аат.
1. Уоту күөдьүтэргэ анаан чараас гына тыырыллыбыт эбэтэр кыһыллыбыт кураанах мас. ☉ Сухие щепки, специально заготовленные для разжигания огня
[Үүтээн] тимир оһоҕун аттыгар оттор мас, уоккун күөдьүтэргэр кыспа бэлэмнэммит. Болот Боотур
[Булчут] оллоон аттыгар кыспа кыһан, куурбут маһы чөмөхтөөн хаалларбыт. И. Гоголев
Степа кыспатыгар испиискэнэн уот анньан баран, күөдьүйэрин кэтэһэн турда. И. Сысолятин
2. Маһы кыһартан тахсыбыт бөх-сыыс. ☉ Стружка
Абрам кыспыт мастарын ороҥҥо уурар, Акулина кыспаны харбыыр. Дьүөгэ Ааныстыырап
◊ Кыспа бэс — кыра лоскуй курдук сулуйан ылан, хааһахха симэн, аһылыкка анаан хаһааныллыбыт бэс сутуката. ☉ Тонкие, мелкие стружки нежной коры сосны, заготовленные на зиму для употребления в пищу
Бэстээһин үс көрүҥнээҕэ: кыспа бэс, таҥыы бэс уонна туорум бэс. ФГЕ СТС. Тэҥн. чыыппаан

I
даҕ. Өрөн эбэтэр баайан оҥоһуллубут. ☉ Вязаный, плетёный
Иван куораттан Шуратыгар өрүү солко куоптаны таһаарбыт. Дьүөгэ Ааныстыырап
Өймөкөөн кырдьаҕаһа …… ол бэстиэм диэн талаҕынан оҥоһуллубут өрүү тымтайы эппит эбит. Багдарыын Сүлбэ
◊ Сүгэ өрүүтэ — былыргы саха уустара сүгэ өнчөх өттүн салгыытын иэҕэн аҕалан сүгэ иэдэһигэр сиэтэн холбуулларыттан үөскүүр үүт, сүгэ уга олорор үүтэ. ☉ Проушина (топора). Бу сүгэ өрүүтэ киэҥ эбит
II
сыһ.
1. Мэлдьи, тохтобула суох, хаһан баҕарар. ☉ Всегда, постоянно, вечно
Дьэкиим үчүгэй хотуурга, сүгэҕэ өрүү ымсыырааччы. Болот Боотур
Атыттартан өрүү чорбойо сатыыр куһаҕан кэмэлдьилээх киһини ким сөбүлүөй? Н. Лугинов
2. кэпс. Букатын, адьас, ончу, туох да туһугар. ☉ Совсем, совершенно
Омоҕой Баай түптэ буруо таһаарары, туулууру, сохсону, айаны, туһаҕы өрүү билбэт буолара. Саха фольк. Ханна да баарын Өрүү өйдөөбөтө, Тэмтээкэйдээн тиийэн Аанын анньыалаата, «Аһыҥ!» — диэн хаһыытаата. А. Софронов
— Мэ, тойон, бу кинээһиҥ ыйааҕын тутаҕын дуо? — Туппаппын, өрүү тутуом суоҕа. Амма Аччыгыйа
ср. др.-уйг. өрүк ‘продолжительно, долго’

туохт.
1. Тохтоло суох инниҥ диэки түргэнник бар (үксүн туох эмэ мэһэйдэри силэйэн). ☉ Устремиться, ринуться вперед (преодолевая встречающиеся на пути препятствия)
Дьон быыһынан дьулуруйан кэлэн, батарантаастаах саатын Сахаар иннигэр тыастаахтык уурталаан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Генерал Пепеляев дружинатын сүрүн күүһүн илдьэ тохтоло суох Аммаҕа дьулуруйбута. Софр. Данилов
Тыраахтар хаары үлтү күөрэлээн, иннин диэки дьулуруйан испитэ. И. Федосеев
Барча буолбут муустарын барылаччы кыйдаан, сыҥаһа сыырын суурайан, эмпэрэ биэрэгин имэрийбэхтии бигээн Бүлүү эбэ хаһан да тохтуо, уоскуйуо суох айылаахтык, таҥнары устан дьулуруйа сытта. Тулхадыйбат д.
2. Уһуннук, таҥнары, аллара түс (көнө, киэҥ, уһун суол, кирилиэс о. д. а. туһунан). ☉ Устремляться далеко, глубоко вниз (о длинной прямой широкой дороге, лестнице и т. п.)
Уот Уһутаакы дьиэтин иһэ. Дьиэ оройуттан хабарҕа кэрдииһин курдук тимир кирилиэс таҥнары дьулуруйан түспүт. П. Ойуунускай
Алаас соҕуруу өттүнээҕи лиҥкинэс мастардаах тыаны хабыллар хаба ортотунан хайа сүүрэн, аллара дьулуруйан киирбит солооһуннаах киэҥ аартык устун хас да аттаах киһи хаамтаран сукулдьутан киирдилэр. А. Бэрияк
3. Дьулуурдаахтык, түргэнник бара тур, ааһан ис (ханнык эмэ уопсастыбаннай көстүү туһунан). ☉ Идти, проходить стремительно (об общественных явлениях)
Саҕаланаат, барыта уруккуттан үөрүйэххэ кубулуйбут чиҥ бэрээдэгинэн, судургутук дьулуруйан истэ. Н. Лугинов
[Устудьуоннар] бу уоскулаҥа суох биир кэм инники дьулуруйан иһэр тэтимнээх үйэ киэҥ хардыытыттан хаалбат курдук бэлэмнэнниннэр, бустуннар-хаттыннар. Г. Угаров
Ол кэм сырдык ырата, Ол кэм ыраас иэйиитэ Уостубакка дьулуруйар Олохпутун киэргэттэ. Саһарҕа
4. Үрдүктүк, көбүс-көнөтүк үүн (үүнээйи туһунан). ☉ Расти, устремляясь ввысь (о растениях)
Айылҕа киэргэлэ - Ыраас хатыҥ Үүнэн дьулуруйан турар. Софр. Данилов
Ол да буоллар, тааска хатаастан Үүммүт бэстии, өрүүтүн Эн буурҕа тыаллыын өрө тустан, Дьулуруйа үүммүтүҥ. Эллэй