Якутские буквы:

Якутский → Русский

даба

уст. даба (хлопчатобумажная ткань синего цвета, распространённая среди якутов до революции); даба ырбаахы платье из дабы дабаны сууйбут уу курдук очень жидкий, водянистый (о супе); слабый, спитой (о чае).

дап

дап гын = момент.-однокр. протянув руку, мгновенно достать, схватить кого-что-л.

Якутский → Якутский

даба ан

  1. аат.
  2. Суол туохха эмэ уһуннук өрө тахсар сирэ; хайа сиһэ. Возвышенность; подъем в гору
    Иннилэригэр бүтүн күннүк айаннаах үрдүк дабаан баар. Болот Боотур
    Сотору-сотору аата-ахсаана биллибэт үрэхтэр, бадарааннар, дабааннар, тыалар кэллэр кэлэн иһэллэр. А. Бэрияк
  3. көсп., үрд. Сыралаһан өрө үүнүү, саҥаны ситиһии. Развитие, достижение новой высоты в чем-л.
    Баайы-дуолу, бар дьон дьолун Барҕардарга, айарга Үлэ, үөрэх дабааныгар Өрүү өрө күүрэн ис. Күннүк Уурастыырап
    Оҕолорбут, эһиги бүгүн Наука дабааннарын үрдүгүн баһылыыр айаҥҥа турдугут. И. Эртюков
    Николай Максимович олоҕун суолугар көрсүбүт дабааннарын ылбычча киһи дабайара саарбах. «ЭК»
  4. даҕ. суолт. Өрө тахсар, үрдүүр. Подымающийся вверх; возвышающийся
    Күөл кытыытыттан сис оройун диэки өрө тардыстыбытынан барар дабаан сир эбит. Амма Аччыгыйа
    Аартык дабаан суолларынан Иннибит диэки хаамабыт. Күннүк Уурастыырап
    п.-монг. дабаҕан, тюрк. дабан

дап

дап гын - илиигин ууна охсон тугу эмэ түргэнник хаба тардан ыл. Схватить, выхватить что-л., резко вытянув руку
Алаа Моҕус чыычааҕы дап гыннаран ылан хаппарыгар уктан кэбистэ. Саха ост. I
Дук гыннахха - Тутуохха тиийбэттэр, Дап гыннахха, Таарыйыахха тиийбэттэр. П. Ойуунускай


Еще переводы:

күлкэҥнээ

күлкэҥнээ (Якутский → Якутский)

күлкэй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Ылдьаа киэҥ даба ырбаахыта хардыылаатаҕын ахсын күлкэҥниир. А. Сыромятникова

сахсыммахтаа

сахсыммахтаа (Якутский → Якутский)

сахсын диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Сүөдэр] көхсүгэр хам сыстыбыт даба ырбаахытын сахсыммахтаата. Н. Босиков

д аба

д аба (Якутский → Якутский)

эргэр.
1. аат. Бээскэ маарынныыр дороххой кумааһынай таҥас (үксүгэр халлаан күөҕэ өҥнөөх - өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи кэмҥэ ордук тэнийбит). Грубая хлопчатобумажная ткань, похожая на бязь, чаще синего цвета, даба ' (распространенная в дореволюционное время)
[Сайсары:] Оҕобор биир тараахта уонна үс арсыын дабата. Суорун Омоллоон
Кинээс оронун улаҕатыттан биэс арсыын дабаны ылан уунна. М. Доҕордуурап
2. даҕ. суолт. Бээскэ маарынныыр дороххой кумааһынай матырыйаалтан тигиллибит (таҥас). Сшитый из дабы, да 'бовый (об одежде)
Эмээхсин даба ырбаахытын тиэтэллээхтик кэтэн сарымтахтанна. Амма Аччыгыйа
Кини билигин күөх даба ырбаахылаах, ынах олооччулаах. Л. Попов
Нэкээ оҕонньор ураһатын иһиттэн эргэ даба халааты таһаарбыта. Н. Якутскай
Дабаны сууйбут уу курдук - наһаа убаҕас, уутуҥу, болоорхой, амтана барбатах (миин, чэй). Жидкий, водянистый, безвкусный (о супе), плохо заваренный, слабый (о чае).
русск. сиб. даба 'китайская бумажная ткань'

тарыллаҥнаа

тарыллаҥнаа (Якутский → Якутский)

тарылын диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Киртийэн, дар курдук халыҥаабыт уһун халадаай даба ырбаахылаах эмээхсин тарыллаҥнаан киирдэ. Болот Боотур
Атын сэбин-сэбиргэлин туппутунан, дьиэтигэр тарыллаҥнаан киирбитэ. В. Яковлев

тиэрин

тиэрин (Якутский → Якутский)

тиэр I диэнтэн бэй
туһ. Кини даба баккытын тобугун үөһээ өттүгэр диэри тиэринэн кэбиспит. Н. Якутскай
Гуля сиэҕин тиэринэн баран үлэлээбитинэн барбыта. Е. Ильина (тылб.)

тырыпыай-ирипиэй

тырыпыай-ирипиэй (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Алдьаммыт, хайдыбыт, эргэ (үксүн таҥаһы этэргэ). Разодранный, изношенный (обычно об одежде)
Тырыпыайирипиэй даба ырбаахылаах, атах сыгынньах киһи аһаан ньаҕарайдана олорор эбит. Суорун Омоллоон

бидилий

бидилий (Якутский → Якутский)

туохт. Оргуйан өрүтэ тэбиэлээ (үксүгэр убаҕаһы этэргэ). Кипеть, бурлить, клокотать (о жидкости)
Даба Холууһут сылгы сиэбит, эмис бэйэлээх эт буһан бидилийэ турар. Саха ост. II
Куурбут үрэхтэр күөстүү бидилийэр күрүлгэннээх уунан дьэргэйэ устубуттара. «ХС»
Күөс оргуйан бидилийэр. Миин минньигэс сыта муннуга саба биэрэр. И. Федосеев. Тэҥн. бадылый

бээс

бээс (Якутский → Якутский)

аат. Холуопактан өрүллүбүт бөҕө таҥас (матараас хаҕа эҥин буолар). Бязь
Сабыс-саҥа бээс ырбаахы, даба баккы уонна, тустарыгар анаан, түөрт илии кэтит сарыы бүүрүктээх, чурумчуку сыалдьа тиктэрэ охсоллор. Күннүк Уурастыырап
Үрүҥ бээстэн салгын шарын уонна солко парашюту оҥорорго сакаастаабытым. ДВЛ МК
Быттаах бээс — бытархай харатыҥы эбирдээх бээс. Бязь с мелкими темными крапинками. Быттаах бээс ырбаахылаах оҕолор

имитилин

имитилин (Якутский → Якутский)

имит диэнтэн атын
туһ. Дьахталлар сукуна курдук сымната имитиллибит таба тириититтэн кырыйан ичигэс таҥаһы тигэллэр. Н. Якутскай
Сырдьыгынас алаадьылаах Сылаас чэйи сыпсырытан, Имитиллэн бүтэ илик Икки куобах тириилэнэн, Атын ыалга ааспыта... Күннүк Уурастыырап
Имитиллибит ньирэй тириитэ сутуруотун оннугар Тыаһыт Бииктэр бэлэхтээбит билиис ыстааннаах, даба ырбаахылаах. Л. Попов

ньыыраайы

ньыыраайы (Якутский → Якутский)

даҕ. Кыра, намчы, ситэ улаата илик (от-мас туһунан). Тонкий, молодой, мелкий (напр., о траве, деревьях)
Уйбаан тырыттыбыт даба ырбаахытын уста охсон, аттыгар турар ньыыраайы талахха кэтэрдэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Илии-илиилэриттэн ылсыһан оһуохайдыы сылдьар дьон курдук ньыыраайы титириктэр …… оҥкучах күөл тула сэлэлии үүммүттэр. Л. Попов
Сэмэн куска үөмэн эрэрдии ньыкыччы туттан, ньыыраайы талахтар арыттарынан, өрүс уутугар чугаһыы барда. Н. Якутскай