привыкать, привязываться; сиэнэ эбэтигэр убанан хаалла внук привязался к своей бабушке.

сущ.
эбэ, эбээ
бабушка моя старая - эбэм кырдьаҕас
бабушка, внук твой пришел - эбээ, сиэниҥ кэллэ

аат. Сыган оҕото, ырааҕынан сыган, хос сыган; таай, убай, ини, балыс, эдьиий сиэнэ. ☉ Троюродные братья или сёстры; внук или внучка дяди, брата, младшего родного брата, младшей или старшей сестры. Эн киниэхэ сыганчар буолаҕын
ср. монг. жигэнчэр ‘правнук от дочери’, ног. туьвеншер ‘правнук’

несов. 1. см. прийтись; 2. кому (о родстве) буол; он мне приходится внуком кини мин сиэним буолар.

I
сиэ диэнтэн атын
туһ. Сиргэ куобах тилэҕэ сытарын көрөн, сулбу тардан ыллым. Болҕойон көөртүм, саҥардыы соҕус сиэммит атах буолла. Суорун Омоллоон
Билигин, кырдьаҕас акаары, Уокка түрүтэ сиэниэҥ! Баал Хабырыыс
[Күкүр Уус:] Сатана, дэлби сиэнэн хаалбыт эбит. (Игии ылан, [саатын] аалар). Суорун Омоллоон
II
аат.
1. Киһиэхэ оҕотун оҕото. ☉ Внук, внучка
Иллэҥсийбит дьон быһыытынан эһэлээх сиэн тыаҕа тахсыбыттара. Далан
Сиэн диэн — эн кэскилиҥ, кэнэҕэскиҥ, уопсастыбаҕа, дьоҥҥор-сэргэҕэр хаалларар биир суолуҥ. ЧКС АК
2. Киһиэхэ бииргэ төрөөбүтүн оҕото. ☉ Племянник, племянница
Эн сиэн быраатыҥ Саша массыынаны кытта харсыһан улахан буруйга түбэһэр буолла. П. Аввакумов
Бу кинигэ биир ааптара Михаил Константинович Охлопков мин сиэним этэ, бииргэ оонньообуппут, улааппыппыт. ВПК СОо
Көстүүнэйгэ Николай уонна сиэн балыс Соня хааллылар. Л. Толстой (тылб.)
◊ Хос сиэн — киһиэхэ сиэнин оҕото. ☉ Правнук, правнучка
Хойукку да көлүөнэ ыччаттарбыт, Хостон хос да сиэн ытыттарбыт Кэрэмэс хотугу дойдуга …… Үүнэн олорон истиннэр! Күннүк Уурастыырап
Бу дьон үлүскэннээх үлэлэрэ оҕонньор, кини оҕолорун, сиэннэрин, хос сиэннэрин өйдөрүн-санааларын көҕүтэрэ, сүргэлэрин көтөҕөрө. И. Данилов. Иккис хос сиэн — киһиэхэ хос сиэнин оҕото. ☉ Праправнук, праправнучка. Сиэн оһоҕос — синньигэс оһоҕос куртахтан тахсар төрдө. ☉ Двенадцатипёрстная кишка
[Лэбэн түөрэ от] ностуойката баастаах куртах уонна сиэн оһоҕос ыарыытын хаптатар. МАА ССКОЭҮү
Фиброскопиянан …… сиэн оһоҕос, синньигэс, суон оһоҕостору көрөн үөрэтиэххэ, кинилэр салыҥнаах бүрүөлэрин туругун сыаналыахха сөп. АВТ ГСЭ
ср. др.-тюрк. йэгин ‘племянник’, тув. чээн ‘племянник’, монг. зээ ‘внук, внучка’
III
аат. Күөлтэн тахсар үрэх. ☉ Речка, берущая начало от озера
Сотору үөтүнэн үмүрүччү үүммүт сиэҥҥэ тиийдилэр. «Кыым»
«Ынах күөлүн» сиэнин төрдүгэр алдьархайдаах ытыалаһыы буолбут. «ХС»
Эрийэ-буруйа сүүрбүт балыктаах сиэни туораан баран, сытыган эрбэһининэн саба үүммүт өтөххө таҕыстылар. Хомус
ср. коми сён ложбина, лощина

1. аат.
2. Эдэр көлүөнэ. ☉ Молодое поколение, молодёжь
   Билиҥҥи ыччат үөрэхтэннэ, өй-санаа өттүнэн сайынна. С. Никифоров
   Эдэр учуутал ыччакка билиини-көрүүнү иҥэрэргэ талаһар эрчимнээх киһи. Дьуон Дьаҥылы
   Алина үөрэ-көтө ыччат ортотугар киирэн, күлэн-оонньоон барда. И. Попова
3. кэпс. Эдэр киһи, эдэр дьон. ☉ Молодой человек, парень, юноша
   Константин Иванов бэйэтин улууһугар уһулуччу биллибит ыччат. М. Доҕордуурап
   Үтүө да ыччат кэлэн, эргиччи абыраан эрэр. Айталын
   △ Ким эмэ оҕото. ☉ Чьё-л. дитя, ребёнок
   Төбөлөөх соҕус дьон төрөппүт ыччаттара буолуо эбээт. Амма Аччыгыйа
4. даҕ. суолт., кэпс. Эдэр, кыра саастаах (хол., сүөһүнү, үүнээйини этэргэ). ☉ Молодой (напр., о скоте, растении)
   Биир-икки саастаах ыччат сылгыларга икки кырдьаҕас аты сыһыаран адьас туспа үөрдээтэ. Л. Габышев
   Эдэр ыччат мастар мутукчалара ситэн, көҕөрө чэлгийэн тураллара. Н. Түгүнүүрэп
   Бэйэбит көрөн ыччат сылгыларбытын бииртэн биир хааччахха түһэрэн хастарабыт. «ХС»
   ♦ Төрүт киһи (ыал) төрүөҕэ, ытык киһи (ыал) ыччата (ыамата) көр төрүөх
   Мин даҕаны ытык ыал ыччата, удьуор харылы киһи буолабын, тойоком. ПЭК ОНЛЯ I
   Бу да оҕо бэрт төрүт киһи төрүөҕэ, ытык киһи ыччата буолар. Н. Неустроев
   Мин ытык ыал ыччатабын, эн буоллаҕына эмиэ төрүт ыал төрүөҕэҕин, онон эн биһикки бэйэбэйэбитигэр сөптөөхпүт. С. Ефремов
   ◊ Кэнчээри ыччат көр кэнчээри
   Кэнчээри ыччат кэскилин туһугар Харыстаммат буоларга сүбэлиирэ. С. Данилов
   Кэнчээри ыччакка үтүөлээх Кэнэҕэс кэрэтик ахтыллыа. П. Тобуруокап
   Кинигэ кинилэр оҕолоругар, сиэннэригэр, кэлэр кэнчээри ыччаттарыгар ананар. ДАМ. Ыччат дьон — эдэр ыччат диэн курдук. Миигин ыччат дьону иитэргэ үөрэппиттэрэ. Амма Аччыгыйа
   Эдэр ыччат дьон муста түстэр эрэ, оонньуур-көрүлүүр үгэһэ. Н. Якутскай
   [Катя:] Ыччат дьон элбэх, үгүстэрэ уон кылааһы бүтэрбит оҕолор. С. Ефремов
   Ыччат сүөһү — субан сүөһү диэн курдук (көр сүөһү). Ааҕан таһаарыыга борооску уонна тыһаҕас ыччат сүөһү быһыытынан бииргэ учоттанар. ҮБНьТ
   Үүтү ыаһыҥҥа, ыччат сүөһүнү, сибиинньэни иитиигэ …… аналлаах тутуу барара былааннанна. «Кыым». Эдэр ыччат кэпс. — эдэр-сэнэх саастарыгар сылдьар, эдэр дьон. ☉ Молодые люди в расцвете сил
   Эдэр ыччат Элэйбэт-сылайбат. Күннүк Уурастыырап
   Эгил-тэгил улааппыт Эдэр ыччаттарым. И. Чаҕылҕан
   ср. др.-тюрк. аты ‘внук, племянник’, туба. кижи очы ‘младшая’