имущественные права

одномандатный избирательный округ

избирательный бюллетень категорический

смешанная избирательная система

все, все без исключения; бары бүттүүн бардылар все ушли # бүттүүн үөрэхтээһин всеобуч.

всеобщее избирательное право

право || правовой; үлэһиттэр сынньанар бырааптара право трудящихся на отдых; сельсоветтар бырааптара уонна эбээһинэстэрэ права и обязанности сельсоветов; юридическай быраап юридическое право.

право

пассивное избирательное право

избирательный бюметень

активное избирательное право

избирательное право

избирательный округ

пропорциональная избирательная система

мажоритарная избирательная система

муниципальное право

муниципальная система правовых актов

система муниципальных правовых актов

муниципальный правовой акт

муниципальная выборная должность

избирательная комиссия муниципального образования

член выборного органа местного самоуправления

право на местное самоуправление

субъект права на местное самоуправление

правовой надзор за местным самоуправлением

право на участие в местном референдуме

право на участие в референдуме

многомандатный избирательный округ

выбирать, избирать; кандидаттары быыбардаа = избирать кандидатов.

пользование (право пользования)

сыһ. Бука бары, биир да ордубакка бүтүннүү. ☉ Все, все без исключения; целиком
Казначейство сулууспалаахтарын үлэттэн ууратыы куорат үлэһиттэрин үс нэдиэлэ устатыгар буолбут уопсай бүттүүн забастовкалааһыннарын төрүөтэ буолбут. СБТТ
Ыам ыйын икки күнэ. Сэбиэскэй командование бары бүттүүн капитуляцияны модьуйар этиитин төлөрүппэтэҕэ. А. Данилов
Бары Сэбиэттэргэ дьокутааттара быыбардааччылар бары бүттүүн, тэҥ уонна судургу быыбардыыр быраапка олоҕуран, кистэлэҥ куоластааһынынан талаллар. СГПТ
◊ Бүттүүн орто үөрэхтээһин — биир да оҕону хаалларбакка хайаан да орто үөрэҕи бүтэртэрии. ☉ Всеобщее среднее образование. Бүттүүн орто үөрэхтээһиҥҥэ киирии
□ Биһиги бырабыыталыстыбабыт бүттүүн орто үөрэхтээһин курдук сүҥкэн суолталаах соругу норуот иннигэр туруорда. Н. Лугинов. Бүттүүн тыл — норуот бүтүннүүтэ туттар, кэпсэтэр тыла. ☉ Всенародный язык
Актыыбынай словарнай састаапка билиҥҥи кэмҥэ сурук да, кэпсэтии да тылыгар туттуллар саха бүттүүн тыллара киирэллэр. АПС СЛ

аат.
1. Дьон уопсастыбаннай сыһыаннаһыыларын бэрээдэктииргэ судаарыстыба былааһа олохтообут уонна көмүскүүр нуормалар уонна майгы-сигили быраабылаларан бүтүннүүтэ. ☉ Право (совокупность законов и постановлений государства: гражданское право, трудовое право и т. п.). Быыбардыыр быраап. Буржуазнай быраап
□ Экономика өттүнэн хаалан иһэр, политическай бырааба быстыбыт оччотооҕу Саха сирэ ыраахтааҕы эрэһиэҥкэтэ суох түрмэтинэн буолан олорбута. П. Филиппов
Крепостной быраап тухары бааһынайдар балаһыанньаларын тупсарар кыахтара суоҕун көрдөрбүтэ. Софр. Данилов
2. Судаарыстыбаннай эбэтэр атын ханнык эмэ сокуоннарынан, уураахтарынан о. д. а. хааччыллар көҥүл эбэтэр тугу эмэ оҥорор (дьайар) кыах. ☉ Право (охраняемая государством узаконенная возможность делать что-л.)
Бу дойдуга атаҕастанар да күннээх буоллахпына — көҥүлбүн, бырааппын босхо тэбистэриэм суоҕа, көмүскүүр сууту булуом. П. Ойуунускай
Биһиги политикабыт норуоттар бырааптарын эрэ тэҥнээһининэн муҥурдаммакка, кинилэр суруктара, литературалара бэйэлэрин тылларынан барҕара сайдарыгар дьулуһар. Суорун Омоллоон
3. Тугу эмэ оҥорор, дьайар көҥүл, кыах. ☉ Право (возможность действовать, поступать каким-л. образом)
Дьэҥдьийэр быраапкытын көрдөрүҥ. Амма Аччыгыйа
Ааспыт үөрэх дьылыгар элбэх оҕоҕо тырахтарыыс, суоппар бырааптарын биэрбиппит. Софр. Данилов
[Аайта:] Тугу да толкуйдаабаппыт. Уопсайынан, Алик биһикки личнэй дьыалабытыгар Ким да орооһор бырааба суох. И. Гоголев
4. көсп. Олоҕуруу, тирэҕирии, төрүөт. ☉ Право (основание, причина)
Ат буоллаҕына: «Эн Атен кинээс буолбатаххын, миигин тыытар быраабыҥ суох», — диэбиттии Бурхалей үрдүгэр түһэ сыспытын сүөрэн ылан, олбуор айаҕар холоруктатан илтэ. Эрилик Эристиин
Эһиги куһаҕаннык үлэлиир быраапкыт суох. Софр. Данилов

туохт.
1. Кистэлэҥ эбэтэр аһаҕас куоластааһынынан тал. ☉ Избирать (тайным или открытым голосованием)
Бырыһыанньыт аймахтарын Бырааптарын быһаммыт, Былааннарбыт тутаахтарын Быыбардыаҕыҥ бэйэбит. Эллэй
Давид Семенович райком каадырга сэкирэтээринэн икки сыл үлэлээбитин кэннэ, кинини райсовет бэрэссэдээтэлинэн быыбардаабыттара. С. Никифоров
2. Элбэх ханыыттан биири ордорон талан ыл. ☉ Выбрать одного из многих
Бытаан сырыылаахтан Быыһанара чугаһаабыт Бытааһаҕы быыбардыыбын. Өксөкүлээх Өлөксөй