возвр. от сэбилээ = прям., перен. вооружаться; автоматынан уонна гранатанан сэбилэн= вооружиться автоматами и гранатами; хотуурунан , кыраабылынан сэбилэн= вооружиться косой и граблями; научнай теориянан сэбилэн= вооружиться научной теорией.

с. 1. (по гл. вооружить) сэбилээһин; техническое вооружение предприятий предприятиелары техниканан сэбилээһин; 2. (по гл. вооружиться) сэбилэнии; 3. (военное снаряжение) сэрии сэбэ; новые виды вооружения сэрии сэбин саҥа көрүҥнэрэ; 4. тех., мор. тэриир; парусное вооружение корабля хараабыл баарыһын тэриирэ.

туохт. Хобордоохтоох буол; хобордоохто тут. ☉ Заиметь сковороду; взять в руку сковороду, вооружиться сковородой
Дьахталлар диэн киһи ылбычча өйдүү охсубат дьоно. Мүччүргэннээх түгэҥҥэ кэргэнин көмүскэһэн хобордоохтоммута сүрдээх этэ. У. Ойуур

аат., хом. суолт. Биилээх, уһуктаах сэп, сэрии сэбэ. ☉ Режущее, колющее оружие (в собир. знач.)
Буомнаах, мэһэй суолу Үҥүү-батас солуо. Буолар үрдүк дьолу Үлэ күүһэ булуо. Күннүк Уурастыырап
Октябрь — Үҥүү-батас харсыыта, Үрүҥтойот умсуута. А. Абаҕыыныскай. Орто үйэлэр — бу ох саалаах, үҥүүлээхбатастаах, куйахтаах, аттаах сэрииһиттэр үйэлэрэ. ПГ ККК
◊ Үҥүү-батас тут — охсуһууга, төрөөбүт дойдуну күөмчүттэн көмүскүүргэ бэлэм буол. ☉ Вооружиться, быть готовым к защите кого-чего-л.
Тибии-тиһик түстэ, Тиллэр-өлөр кэллэ, Үрүҥ-хара турда, Үҥүү-батас тутта. П. Ойуунускай
Дьоллоох киһи буойун аатын сүгэр, дьоллоох уол оҕо бар дьонугар, Ийэ дойдутугар дурда-хахха буолар, үҥүү-батас тутар. Суорун Омоллоон
Сэрэх, куттал күннэргэ Үҥүү-батас тутуохпут. Күннүк Уурастыырап

туохт.
1. Биилээх уһуктаах сэптэн, сэби тут (охсуһарга, сэриилэһэргэ бэлэм буол). ☉ Иметь острое колющее оружие, вооружиться; подняться с оружием в руках против когочего-л.
Чэйиҥ эрэ, эрэттээр, [фашистары] Өргөстөммүт бэйэлэрин Өһөрө туруоҕуҥ, Уһуктаммыт бэйэлэрин Умсара туруоҕуҥ! Саха фольк. Өргөстөммүт бэйэбит Хоҥуннубут окуопаттан, Өрө сүүрэн киирдибит, Холоруктуу ытыллан. А. Абаҕыыныскай
2. көсп. Халбаҥнаабат кытаанах санааны ылыммыты көрдөр. ☉ Показать свою решительность, непоколебимость
Өлөксөйгө кыыһыран, Өргөстөнөн истилэр. С. Васильев
«Тустуу сиэксийэтигар суруйуҥ диибин дии, тоҕо баайсаҕын?» — Биэккэ кыыһырдаҕа аатыран өргөстөннө. Э. Соколов
△ Тимир-тамыр курдук көр-иһит, тутун. ☉ Смотреть, держаться твёрдо, решительно. Ол эрээри кинилэр [саллаат табаарыстарым] харахтара уоттаммыт, өргөстөммүт этэ. Саллааттар с.
1970
Кыыс сытыыта-хотуута, тыллааҕа, табахсыта — барыта мууска уурулунна. Күтүөт көрөн-истэн өргөстөммүтэ эмиэ сиигэхоһуга турда. «ХС»