ворох, куча тряпья, мусора; хлам.

куча, груда, ворох чего-л.; чем-чөх мас куча дров; чөмчөх от куча сена; чөмчөх таас груда камней; чөмчөх кинигэ груда книг.

аат. Мэнээк сааһыламмакка өрөһөлөммүт сээкэй, таҥас-сап, бөх-сыыс. ☉ Ворох, куча тряпья, мусора, хлам
Наара ороҥҥо бурҕаҥнас таба таҥас күөдэлин быыһыттан маҥнай илии, онтон төбө быгар. И. Федосеев
Арай дьиэлэрэ хара ааныттан киһи соһуйуох күөдэл буолан көрсүбүт. ПАК ЭТ

аат. Туох эмэ биир сиргэ чохчолуу мунньуллубута. ☉ Куча, груда, ворох чего-л.
Бу …… түбэһиэх бас-балабыай ыһыллыбыт адаархай чөмөхтөр быыстарыгар киһи кэбиһиилээх оту даҕаны хорҕотуон сөп быһыылаах. Н. Заболоцкай
Эриэ-дэхси лэкэчиктэр эниэ устун элэстэнэн истилэр. Кэнникинэн күтүр улахан чөмөх буолла. С. Федотов
Хортуоппуй чөмөҕө итийэриттэн бэрт кылгас болдьох иһигэр уулла сытыйар. ФНС ОС
ср. с.-юг. чопак ‘клубок нити; округлый кусок масла’, кирг. чөмөлө, тат. чүмэлэ ‘копна’

туохт. Сааһыламмакка мэнээк үрүт-үрдүгэр ыһыллан сыт, биир сиргэ өрөһөлөн. ☉ Быть разбросанным, лежать в беспорядке, беспорядочной кучей
Эмтээх хоруопкалар, ыарыһаҕы көрөргө туттуллар бары тээбириннэр остуолга, муостаҕа күөдэллэммиттэр. Л. Попов
Кэтэҕэриин ороҥҥо нэк буолбут суорҕан күөдэллэнэн сытар. М. Доҕордуурап
△ Ыһыллан-сахсаллан, арбайан-сарбайан көһүн (хол., күөдэл курдук таҥастаах киһини этэргэ). ☉ Быть, выглядеть неприглаженным, взъерошенным, будучи одетым или закутанным в ворох одежды, тряпья
Мүччүргэннээх кэмнэргэ мэлдьи баар буолар үгэстээх киһи эбэм саба сүүрэн күөдэллэнэн кэллэ. Амма Аччыгыйа. Мотуруона эмээхсин бүрүнэн сыппыт сонун атаҕар эһэн кэбиһээт, өрө күөдэллэнэн турда. А. Федоров