и. д. л. от ыа = I тот, кто доит; ср. ыанньыксыт .

доить после второго припуска телёнка.

доить в первой трети дня (коров).

I доить, выдаивать; ынахта ыа = доить корову.
II метать икру, нереститься; собо ыан эрэр караси начали метать икру.

1) кормить грудью; оҕону эмиийдээ = кормить ребёнка грудью; 2) разг. доить, выдаивать.

сов. 1. что, чего (выдоить немного) ыан ыл, ыы түс; отдоить молока үүттэ ыы түс; 2. кого-что (закончить доить) ыан бүт; отдоить коров ынахтаргын ыан бүт.

побуд. от ыа = I; ынаххын ыалгар ыат = просить соседку подоить корову; биһиги ынахпыт оҕоҕо да ыатар наша корова позволяет доить себя даже малышу.

I кривой, слепой на один глаз; соххор көрүмсэх погов. кривой зорок.
II : соххор өттө сторона, бок (с к-рых непривычно что-л. делать); ат соххор өттө сторона лошади, с которой не садятся (обычно правая); ынах соххор өттө сторона коровы, с которой непривычно доить (обычно левая); соххор өттүнэн туттар киһи разг. левша.

туохт. Ынаҕы күнүс эрдэ ыа (үксүгэр сайыҥҥы кэмҥэ). ☉ Доить коров в первой трети дня (обычно в летнее время)
Өкүлүүн эмээхсин Өкүүчэтиниин, ынахтарын күнүскүлээн баран, дьиэлэрин диэки хаамсан иһэллэр. С. Никифоров
Күн үөһэ ойуута, дьоммут күнүскүлүү иликтэринэ, тахсан дьэ аһаатыбыт. Э. Соколов. Арыт күнүскүлүүрүм, биитэр түөртүүрүм иннигэр утуйан, нуктаан ылааччыбын, оччоҕо эрэ табыллабын. Биэс т.

сыһ. Ынаҕы ыах иннинэ ньирэйгэ эмнэрбэккэ эрэ, көннөрү илиинэн туппахтаан этэрэн (ыа). ☉ Без припуска телёнка к корове (доить)
Туппаҕынан ыата үөрэммэтэх ынах иэтэн биэрбэккэ, үүтэ тардарга барбыта. Күннүк Уурастыырап
Ынаҕы туппаҕынан ыаһын быдан барыстааҕа билиннэ. М. Доҕордуурап
[Бургунаһы] Тунах сайын устата Туппаҕынан мин ыатым. «ХС»