прил. декоративнай, киэргэл; декоративные растения декоративнай үүнээйилэр.

аат. Тугу эмэ бэрээдэктээччи; көрөөччү, дьаһайааччы. ☉ Организатор, распорядитель; экспедитор
Юшанова маанылаан эмтиир дьоно манныктар: Юраева — декоративнай таҥас хаһаайката, Юткина — хозмаг иккис салайааччыта, Юнкова — бэлэх маҕаһыынын бэрийээччитэ. Р. Баҕатаайыскай
Володя буоллаҕына уон алтатыгар хайыы-үйэҕэ үлэһит буолбута. Кини хомсомуол күбүөрүнэтээҕи бүрүөтүгэр дьыала бэрийээччинэн киирбитэ. ПНИ ОСОТ

аат. Мааман муоһуттан араас оҥоһуктары чочуйан оҥорор киһи. ☉ Косторез
Былыр былыргыттан Саха с и р и г э р муосчуттар бааллара. С. Ефремов
Муоһунан оҥоруу ускуустубата сылтан сыл ахсын улам улахан далааһыннанар, эдэр муосчуттар үүнэллэр. «Ленин с.». Декоративнай-прикладной ускуустубаҕа баһылыыр-көһүлүүр оруолу муосчуттар ылаллар. «Кыым»

туохт.
1. Аһат-сиэт, көр-харай (үксүгэр сөбүлээбэккэ, сүөһүгэ, дьиикэй кыылга холоон этэллэр). ☉ Содержать, вырастить (преим. употр. в неодобрительном тоне при уподоблении кого-л. скоту, диким зверям)
Оннооҕор күн бүгүнүгэр диэри Гамето курдук дьиккэри иитиэхтиигит. Н. Якутскай
Эһэ-эбэ саҕаттан иринньэх бэйэлэрин илгэ быйаҥынан иитиэхтээн киһихара оҥорбут көрүөх билэ дьоҥҥун, күлэ-күлэ күллэрин булкуйаары, оонньуу-оонньуу уоттарын умуруораары гынна. Күннүк Уурастыырап
2. Сүөһүнү, дьиэ көтөрүн аһатан-сиэтэн, көрөн-харайан улаатыннар. ☉ Содержать, откармливать, разводить домашних животных, птиц
Куурусса бэйэтэ Хоонньугар хорҕотон Иитиэхтээн испитэ Элбэх үөр оҕотун. И. Чаҕылҕан
ХIХ үйэҕэ, бөтүүк кутуругун куорсунунан киэргэнэр муода уурайбытын кэннэ, бөтүүктэри декоративнай көтөрдөр быһыыларынан иитиэхтиир буолбуттара. ДьДьДь
3. көсп. Ыанньытан, өр эрэйдэнэн мус, үөскэт (хол., санааны). ☉ Вынашивать (мысль, идею)
Ити кини оҕо эрдэҕиттэн дарбааннаах аат-суол туһунан иитиэхтээбит ыра санаатын эстиитэ этэ. Софр. Данилов
Ити туһунан Аадаҥ кимиэхэ да эппэккэ, кистэл оҥостон, иһигэр иитиэхтии сылдьыбыта. Күннүк Уурастыырап
1949 сыл сайыныгар ити элбэх сылларга иитиэхтээбит санаата туолан, сэттэ сыл ааспытын кэннэ алааһыгар дьэ тиийбитэ. НЕ ТАО

аат. Итии сирдэргэ үөскүүр өлбөөркөй араҕас кылгас түүлээх, атыыра уһун сиэл баттахтаах улахан куоскатыҥы адьырҕа. ☉ Лев
Арыгыга бэл хахай итирбит үһү (өс хоһ.). Хахай тоҕо хахайый, Тиигир туохтан эриэний? С. Руфов
Хахай биир дьикти уратылаах: бөдөҥ адьырҕалартан барыларыттан саамай кыра сүрэхтээх. ДьДьДь
♦ Хахай бодотугар түспүт түөлбэ., эргэр. — кырдьан, быстан да баран, урукку аатынан-суолунан туһанан, толлубакка-сааппакка, дьонтон былдьыыр-талыыр кэриэтэ ылар киһини этэллэр. ☉ Беззастенчиво, бессовестно вымогать у кого-л., пользуясь бывшими заслугами (про старых обедневших людей — букв. принял львиный облик и нрав)
Хахай хаана киирдэ (хааннан) көр хаан I. Хахай хаана киирэн, Хара дьайы сирэн, Үллэн-түллэн турда, Үҥүү-батас тутта. Күннүк Уурастыырап
Арыт мин хахай хаана хааннанабын Эн эрэ, эн эрэ соргугун көмүскээммин. С. Данилов
Бу сырыытыгар Джексон тойон хахай хаана хааннанан, тимир тириитин кэтэн көрүстэ. Н. Якутскай
◊ Хахай бэлэһэ бот. — сибэккилэрэ хахай айаҕын аппытыгар майгынныырын иһин маннык ааттаммыт саад үүнээйитэ. ☉ Декоративное растение с цветами, напоминающими открытую пасть льва, львиный зев
[Ойууга] оттуҥу декоративнай үүнээйилэр ойууламмыттар: календула, хахай бэлэһэ, астра, гвоздика. КЗА АҮө
Хахай кыыл — хахай диэн курдук. Хааны көрбүт Хахай кыыллыы, Харса суохтук Хаһыытаата. Күннүк Уурастыырап
ср. монг., тюрк. гахай ‘свинья; кабан’