план; биэс сыллаах былаан пятилетний план; сыллааҕы былаан годовой план; хаһаайыстыбаннай былаан хозяйственный план.

уст. длинный; былаа илиилээх атахтаах киһи человек с длинными руками и ногами.

смешивать что-л. с чём-л.; ср. булаа=.

n . plan [<Russ. план]

a. arch. long

аат.
1. Ханнык эмэ сир, тутуу кумааҕыга оҥоһуллубут чөртүөһэ, схемата. ☉ План (чертеж, изображающий на плоскости какую-л. местность, сооружение). Москва былаана. СанктПетербург былаана. Дьокуускай былаанын схемата 1982 с. бэчээттэмитэ
□ Кыһыл этэрээти Дьокуускайдааҕы кистэлэҥ бойобуой дуруһууна боломуочунайа Иван Воинов көрсөр
Дьокуускайга кимэн киирии былаана манна сиһилии көрүллэр. Амма Аччыгыйа
2. Уһун болдьохтоох улахан үлэлэр оҥоһуллар бэрээдэктэрин, утумнарын-ситимнэрин уонна толоруллууларын болдьоҕун ыйар, эрдэттэн бэлэмнэммит дьаһаллар. ☉ План (система мероприятий, предусматривающая порядок, последовательность и сроки выполнения каких-л. работ). Биэс сыллаах былаан. Стратегическай былаан. ГОЭЛРО былаана. Судаарыстыбаннай былаан
□ Тыа сииги, сөрүүнү тутар буолан, кураайы дойдуларга ойуурдары үүннэрэр, айылҕаны уларытар улуу былааммыт үөскээбит эбит. Суорун Омоллоон
Дакылааппар …… биэс сыллаах былаан туһунан уонна кини соруктарын туһунан кэпсээн бардым. А. Бэрияк
Туох ханнык иннинэ, ити былааҥҥа киирбит титульнай тутуулар олоххо киириэхтээхтэр. Р. Кулаковскай
3. Туох эмэ хайдах буолан иһиэхтээҕин барыллааһын, сабаҕалааһын. ☉ План (предположение, предусматривающее ход, развитие чего-л.)
Абдуркулла, баар эрэ биир бүөмчү санаабыт былаана алдьаммытыттан курутуйбут киһи быһыытынан, сир диэки хайыһан олордо. Эрилик Эристиин
Лэгиэн Кыычыкын оҥостуммут былаана, санаммыт баҕата туолбатаҕа. Күннүк Уурастыырап
Эн чахчы баҕаҥ хоту «орто киһи» буолбуккун, ол эрээри эн орто учуутал буолар былааҥҥын бырах. Н. Лугинов
4. Тугу эмэ кэпсээһин кылгас сааһыламмыт барыла. ☉ План (краткая программа какого-л. изложения). Дакылаат былаана. Уруок былаана
□ Уруок былаанынан, хоһоону икки үөрэнээччи ааҕыахтаах этэ
Онуоха бириэмэ кыайан ордубата. Софр. Данилов
Салайааччылар матырыйаалы сирийэн үөрэтэр, силиэстийэ былаанын оҥорон, бэрт түргэнник ылсарга сорудахтаатылар. М. Попов
△ Туох эмэ (хол., ханнык эмэ сир: үрэх, алаас, сыһыы о. д. а.) көстөр быһыыта, омооно. ☉ Основные очертания (границы), ориентиры какой-л. местности (реки, аласа, поля и т. п.)
Өрүс халҕаһатын курдук логлоруттаҕас былыт үрдүнэн көтөн иһэллэр. Ханна да сир былаана, тыа-толоон омооно көстүбэт. Амма Аччыгыйа
Кычкин сир былаанын тосхойон кыраныыссаны туораабыт үспүйүөн хайаан даҕаны маннык сиринэн барыахтаах диэн, ирдээччи ыттаах пограничнигы илдьэ быһалаабыт. Н. Якутскай

I
туохт.
1. Тугу эмэ атыны кытта холбоон булкуй. ☉ Смешивать что-л. с чем-л.
Күөх окко суулаатахха, атыыр оҕус сыллаабат; сыаҕа былаатахха, ыт сымсайбат (өс хоһ.). Хатыҥ саҥардыы үүнэн эрэр сэбирдэҕин симэһинин квасцыга былаатахха, бэртээхэй диэн мутукча күөҕэ өҥнөөх кырааска тахсар. Суорун Омоллоон
Хаппыт лэппиэскэни тууйастаах суоракка былыы-былыы, аһаабытынан бараллар. А. Федоров. Сайын кииһилэни уонна эҥин араас оту хомуйан балыгы кытта былаан өллөнөллөрө. ДФС КК
2. көсп., кэпс. Лаппа баһый (тустан, сүүрэн эҥин). ☉ Намного превосходить, легко одолевать, осиливать (в борьбе, беге и т. п.)
«Оо, сүрдээх киһи эбит, доҕоор, биһиги дьоммутун былаан көрүө суох!» — диэн дьулайбыттарын биллэрэллэр. «ХС»
ср. тюрк. булҕа, монг. була — ‘мешать, смешивать’
II
даҕ. Уһун. ☉ Длинный
Былаа киһи. ПЭК СЯЯ
Былаа илиилээх-атахтаах киһи. ПЭК СЯЯ. Утар. кылгас