II прил. (для столовой) аһыыр-хос; столовый гарнитур аһыыр хос гарнитура, аһыыр хос тэрилэ.

1. даҕ. Хараҥа соҕус өҥнөөх, хараҥатыҥы. ☉ Темноватый (о цвете)
   Хараҥатык өҥнөөх ыарахан немецкэй гарнитур куруутун ыраас, чөм курдук хосторго киһи кута-сүрэ тэһийиэх көрүҥүн үөскэтэрэ. Далан
   Сөҕүмэр улахан пуорт. Киниэхэ хараҥатык дьэбин өҥнөөх аарыма броненосецтар тохтууллара. А. Куприн (тылб.)
2. сыһ. суолт.
3. Билиитэ-көрүүтэ, сайдыыта суохтук, хаалынньаҥнык. ☉ Отстало, некультурно, убого (жить)
   Кырдьаҕаас, эн бу кирдээхтик, хараҥатык олороруҥ иһин мин ыстарааптатарбар тиийэбин. Суорун Омоллоон
   Бессарабия олохтоохторо, румыннар күүстэринэн баһылыахтарыттан ыла, олус да дьадаҥытык, хараҥатык олороллор. Н. Якутскай
   Маарыйа, төрүт хараҥатык үөскээбит эрэйдээх, туох үөрэммитэ-сайдыбыта кэлиэй. Бэс Дьарааһын
4. Олус күүскэ (хол., ымсыыр, ордугурҕаа). ☉ Чересчур (напр., жадничать, завидовать)
   Эн биһикки, доҕоччуок, Кимиэхэ да хараҥатык Ордугурҕаабыт аньыыбыт суох, Дьэбин сиэбэт дууһабытын. И. Гоголев
   Киһини туох намтатарый? Кылгас сото буолбатах, Кылгас соно буолбатах, Хантаҥнааһын, ньылаҥнааһын, Хараҥатык ымсыырааһын. И. Гоголев