несов. салаалан, лабаалан.
Русский → Якутский
ветвиться
Еще переводы:
лабаалан (Якутский → Якутский)
туохт. Лабаалаах буол, лабаа үүнэн сит. ☉ Распускать ветви, ветвиться (о растении)
Ити чиргэл тиит өлбөт, Ийэ буортан күүһү ы лар. Самнары, өлөрү билбэт, Салаалана, лабаалана турар. С. Васильев
эрилин-бурулун (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Араастаан эриллибит, эриллэн тахсыбыт буол; эриллэ хамсаа. ☉ Виться, спутываться; взвихриваться, кружиться
Төҥүргэс араастаан бадьырыйбыт, эриллибит-буруллубут силистээх этэ. «ХС»
Үүнээйи араастаан эриллэн-буруллан, токуруйан-бокуруйан тахсыбыт. «ББ»
Хаар ытыллан эрилиннэбурулунна, күдээрийдэ. А. Кривошапкин (тылб.)
2. Көнө буолбакка, араастаан эрилин, эриллэн бар. ☉ Ветвиться, разветвляться
Муора кытылын батыһа, эриллэбурулла барбыт уулуссалар көстөллөр. Н. Якутскай
Онон-манан бөдөҥ тиит мастардаах хатыҥ чараҥ быыһынан суол эриллэ-бурулла субуллара. Далан. Хайа эмпэтин аннынан Индигиир өрүс эриллэ-бурулла, тиэтэйэ-саарайа тус хоту устар. Н. Павлов
тараадый (Якутский → Якутский)
дьүһ. туохт.
1. Араас өттүгэр хайысхаланар элбэх, хойуу салааланан көһүн. ☉ Иметь много разветвлений в разные стороны, ветвиться. «Бу таба үчүгэй да майгылаах эбит, салайарым хоту улгумнук махчахаччыйан иһэр», — Кустук [киһи аата] элбэх салаалаах тараадыйбыт муостаах …… таба ласпаҕар самыытын имэрийэн ылар. В. Протодьяконов
Николай сарсыарда аайы күн көмүс сардаҥалара халлаан илин кырыытынан тараадыйа ойон тахсыыларын кытта тэҥҥэ уһуктар. ИКДь
Саха сирин хаартатыгар Өлүөнэ өрүс уутун бассыайына тараадыйан, элбэх салааланан көстөр. Б. Лунин (тылб.)
2. Лабаа-лабаа ыраах уунуталаан көһүн. ☉ Разлапиться в разные стороны (напр., о вытянутых тенях чего-л.)
Таастартан күлүк тараадыйа таргыыр Тайалҕаннаах тайҕа таһаатын устун. М. Ефимов
Атыыр сылгы сиэлин курдук Былыт тараадыйар. Баал Хабырыыс
Бөртөлүөт бу тараадыйан, икки хайа көҥкөлөйүн икки ардынан намыһаҕынан иһэрин Молтой чуолкай көрбүтэ. И. Федосеев
сабарайдаа (Якутский → Якутский)
туохт., кэпс.
1. Тугу эмэ бүтүннүүтүн сабардаа. ☉ Занимать, закрывать собой что-л. (напр., какой-л. проход)
Бу сибэккини киллэриэххэ. Туох да сиэрэ суох улаатан хаалла. Манна кыараҕас даҕаны, түннүгү олоччу сабарайдаан турар. В. Гаврильева
Арай эмискэ көрө түспүтэ, былыт сабарайдаан халлаан аҥаарыгар тиийэн эрэр эбит. А. Сыромятникова
«Бу!» — диир кини наара аҥаарын олорчу сабарайдаан турар мас дьааһыгы илиитинэн тоҥсуйа-тоҥсуйа. Агидель к.
2. Туохха эмэ саба кэл, саба сабырый. ☉ Надвигаться на кого-что-л., заслоняя собой что-л. Биирдэ сайын ортото кинилэр ый муҥутаан улаатан, хайдах эрэ кинилэргэ чугаһаан, субу сабарайдаан тахсар бириэмэтин манаһан, ол ыйы тугунан эмэ батары анньарга соруктаммыттар. Я. Семёнов
Халыҥ тыа бөһүөлэк дьиэлэрин умса сабарайдаабыт, субу иҥнэс гынан ити дьиэлэри барыларын хонноҕун анныгар кистии куду анньыныахха дылы. А. Фёдоров
Аркаадьый аҕабыт, баттаҕа арбайан, уһун сонун унньулуччу тутан, …… кыыраары гыммыт ойууннуу таҥнары сабарайдаан олорбут. Эрилик Эристиин
△ Уһаан сабырый, сабырыйа үүн (мас мутугун-лабаатын этэргэ). ☉ Разрастаться, ветвиться, становиться разлапистым (о ветвях дерева)
Мастар умнастара холуонналар курдук үрдээн тахсаллар, арай үөһээ өттүлэригэр хойуу лабаалара уонна сэбирдэхтэрэ сабарайдаан тураллар. КВА МГ
Кырдьаҕас дууп, киэҥник сабарайдыы үүнэн баран, киэһээҥҥи күн сардаҥатыгар долгулдьуйа талбааран турар. Л. Толстой (тылб.)