1) направление; соҕуруу туһайыы южное направление; 2) грам. залог; төрүт туһайыы действительный залог; дьаһайар туһайыы побудительный залог; бэйэнн туһайыы возвратный залог; атынтан туһайыы страдательный залог; холбуу туһайыы совместный залог.

кулисалаах механизм (эргичийэр эбэтэр хачайданар хамсааһыны кулиса диэн сүһүөх (звено) көмөтүнэн төтгөрү-таары көнө (возвратно-поступательное) хамсааһынка кубулутар оноһуулаах механизм. Станок тиэрдэр оноһугар (привод), паарынан үлэлиир массыына паары үллэрэр механизмыгар, прибор-дарга о.д.а. техническэй оҥоһууларга туһаныллар.)

аат.
1. Баран иһэр хайысха, туох эмэ хайысхата. ☉ Линия, курс, направление
«Ил-18» сөмөлүөт Дьокуускайтан соҕуруулуу-арҕаа туһаайыынан көтөн күпсүйэн иһэр. Н. Якутскай
Туһаайыыны олохтоох предметтэр көмөлөрүнэн эмиэ булуохха сөп. МНА ФГ. Саха олохтоох айанньыттара, булчуттара сир быһыытын бэркэ сылыктыыллара, туһаайыыны сүтэрбэт этилэр. ААА КК
2. Ханнык эмэ хайысхаҕа туһуламмыт бойобуой дьайыы, сэрии фроннааҕы учаастага. ☉ Участок фронта, от которого в какую-л. сторону направлены боевые действия, направление
Саамай суостаах кыргыһыылары Орловскай-Курскай туһаайыыга көрсүбүтүм. И. Сосин
3. тыл үөр. Туохтуур хайааһына хайааччыттан атын предмеккэ эбэтэр киниэхэ бэйэтигэр туһуланыытын араастарын көрдөрөр формата. ☉ Залоговая форма глагола
Саха тылыгар туохтуур араас киэп, туһаайыы пуормалардаах. КИИ ИКТТҮө
Атын туһаайыыларга туохтуур ситимнэһиитэ атыннаах. ЧМА СТСАКҮө
◊ Атынтан туһаайыы көр атын I
Атынтан туһаайыы биир ахсаан үһүс сирэйигэр турар халыыба үксүгэр сирэйдэммэтэх этии кэпсиирэтэ буолар. ФГГ СТ. Бэйэни туһаайыы тыл үөр. — хайааһын хайааччыга бэйэтигэр туһуланарын эбэтэр бэйэтин туһатыгар оҥоһулларын көрдөрөр туһаайыы. ☉ Возвратный залог глагола
Тиэкистэн бэйэни туһаайыыны булуҥ. Дьаһайар туһаайыы көр дьаһай. Дьаһайар туһаайыы сыһыарыылара биир олоххо хос-хос эбиллиэхтэрин сөп. ФГГ СТ. Төрүт туһаайыы тыл үөр. — төрүт олох бэлиэтиир ис хоһооно, хайааччы тус хайааһынын бэлиэтиир туохтуур туһаайыыта. ☉ Основной залог глагола
Төрүт туһаайыы атын туһаайыыларга төрүт буолар. ФГГ СТ. Туһаайыыны булуу геогр. — турар сиртэн саҕах өрүттэрин сатаан быһаарыы. ☉ Ориентирование. Туһаайыыны булуу күнүнэн, сулустарынан, куомпаһынан уонна олохтоох бэлиэлэринэн сирдэтиллэр
□ Туһаайыыны булуу дьону араас күчүмэҕэйдэртэн быыһыыра. МНА ФГ. Холбуу туһаайыы тыл үөр. — субъект хайааһыны атын субъегы кытта кыттыһан эбэтэр хардарыта оҥорорун көрдөрөр туохтуур туһаайыыта. ☉ Совместно-взаимный залог глагола. Холбуу туһаайыылаах этиитэ суруйуҥ