гноиться; баас ириҥэрбит рана гноится.

с. 1. (по гл. гноить) сытытыы; 2. (по гл. гноиться) ириҥэрии.

слезиться и гноиться; хараҕа ньылбараҥнаабыт глаза у него слезятся и гноятся.

туохт. Ириҥэ буол. ☉ Гноиться
Баас ириҥэрбит.  Атаҕын иккиэннэрин быспыттара. Ириҥэрэн муҥнанар. Н. Габышев

возвр.-страд. от астаа = 1) стряпаться, готовиться, быть приготовленным; ас астанна пища приготовлена; 2) готовить, приготавливать, стряпать (для себя); 3) молотить (для себя); 4) гноиться (о нарыве) .

туохт. Баас туһунан: ириҥэтийэн, көйөн, тэнийэн бар. ☉ О ране: гноиться, углубляться, воспаляться, расширяться
Капилляриозтан өлбүт киистэри эттээтэххэ, куртахтарыгар көрдүгэннэммит аһаҕас баастаах буолаллар. ТИиС

туохт. Кытар, ириҥэр (харах туһунан). ☉ Краснеть, гноиться (о глазах)
Урукку дириэктэр саас аайы утуйбакка хараҕа ньааҕыран сылдьарын үгүстүк көрөрбүт. Далан
Батаа улахан уола бэрт түгэхтээхтик ньааҕырбыт хараҕынан дьабаччы көрүтэлээтэ. Айталын

1. аат., түөлбэ. Таба туйаҕа хайыта баран ириҥэрэр ыарыыта. ☉ Болезнь, встречающаяся у оленей (копыто раскалывается и начинает гноиться), копытница
   Таба туйаҕа уһун ардахха илийэн кэбириир, ону тааска, даркыга быһыта тэппитэ хайыта баран ириҥэрэн куобай буолар. П. Егоров
2. даҕ. суолт. Туйаҕа хайыта баран ириҥэрбит (таба). ☉ Пораженный копытницей (об олене)
   Куобай табалары, атахсыттары эмиэ эмтииллэрэ. П. Егоров

туохт. Туохтан эмэ сүһүрэн кытар, ууланан, ириҥэлэнэн ыарый (хол., харах). ☉ Краснеть, слезиться, гноиться (обычно о глазах)
Нэһилиэккэ Ытанньахтар саҕа эстибит-быстыбыт ыал суоҕа. Аҕалара, ньылбараҥнаабыт хараҕа уулааҕынанхаардааҕынан көрөн, нэһиилэ сирдэтэрэ. П. Аввакумов
Кырдьа барбыт киһи …… оҕо эрдэҕиттэн ньылбараҥнаабыт кыараҕас харахтара сүтэн хаала сыһан, көмүскэтин уута ыгыллан тахсыбытын илиитин көхсүнэн соттон кэбиһэ олороро субу баарга дылы. С. Тумат

1) наполняться, заполняться водой; хонуу уутуйбут поле залито водой; хаар уутуйбут снег тает, превращаясь в кашу; былыт уутуйбут нависли дождевые тучи (букв. туча наполняется дождём); 2) наливаться соком, поспевать; отон уутуйбут ягода поспевает; 3) набухать; отекать, распухать, опухать; наполняться гноем, сукровицей; ат бааһа уутуйбут рана у лошади отекла (и гноится).