохтуур, тугу эрэ кэтэһэн, быардыы түһэн сытар эбит. Болот Боотур

бүдүрүйбэхтээ

бүдүрүйбэхтээ (Якутский → Якутский)

бүдүрүй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Онтон бүдүрүйбэхтээн тиийэн, олорбут сиригэр быардыы түһэн баран, көнөн олордо. Амма Аччыгыйа
Хаҥас өттүгэр кылгас суон киһи кинилэри ситэ сатаан бүдүрүйбэхтиир. И. Гоголев
Сүрэҕим эмиэ бүдүрүйбэхтээн ылла, мэйиим эргийдэ, хараҕым хараҥарда. Далан

мэлтэс гын

мэлтэс гын (Якутский → Якутский)

мэлтэй диэнтэн көстө түһүү. Хайа оройугар быардыы түһэн сытар күн итинэн-манан мэлтэс гынар. С. Федотов
Апока ууга төҥкөс гынан көрбүтэ — сынтаҕар муруннаах, төп-төгүрүк, барыта харах иччитэ сирэй мэлтэс гына түстэ. А. Кривошапкин (тылб.)

тэллэстигэс

тэллэстигэс (Якутский → Якутский)

даҕ. Тэллэйэн түспүт, олус тэллэгэр (аллараа уос туһунан). ☉ Сильно отвисший (о нижней губе)
[Сыллай] тэллэстигэс уоһун хам ытыра, сирэйэ дарбаччы ыгылла түстэ. Амма Аччыгыйа
Күтүөт остуолга быардыы түһэн Сүөдэр муннун анныгар тэллэстигэс уоһун тоһуйда. «ХС»

чуоҥаах

чуоҥаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Кыракый, кыараҕас (дьиэ иһин этэргэ). ☉ Небольшой, крохотный, тесный (о помещении)
Ойуур иһигэр кыра чуоҥаах курдук хонууга быардаан сыттым. Т. Сметанин
Онно быыстала суох кыракый чуоҥаах-чуоҥаах лааппылар бааллар. «ХС»

дьураадыс

дьураадыс (Якутский → Якутский)

дьураадый диэнтэн холб. туһ. Саргылаах санааларбыт курдук үрдээн, Сарсыҥҥы күн сарыалынан күлүмнээн Дьураадыһан тураллар туруук таастар. М. Ефимов
Антах суорба очуостар Дьураадыһан тураллар, Бэттэх налыы хайалар Быардыы түһэн сыталлар. «ХС»
Өйдүүбүн кырабар аан бастаан Онидигили [үөлэһи] сэргии көрбүппүн, Ураҕастар үмүөрүһэ хатыллан Дьураадыһан туралларын сөхпүппүн. Н. Курилов (тылб.)

көхсөө

көхсөө (Якутский → Якутский)

туохт. Сөбүлээн көнньүөр, үөр-көт. ☉ Быть в радостно-приподнятом настроении
Күөрэгэйдиир чыычаах Күн ойуутугар Көйүллэн күүгүнээтэҕинэ Күүстээх быардыах эрэ Көхсүүр, сөбүлүүр Күндү-үтүө күнэ Күөрэйэргэ көҥүллээх эбит. Саха нар. ыр. I. Дьэ, онтон Көрдөөх күөх сайын Көхсүөн көҕүйэн көстүүтүгэр Көйүүр үөн Күүгүнэс гына түстэ. Саха фольк.

кэдээл

кэдээл (Якутский → Якутский)

аат. Сыыйа намтаан түспүт намыһах, хотоол сир. ☉ Низменное место, низина
Хотоолунан, кэдээлинэн, Арыы тыаны кэтэҕинэн Үрүҥ туман налыйан Үрүмэнэн халыйар. Л. Попов
Кэдээл сирдэринэн уу дьэ быардаан налыс гынаттаан эрэр. В. Яковлев
Антах, кэдээл нөҥүө аҕыс быластаах баараҕай хотон көстөр. М. Доҕордуурап

оҥоойук

оҥоойук (Якутский → Якутский)

аат. Кыра туос иһит (үксүгэр отон хомуйарга тут-лар). ☉ Небольшой берестяной сосуд в виде ведёрка (для сбора ягоды)
Уолаттарбыт, маҥнай утаа, Оҥоойугу умуннулар. Умса түһэн — быардыы сытан «Оҥойору» хараннылар. Күннүк Уурастыырап
Оччугуй уолаттар, Ойуурга муммакка, Оҥоойук тутуурдаах Отоннуу сылдьаллар. Л. Попов