Якутские буквы:

Якутский → Английский

дайды

n. dial cf дойду land, country

Якутский → Якутский

дайды

көр дойду
Улуу дайдым үрдүнэн Ураҕас тиийбэт уһун уйгута Олохтоннун оҕолоор! Саха нар. ыр. II. Алыс дьикти! - Тойоммут Барыллыа кырдьаҕас, туох даҕаны тулуйан олоруо суох дайдыта диэн кэллэҕиҥ. Саха фольк.
п.-монг. дайду

Еще переводы:

киирсиспэхтээ

киирсиспэхтээ (Якутский → Якутский)

киирсис диэнтэн тиэт
көрүҥ. Ийэ киэли дайды Имэҥнээх кэскилигэр Киирсиспэхтээн хаалыахха. Өксөкүлээх Өлөксөй

тиҥкинэт

тиҥкинэт (Якутский → Якутский)

тиҥкинээ диэнтэн дьаһ
туһ. Тиһик-тиһик Тимир суолларынан Тиэйэн тиҥкинэтэн, Аан дайды Быдана диэн тарҕаттылар [арыгыны]. Өксөкүлээх Өлөксөй

буомчара

буомчара (Якутский → Якутский)

буомчара дойду (дайды) эргэр. — кыайан тумнуллубат, быһа ааһыллыбат сир. ☉ Место, которое нельзя миновать, обойти
Буомчара дайдыга булсар диэн маны ааттыыллара ини. ПЭК СЯЯ

кэбиэлээ

кэбиэлээ (Якутский → Якутский)

кэп I диэнтэн төхт
көрүҥ. Кэбиэлээтэххэ кэйбэлдьийбэт Кэтит киэлилээх Аан дайды [айыллыбыта үһү]. П. Ойуунускай
«Өйүмсүйэр акаарыны үөрэтэ түһэн биэриэм», — диэн баран, сиэнин түөскэ кэбиэлээбитэ. Н. Түгүнүүрэп

аакайдааһын

аакайдааһын (Якутский → Якутский)

аакайдаа диэнтэн хай
аата. «Аакайдааһын» Саха сирин чопчу киин улуустарыгар: Бороҕоҥҥо, Дүпсүҥҥэ, Байаҕантайга, Намҥа төрүттэммит. ВМС СДО
Аакайдааһын — дайды, хатыыр, салыыр, сэриин, мэккиэр, элиэр диэн курдук саҥарыы сорох оройуоннарга билигин да ордук аҕа көлүөнэ кэпсэтэр тылыгар киэҥник туттуллар. ПНЕ СТ

аалсыспахтаа

аалсыспахтаа (Якутский → Якутский)

аалсыс диэнтэн тиэт
көрүҥ. Адьырҕа кыыллар Анньыы муос аһыылара Адаарыһан көһүннүлэр, Аалсыспахтаан ыллылар. М. Ефимов
Аан ийэ дайды Албас халбаҥ майдааныгар Аалсыспахтаан хаалыахха. Өксөкүлээх Өлөксөй
Аамайсаамай аалсыспахтаан, Атаххытын пааралааҥ [үҥкүүгэ]. Күннүк Уурастыырап

аат-мөҥүөн

аат-мөҥүөн (Якутский → Якутский)

үрд., көр аат-миҥэ
Аан ийэ дайды Айыллыаҕыттан ыла Аламай күнү кытта, Айыҥат аймаҕын кытта Аат-мөҥүөн аахсарга анабыллаах Ааттаах байҕал Муустаах муора Өлүөнэ өрүһү кытаанахтык кырыыр. Суорун Омоллоон

аатыгарын

аатыгарын (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Сөҕүүлээх дьиибэргээһини көрдөрөр. ☉ Выражает чувство радости с оттенком удивления, изумления
Аатыгарын диэх курдук Алгыстар арыллаллар Аҕай эбээ, оҕолоор. А. Софронов
Аатыгарын аҕай нии!.. Аан дайды туманыгар Абааһы аһай адаҕыйбытыттан Абаран айманнаҕа дуу? А. Софронов

өҕүлдьүй

өҕүлдьүй (Якутский → Якутский)

туохт. Мэтэлдьий, өҕүллэҥнээ (күүскэ баттаатахха, үктээтэххэ). ☉ Пружинисто выгибаться, пружинить (при сильном надавливании)
Үктээтэххэ өҕүлдьүйбэт Үрдүк мындаалаах, Кэбиэлээтэххэ кэйбэлдьийбэт Кэтит киэлилээх Аан дайды. П. Ойуунускай
Баттаатахха маталдьыйбат, Үктээтэххэ өҕүлдьүйбэт, Тэбистэххэ кэдэлдьийбэт Кэҥириир кэтит үөтүкэн. Күннүк Уурастыырап

адаар-быдаар

адаар-быдаар (Якутский → Якутский)

даҕ. Ол-бу диэки арбаччы-сарбаччы барбыт, быраҕыллыбыт. ☉ Торчащий, разбросанный в разные стороны
Уутуйан эрэр былыт адаар-быдаар салааланан, түргэнник өрө сабардаан, тэнийэн тахсан иһэр. Д. Таас
Улуу дойду Оһуу-тоһуу одурууна, Аан дайды Адаар-быдаар адыргайа Арыычча аччыа этэ. А. Софронов