I будущий, грядущий || будущее, грядущее; кэнэҕэски кэм грядущие времена; кэнэҕэскигин санаа = думать о своём будущем.
II послед (у коровы, кобылы).

I и. д. л. от ис = II пьющий, пьяница; өлөр (или буор ) иһээччи беспробудный, горький пьяница; ср. арыгыһыт , итириксит.
II идущий, едущий куда-л.; ааһан иһээччи прохожий; бастаан иһээччи передовой, идущий впереди; баран иһээччи уходящий; кэлэн иһээччи предстоящий; наступающий, грядущий.

будущее, перспектива; кэнэҕэски кэскил грядущее; үлэ кэскилэ перспектива работы.

I
аат. Сүөһү төрүөҕэ үөскүүр хаата. ☉ Послед (у коровы, кобылы)
[Ынах] төрөөн бүтэн кэнэҕэскитэ кэллэҕинэ, уон киилэ сылаас ууну иһэрдэр. ҮБНьТ
Ынах кэнэҕэскитэ уон икки чаас буолан баран арахсыбатаҕына, илиинэн араарыллар. ГНИ СҮөТ
Бэҕэһээ төрөөбүт биэ кэнэҕэскитэ өссө да кэлэ илик эбит. ПДН БС
II
1. даҕ. Кэлин, хойут кэлиэхтээх, баар буолуохтаах. ☉ Будущий, грядущий
Кэнэҕэски көлүөнэ. Кэнэҕэски үйэ.  Кэнэҕэски учуонайдарга, бүгүҥҥү аспираннарга, саамай истиҥ эҕэрдэ! Н. Лугинов
Оҕолор суруйааччылары, поэттары кытта көрсөллөр, кэнэҕэски идэлэрин таларга көмөлөөх кинигэлэри ааҕаллар. «ББ»
2. аат суолт. Ким-туох эмэ инникитэ, кэлэр кэскилэ. ☉ Будущее, грядущее кого-чего-л.
Норуот бэйэтин дьолун, Кэнэҕэскитин курдук куруук Оҕолорун иитэрэ, Сир кэрэ симэҕин курдук, Кинилэри киэргэтэрэ. Эллэй
Киһи кэнэҕэскитигэр эрэниэхтээх! Н. Лугинов
Кэнэҕэскилэригэр эрэллэрэ суох буолан оҕолор буруйу оҥороллоро элбээн иһэр. Софр. Данилов

1. даҕ.
2. Ким-туох эмэ иннигэр баар. ☉ Находящийся впереди, передний
   Соҕотох инники тииһэ чороҥолоото. Амма Аччыгыйа
   Ганя ийэтэ инники эрээккэ олорор. Н. Якутскай
   Ураһаҕа чугаһаан иһэн, икки инники киһи тохтоотулар. Н. Габышев
3. Эрдэтээҥҥи; урутаан буолбут, ааспыт. ☉ Ранний (по времени); предыдущий. Инники араатар төһө бэркэ эттэ? Бу оҕо инники чиэппэргэ туйгуннук үөрэммитэ. Инники кинигэтигэр бу туһунан суруйбатах этэ
4. Кэнэҕэски, кэлин буолуохтаах, кэлэр өттүнээҕи. ☉ Будущий, грядущий
   «Евгений Онегин» нуучча литературатын инники сайдыытыгар быһаарыылаах суолталаммыта. Софр. Данилов
   Инники сыалгытын чопчу өйдүүр буолаҥҥыт үгүс тэрилтэттэн ордук үлэлиигит. М. Доҕордуурап
   Туруоруллар пьеса тыйаатыр инники дьылҕатын уонна онно оонньуур артыыстар инники үлэлэрин быһаарарын тоһоҕолоон бэлиэтээбитэ. АҮ
5. аат суолт.
6. Иннигэр баар кимтуох эмэ; бастакыта. ☉ Передний; первый (по порядку)
   Инникилэрэ охторун кытта төттөрү ойуохтара. Амма Аччыгыйа
   Инникитэ - туруорбах балаҕан, онтон салгыыта - мааны ампаар дьиэ. Н. Якутскай
7. Кэлэр кэм, туох буолуохтааҕа. ☉ Будущее, грядущее, будущность; перспективы, виды на будущее
   Инникини тымтыктанан көрбүт суох (өс ном.). Икки атахтаах Инникитэ сырдык - Эстиэ суоҕа, Элбии, үүнэ туруоҕа. Күннүк Уурастыырап
   Дьиҥнээх булчут булдун кырыһыттан быһа хаһан да өлөрбөт, олорор мутугун кэрдиммэт, инникитин толкуйдаан бултуур. Далан
8. сыһ. суолт.
9. Сирэйин хоту, баран иһэр сирин хоту; сайдан иһэрин хоту. ☉ Вперед (по направлению поступательного движения)
   Ыттара чугас туох эрэ баарын биллилэр быһыылаах, үрэн маргыйаллар, инники дьулуһуллар. Н. Якутскай
   Ааныс инники сулбу түстэ. Н. Заболоцкай
   Үтүө үйэ үүнүүтүн революционнай тыына өйгүн-санааҕын сайа охсон инники ыҥырар. С. Васильев
10. Сирэйин хоту; бастакылаан. ☉ Впереди
    Эрчимнээх буол! - диэтэ, Иҥнимэ-толлума, инники ис! - диэтэ. П. Тобуруокап
    Өлөксөй инники олорон Эрдиини тардыалаата. С. Васильев
    Эн биһи мэлдьитин дьэ бииргэ Инники буолуохха, доҕоруом! П. Тулааһынап
    ♦ Инники хардыы - туохха эмэ салгыы ситиһии, сыҕарыйыы. ☉ Шаг вперед (об успехе, прогрессе в чем-л.)
    Төҥүргэстиин, суоллуун-иистиин - барыта күүстээх үлэни, инники хардыыны көрдөрөр. Бэс Дьарааһын
    ◊ Инники кирбии - 1) өстөөхтөн саамай чугас, ыкса сытар сэриилэһэр кирбии. ☉ Передовая, передний край (в зоне боевых действий)
    Гурьянов биһикки инники кирбиигэ кэллибит да …… ытыалаһан тибиргэтиһэн киирэн барыахпыт дии санаабыппыт. Т. Сметанин
    Рота өстөөх инники кирбиитигэр тааҥкалары кытта тэҥҥэ тиийдэ. Д. Кустуров
    Ити кэмҥэ уолуҥ лейтенант Спиридон Малгин ротата инники кирбиигэ охсуһара. И. Егоров; 2) туох эмэ бастакы кирбиитигэр, бастакы кэккэтигэр (тард. ф-гар тут-лар). ☉ В авангарде, в первых рядах (употр. в притяж. ф.)
    Литература үлэһиттэрэ идеологическай үлэ инники кирбиитигэр тураллар. Софр. Данилов
    Эн куруутун мөккүөр инники кирбиитигэр сылдьыбытыҥ. «Кыым». Инники күөҥҥэ (күөнүгэр) - туох эмэ (хол., куоталаһыы) бастакы кэккэтигэр, бастакы кирбиитигэр (ис, сырыт). ☉ В авангарде, в первых рядах (быть, находиться). Баал Хабырыыс отуттан тахса сыл устата саха сэбиэскэй литературатын инники күөнүгэр сылдьыбыта, биһиги национальнай поэзиябыт биир төһүү үлэһитэ этэ. Софр. Данилов
    Үс тыһыынча кэриҥэ үлэ удаарынньыктара куоталаһыы инники күөнүгэр иһэллэр. ПДИ КК
    Куоталаһыы инники күөнүгэр Амакинскай уонна Дьааҥытааҕы эспэдииссийэлэр иһэллэр. «ЭК». Инники ыстатыйа калька - хаһыат, сурунаал бастакы сирэйигэр тахсар ыйаркэрдэр, салалта буолар ыстатыйа. ☉ Передовая статья, передовица. Хаһыат инники ыстатыйатын дьүүллэһэбит. Сурунаал инники ыстатыйатын үөрэтэллэр