тэйгэй диэнтэн дьаһ
туһ. Ыарахан бартыбыаллары тэйгэтэн, Ыҥыырга бытырыыстыы баайдылар. С. Васильев
Сарсыныгар эспэдииссийэ дьоно, үлэлэригэр бараары туран, астаах суумкаларын тиит мутуктарыгар ыйаан тэйгэтэн кэбистилэр. В. Протодьяконов
Уол, ол ылбыт күтүр улахан суорун эбэ кэриитигэр, көстүүлээх сиргэ ыйаан тэйгэтэн кэбиспитэ. «Чолбон»

аат., зоол. Саха сиригэр Өлүөхүмэ, Чаара үрэхтэр тардыыларыгар үөскүүр кугас дьүһүннээх кыыл таба бөдөҥ көрүҥэ (муоһуттан пантокрин диэн эмп оҥороллор). ☉ Изюбр, благородный олень
Тайҕа биир саамай кырасыабай уонна эмтээх муостаах кыыла кулааһай. Я. Семенов. Кулааһай кыыл муоһунан Бу эмп оҥордум. Ис. Куттаныма дуу... уонна Экчи эрэнэн кэбис. В. Миронов
◊ Кулааһай ото бот. — сүүрбэ — биэс уон сэнтимиэтир үрдүктээх, көпсөркөй куоластыҥы эбэтэр бытырыыстыы сибэккилээх эмтээх от үүнээйи. ☉ Зигаденис сибирский (лекарственное растение)
Кулааһай ото сэндэҥэ мутукчалаах ойуурдарга үүнээччи. МАА ССКОЭҮү
Үгүс эмтээх үүнээйилэр: киис тиҥилэҕэ, кулун туйаҕа, кулааһай ото диэн ааттаналлар. «ХС»

аат.
1. Сайын кэлиитэ дойду иччитигэр анаан алаас, сыһыы саҕатыгар улахан маска (ордук хатыҥҥа) эбэтэр ыһыах түһүлгэтигэр чэчиргэ сиэл сүүмэхтэрин, тус-туһунан өҥнөөх өрбөх кырадаһыннарын ситиигэ бытырыыстыы кыбыталаан намылхайдык тардыллыбыта. ☉ Волосяной шнур с привязанными к нему пучками конской гривы и разноцветными кусками материи, который в начале лета навешивается на большое дерево на краю долины, аласа в дар духу местности (обычно на берёзу). Кроме того, во время кумысного праздника «ысыах» им украшают воткнутые в землю берёзы. Хабырыыс баран иһэн алаас сыырын чабырҕайыгар Огдооччуйа эмээхсин салама ыйаабыт аар хатыҥар тохтоото. И. Гоголев
Саатар, быйыл саас салама да ыйаабатахпыт, баҕар, онтон дойду иччитэ хомойдоҕо дуу, хайдаҕа дуу? Н. Якутскай
2. Суолга дьон тохтоон ааһар бэлиэ сиригэр ол сир иччитигэр диэн ууруллубут туох эмэ кыра маллар. ☉ Предметы жертвоприношения (пучок волос, кусок материи, монеты, папиросы и т. п.), которые путники оставляют в определённых для этого местах по дороге
Кырдьаҕас дьон салама диэн ааттаан манньыат кыбытан, таҥас сыыһа баайан, табах ууран бу дойду иччилэригэр үҥэр-сүктэр этилэр. Н. Габышев
ср. тув., хак. чалама ‘шаманская лента’, телеут. йалама ‘священная верёвочка, растянутая между двумя берёзами с двадцатью тряпочками, из коих средняя имеет вид животного’