Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бөҕөргөтүнүүлээх

даҕ. Сэриигэ бөҕөргөтүнүү оҥостуммут. Укрепленный оборонительными сооружениями. Бөҕөргөтүнүүлээх куорат
Үрүҥнэр бастакы бөҕөргөтүнүүлээх сирдэрин тоҕо астараат, хос-хос турар баррикадаларынан уонна сир очурунан-чочурунан хаххаланан, куоппуттара. Эрилик Эристиин


Еще переводы:

бөҕөргөтүүлээх

бөҕөргөтүүлээх (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Тугунан эмэ бөҕөргөтүллүбүт. Укрепленный чем-л., усиленный. Муннуктара бөҕөргөтүүлээх чымадаан
2
көр бөҕөргөтүнүүлээх. Бүлүмүөт турар сирин икки өттүнэн сэлэлии барбыт бөҕөргөтүүлээх сирдэр умайан эрэр курдук күндээрэ сытар этилэр. Эрилик Эристиин

кириэппэс

кириэппэс (Якутский → Якутский)

аат. Сэриинэн төгүрүйүү, хаайтарыы усулуобуйатыгар эргиччи оборуонаҕа, уһун кэмнээх кыргыһыыга анаммыт бөҕөргөтүнүүлээх тутуу, пуун. Крепость
Кириэппэс бөҕө иҥнэһиннэ, Куорат бөҕө кураанахтанна. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кубаан хочолоругар нуучча аармыйатын эбии тирэх кириэппэстэрэ тутуллубуттара. П. Филиппов
Сэбиэскэй Сойууска нуучча былыргы мас кириэппэстэриттэн ити баасына [Дьокуускай остуруогун баасыната] соҕотоҕун эрэ ордон хаалбыт. ИОВ ЯК
2. көсп. Эрэллээх көмүскэл, бигэ-таҕа тирэх. Оплот, твердыня
Өктөөп кыайыытын көмүскүүр Таас кириэппэс буолуохпут. Күннүк Уурастыырап
Эһиги баҥкыырдаргыт бары Эмиэрикэни милитаризм кириэппэһэ оҥосторго дьулуһаллар. ПП Дь
Тыл уонна дьыала холбостоҕуна, Эн кириэппэһиҥ бөҕөргүү туруоҕа. А. Михайлов (тылб.)

хамандаан

хамандаан (Якутский → Якутский)

аат.
1. Байыаннай кириэппэс эбэтэр бөҕөргөтүнүүлээх сир начаалынньыга. Начальник войск крепости или укреплённого района, комендант
Кириэппэс хамандаана хаайылынна. «ХС»
Иркутскайга ыраахтааҕы аатыттан дьаһайар суут тэриллиэҕиттэн 1783 сылтан ыла Саха провинцията хамандаанынан салаллар уобалас буолта. ИОВ ЯК
2. Гарнизоҥҥа, харабылга сулууспаны сөптөөхтүк сүгүүнү, байыаннайдар уопсастыбаннай сирдэргэ дьиссипилиинэлэрин, гарнизоҥҥа бэрээдэктэрин көрүүнү дьаһайар байыаннай начаалынньык. Военный начальник, ответственный за правильное несение гарнизонной и караульной службы, за дисциплину военнослужащих в общественных местах, за сохранение порядка в гарнизоне, комендант
Мин заставабар төннөн кэлээт, хамандааҥҥа дакылааттаабытым. Н. Якутскай
[Семёнов:] Мин бу ыстаап хамандаана диэн буолабын. С. Ефремов
Хаһааччыйаҕа 40 киһилээх гарнизон этэрээтэ тэрилиннэ. Хамандаанынан судьуйа суруксута А.Г. Никифоров ананна. С. Васильев
3. Сэрии дьонун сиринэн, уунан, салгынынан айанын, айанныыр суол учаастагын, ханнык эмэ мэһэйдэри, ууну, хайаны туорааһыны салайар байыаннай начаалынньык. Военный начальник на путях передвижения войск, на участках маршрутов форсирования переправ, комендант. Морсуруут хамандаана. Оройуон хамандаана
4. Уопсай дьиэ сэбиэдиссэйэ. Заведующий общественным зданием, комендант
Хамандаан көҥүллээбэт, арай дэкээнтэн көрдөһөн сайабылыанньа суруйуум ээ? В. Гаврильева
[Маша:] Өссө хамандаан оҥостоору гыммыт дии. Бу дьиэҕэ кэргэннээх мин эрэ баарбын уонна бары холостуой уол-кыыс. С. Ефремов
Хамандаан күлүүһүн аҕалан ааны аспыта. Ю. Рытхэу (тылб.)