Якутские буквы:

Русский → Якутский

гусь, гуменник

сущ
хоҥор хаас

гусь, черная казарка

сущ
хардырҕас хаас

смородина черная

сущ
(мн. ч. нет)
моонньоҕон

гусь

сущ
(м. р.)
хаас

гусь

м. хаас.

гусь-казарка

сущ
эриэн түөс, лыглыйа

дятел черный

сущ
киргил

серебристо-черная лиса

прил
кырымахтаах хара саһыл

черный

прил
хара

чёрный

прил. 1. хара; чёрная краска хара кырааска; 2. (тёмный) хап-хара, хараҥа; наливали чай, чёрный как дёготь дьүөкэт курдук хап-хара чэйи куталлара; 3. (не главный) хара, кэтэх; чёрный ход хара аан; 4. (о труде и т. п.) хара, мара; чёрная работа хара үлэ, мара үлэ; 5. перен. (отрицательный, плохой) хараҥа, куһаҕан; 6. перен. (мрачный) хараҥа, ыар; чёрные мысли хараҥа санаалар; чёрные дни ыар күннэр; 7. перен. (преступный, злой) хараҥа, хара дьайдаах; чёрные силы реакции реакция хараҥа күүстэрэ; чёрное дело поджигателей войны сэриини күө-дьүтээччилэр хара дьайдаах дьыалалара; # чёрные металлы хара металлар; чёрная металлургия хара металлургия; чёрный пар с. х. хара паар; чёрный лес сэбирдэхтээх тыа; чёрная биржа хара биржа; на чёрный день быстарар күҥҥэр; чёрным по белому маҥаҥҥа харанан, сыалаах үтэһэнэн суруйбут курдук.

черный пар

хойукку паар (көр СЕВООБОРОТ.)


Еще переводы:

хаас

хаас (Якутский → Русский)

I 1) бровь; хойуу хаас густые брови; 2) верхний край чего-л.; сыыр хааһа верхний край склона; өрүс хааһа верхний край берега реки; от хааһа верхняя выступающая часть стога.
II гусь || гусиный; хара хаас новоземельский гуменник; лыглыйа хаас белолобый гусь, белолобая казарка; кыра лыглыйа , алтан харах малый белолобый гусь-пискунец; хардырҕас хаас чёрная казарка; хаас дабыдала гусиные перья # хаас харабыла буол = сидеть караульным гусем (говорится о том, кто сидит один и не ест, когда все едят); кус-хаас саҥата (или тойуга) птичий язык (т. е. непонятная кому-л. речь, напр. на каком-л. чужом языке).

хардырҕас

хардырҕас (Якутский → Русский)

хрустящий; скрипящий; хардырҕас тыас хруст # хардырҕас хаас чёрная казарка.

лыглыйа

лыглыйа (Якутский → Якутский)

аат. Сүүһүгэр туоһахталаах, тумса, атаҕа араҕас (хоҥортон кыра) хаас. Гусь белолобый
Үөһүнэн лыглыйа хаастар халыҥ үөрдэрэ кылыкынаһа саҥарсан аастылар. И. Гоголев
Эриэн түөстэр, хоҥордор Эрэл тахсар доҕоттор Алтан харах, лыглыйалар, Хаастар аһыыр сирдэригэр. Күннүк Уурастыырап
Хоҥор, икки киһи үрдүгэр кэлээт, бэрт кыратык кыык-хаах саҥарда, …… онуоха лыглыйалар кыыбырҕаһакыыбырҕаһа өрө мэтэрийэн таҕыстылар, бөлүөхсэн аймаластылар. И. Никифоров
Кыра лыглыйа — лыглыйаҕа майгынныыр кытархай тумустаах, харахтарын тулатынан араҕас тиэрбэс курдуктаах кыра хаас. Похожий на белолобого, но меньший по размерам гусь с розовым клю вом и жёлтым вздутым кольцом вокруг глаз, пискулька.
ср. тур. лейлек, кум. лакълакъ, туркм. леглек ‘аист’, эвенк. илаглика, лиглакун ‘казарка’

гогочет

гогочет (Русский → Якутский)

гл
(гусь) хооҕургуур (хаас)

лыглыйа

лыглыйа (Якутский → Русский)

зоол. гусь-пестрогрудка.

хардырҕай

хардырҕай (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Хаас бииһин биир көрүҥэ (атыыртан уҥуоҕунан кыратынан, түүтүн өҥө хараҥатынан уонна көтөрө намыһаҕынан уратылаах). Северная птица семейства утиных, казарка чёрная
Үөр хардырҕай айманан киирэн иһэрин курдук хос тыастаах үрэллээри сылдьар тэлиэгэлэр …… эмиэ түбэһээччилэр. Күннүк Уурастыырап
Эбэ өрүс устун Ээбиллэлэр ааһаллар. Хара хааспыт хардырҕай хачыгыраан ааһаахтыыр. «ХС»

хаастыы

хаастыы (Якутский → Русский)

нареч. по-гусиному, как гусь; хаастыы саҥар = гоготать по-гусиному.

сара

сара (Якутский → Русский)

облинявший (о птице в период линьки); сара хаас облинявший гусь.

хаастаа=

хаастаа= (Якутский → Русский)

охотиться на гусей.

даллаҥнаа=

даллаҥнаа= (Якутский → Русский)

равн.-кратн. от даллай=; хаас көтөөрү даллаҥнаата гусь распластывает крылья, чтобы взлететь.