Якутские буквы:

Якутский → Русский

бэлэхтэн=

возвр.-страд. от бэлэхтээ = быть подаренным, дариться.

бэлэх

подарок, дар; вознаграждение; саҥа дьыллааҕы бэлэх новогодний подарок; бэлэх төлөбүр вознаграждение (за труд); аартык бэлэҕэ уст. приношение на перевале (духу перевала с целью задобрить его).

Якутский → Английский

бэлэх

n. gift

Якутский → Якутский

бэлэх

аат.
1. Кимиэхэ эмэ тугу эмэ босхо (төлөбүрэ, манньата суох) биэрии. Подарок, дар
Уол истибэт: «Чэ, арай, бу быһаххын бука бэлэх аҕал, оччоҕо этиэм суоҕа этэ, ынах наадата суох, тутабын!» — дии турар үһү. Саха фольк. Онуоха эбии политсыылынайдар баралларыгар кинигэ бэлэх хаалларааччылар. И. Федосеев
Михаил Иванович эрэстэрээҥҥэ киирэн, бастыҥ остуолу бэлэмнииллэригэр сакаастаата уонна универмагка бэлэх атыылаһа тэбиннэ. Н. Лугинов
[Киирик:] Ол мин эрэйим диэн кыра суол. Мин Сэбиэскэй былааска улахан күндү бэлэҕи оҥоруом дии санаабытым. С. Ефремов
2. итэҕ. Былыр дойду, суол иччилэрин, абааһылар санааларын манньытаары улахан суон маска салама, сиэл ыйаан, ол анныгар тугу эмэ ууран биэрии. Принесение даров духам перевала, местности с целью их задабривания (местом для даров обычно выбиралось крепкое, толстое дерево, растущее недалеко от дороги на перевале или у начала местности)
Тоҕус суолум бэлэҕэр Тогус улаан убаһата туруоруҥ. С. Зверев
Туобуйаттан чугас Суруктаах хайа баар. Урут онно хайаан да бэлэх биэрэллэрэ үһү. Багдарыын Сүлбэ
тюрк. белек

бэлэх-туһах

аат., кэпс. Дойду, сир, аартык иччилэригэр эбэтэр, былыргы өйдөбүлүнэн, ыарыыны ыыппыт абааһыларга тугу эмэ бэлэх биэрии, кэрэх туруоруу. Мелкие подарки духам местности, дороги (монеты, лоскуты материи и т. д.) или кровавая жертва (кэрэх) духам, насылающим болезни
«Бэлэх-туһах биэрбэтэргин эрэ аанньанан тэскилиэм суоҕа», — дии-дии ыҕарыйда ойуун. Күндэ


Еще переводы:

дарёный

дарёный (Русский → Якутский)

прил. разг. бэлэхтэммит, бэлэх.

матар=

матар= (Якутский → Русский)

обделять чём-л.; лишать кого-чего-л.; өлүүтүттэн матар= обделить при дележе; бэлэхтэн матар= обделить подарком; лишить подарка; хара тыа иччитэ үтүө булпуттан матардын! дух тёмного леса да лишит меня хорошей охоты! (старинная клятва).

дьабаар

дьабаар (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс., сүөл. Кимтэн-туохтан да иҥнибэккэ-толлубакка улаханнык, төтөлө суох түргэнник саҥар. Говорить слишком громко, быстро, бесцеремонно
Аан хоско Илларион саҥаран дьабаарара иһиллэр. «Көр, бу кыыһым үөрэн мичиҥнээн эрдэҕин!»- кыыс бэлэхтэн үөрэн мичиҥнээтэҕэ дии санаан хотун бэйэтэ эмиэ саҥаран дьабаарда. И. Данилов. «Харчы барахсан!» - диэн Цирюльник өрө дьабаарда уонна манньыаттарга ыстанан тиийдэ, онуоха Раджи кинини киэр аста. Индия кэпс.

приношение

приношение (Русский → Якутский)

с. бэлэх.

подарок

подарок (Русский → Якутский)

сущ
бэлэх

сущ.
бэлэх

подарок

подарок (Русский → Якутский)

м. бэлэх.

буспут

буспут (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Оргуйан эбэтэр уокка сыраллан сииргэ бэлэм буолбут. Вареный, жареный
Арыыга буспут курупчаакы буулкатын курдук саһардар саһаран иһэн, эмискэччи хараарыс гына түстэ да, омуннаах күөх буруо өрө күдээрийэн таҕыста. Амма Аччыгыйа
Буспут эт минньигэс сыта дьиэ иһин тунуйбут. М. Попов
2. Үүнэн-ситэн хомуйарга сөп буолбут (сир аһын, сорох үүнээйилэр тустарынан). Спелый, поспевший, созревший (о ягодах, плодах и т. д.). Буспут моонньоҕон. Буспут сэлиэһинэй. Буспут дөлүһүөн
Муссерен садыгар кытарчы буспут дьаабылыкалар, күп-күөх бинэгирээттэр бу Туз-Булак аулугар бэлэхтэммэт букет буолан араас үтүө дьүһүннэринэн киэргэтэ сатыыллар. Эрилик Эристиин
Күөх чэлгиэннээх хойуу укка Күһүн эрдэ буспут отон, Кыыс тэтэркэй иҥин курдук, Кыыһа тыган кытарара. Күннүк Уурастыырап
Булгунньахтаах халдьаайытыгар Боруҥуй түүнү быыһынан Буспут оруос тунаарар, Сөрүүн түүн салгыныгар Саҥа бурдук сыта Саба биэрэн ааһар. С. Васильев
Буспут мунду миинин курдук — боролхой, болоорхой өҥнөөх. Мутный, неясный (соотв. как уха из гольяна). Буспут мунду миинин курдук борук-сорук дойду устун баран истэ, кэлтэгэй ыйдаах-күннээх дойду эбит... Саха фольк.

преподношение

преподношение (Русский → Якутский)

с. (дар) бэлэх.

маанылаа

маанылаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кими эмэ ытыктаан, бочуоттаан өрө тут. В о з д авать особые почести, оказывать почёт кому-л., чествовать кого-л.
Улу у Ку да ҥсаны олус маанылаатылар, кини киһи албан аатынан аламай маҥан күнү сабардыырга холуйдулар. П. Ойуунускай
Ийэ дойдум мин тиийбиппэр, Ахтылҕаммын таайбыттыы, Алыс маанылаан көрүстэ. С. Данилов
Таҥараҕа бэлэхтэниэм сүүрбэ хонук инниттэн ордук туу һугуран миигин маанылаабыттара, түөрт кэрэчээн кыыһы ойох биэрбиттэрэ. И. Гоголев
2. кэпс. Остуол тардан күндүлээ, аһатсиэт. Ставить богатое угощение, потчевать кого-л. чем-л.
Бөҕүөрбүт айанньыты Истиҥ тыл, чэй сылааһынан, Тоҥ чыыр, сылгы хаһатын Чулуутунан маанылаатаҕына, Билиэҥ саха кыһынын, Ыалдьытымсах майгытын. И. Гоголев
Киэһэ дьиэлээхтэр остуол тардан, хоноһолорун мааныылыыллар. Н. Якутскай
3. көсп. Ордук таптаан, атыттартан чор боччу тутан иит (оҕо туһунан). Ба ловать, носить на руках, нежить (о ребёнке)
[Өлөксөөндөрө:] Туоманы оҕоттон эрэ ордук маанылаан, т а птаан ииппит оҕобут этэ. Н. Неустроев
Хаарыан бэйэлээх оҕолоруттан мэлийбит ийэлээх аҕа соҕотох хаалбыт оҕолоругар ыллараллар, маанылыыллар, ас талбытын таһан аһаталлар. И. Ф едосеев. Аҕалаах ийэтэ уолларын олус маанылаан, аһатан-таҥыннаран, туох күүстэрэ кыайарынан үчүгэйдик ииппит тэрэ. МНН

сувенир

сувенир (Русский → Якутский)

сущ
сувенир, кэриэстэбиллээ; кыра бэлэх