подарок, дар; вознаграждение; саҥа дьыллааҕы бэлэх новогодний подарок; бэлэх төлөбүр вознаграждение (за труд); аартык бэлэҕэ уст. приношение на перевале (духу перевала с целью задобрить его).

n. gift

аат.
1. Кимиэхэ эмэ тугу эмэ босхо (төлөбүрэ, манньата суох) биэрии. ☉ Подарок, дар
Уол истибэт: «Чэ, арай, бу быһаххын бука бэлэх аҕал, оччоҕо этиэм суоҕа этэ, ынах наадата суох, тутабын!» — дии турар үһү. Саха фольк. Онуоха эбии политсыылынайдар баралларыгар кинигэ бэлэх хаалларааччылар. И. Федосеев
Михаил Иванович эрэстэрээҥҥэ киирэн, бастыҥ остуолу бэлэмнииллэригэр сакаастаата уонна универмагка бэлэх атыылаһа тэбиннэ. Н. Лугинов
[Киирик:] Ол мин эрэйим диэн кыра суол. Мин Сэбиэскэй былааска улахан күндү бэлэҕи оҥоруом дии санаабытым. С. Ефремов
2. итэҕ. Былыр дойду, суол иччилэрин, абааһылар санааларын манньытаары улахан суон маска салама, сиэл ыйаан, ол анныгар тугу эмэ ууран биэрии. ☉ Принесение даров духам перевала, местности с целью их задабривания (местом для даров обычно выбиралось крепкое, толстое дерево, растущее недалеко от дороги на перевале или у начала местности)
Тоҕус суолум бэлэҕэр Тогус улаан убаһата туруоруҥ. С. Зверев
Туобуйаттан чугас Суруктаах хайа баар. Урут онно хайаан да бэлэх биэрэллэрэ үһү. Багдарыын Сүлбэ
тюрк. белек

аат., кэпс. Дойду, сир, аартык иччилэригэр эбэтэр, былыргы өйдөбүлүнэн, ыарыыны ыыппыт абааһыларга тугу эмэ бэлэх биэрии, кэрэх туруоруу. ☉ Мелкие подарки духам местности, дороги (монеты, лоскуты материи и т. д.) или кровавая жертва (кэрэх) духам, насылающим болезни
«Бэлэх-туһах биэрбэтэргин эрэ аанньанан тэскилиэм суоҕа», — дии-дии ыҕарыйда ойуун. Күндэ